İletkenlerin Ve Kabloların Döşenmesi

+ Yorum Gönder
Elektronik ve Elektrik Bölümü Bölümünden İletkenlerin Ve Kabloların Döşenmesi ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    Hasan
    Özel Üye
    Reklam

    İletkenlerin Ve Kabloların Döşenmesi

    Reklam



    İletkenlerin Ve Kabloların Döşenmesi

    Forum Alev
    İletkenlerin Ve Kabloların Döşenmesi - Kabloların Bağlanmasın - Kablo - Tel Kablolar - İletişim Kabloları - Enerji İletim Kabloları - Kablo Yalıtım malzemesi


    a) Genel Hükümler

    a.l - Hatlar mekanik yıpranmalara karşı uygun yerlere döşenerek yada elverişli örtü ve kılıflar kullanılarak korunmalıdır. EI ile ulaşılabilen uzaklar içinde döşenen iletkenler mekanik darbelere karşı her zaman koruyucu kılıflı olarak yada boru içinde çekilmelidir. (elektrik işletme yerler ive kuvvetli akım hava hatları bu hükmün dışındadır.)

    a.2 - İletkenlerin korunma biçimi, bağlantı yerlerinde de sürdürülmelidir.

    a.3 - Döşeme geçişlerinde olduğu gibi, fazla tehlike söz konusu olan yerlerde iletkenler sağlam bir şekilde tutturulmuş olan termoplastik boru, çelik boru yada korunacaklar (mahfazalar) içinden geçirilmelidir.

    Yalnızca elektrik hatlarının çekilmesi için kullanılmayan, içine girilebilen kanallarda ve yapı aydınlıkları gibi yerlerde iletkenler ancak düzenli olarak yerleştirilirse ve zararlı etkilere açık olmazlarsa döşenebilirler.

    Dökme yada sıkıştırılmış betondan yapılan duvar, tavan yada döşemelerin içinde ve betonarme demirlerinin üstünde ve altında ancak beklenebilecek zorlamalara dayanıklı termoplastik dış kılıflı iletkenler, çelik yada termoplastik borular içinde geçirilen yalıtılmış iletkenler kullanılabilir.

    Toprak içinde yada yapıların dışındaki içine girilemeyen kanallarda yalnızca yeraltı kabloları kullanılabilir.

    a.4 – (Değişik fıkra: RG 30/11/1995- 22479) Sıva içinde ve altında çekilen hatlar el ulaşma alanları dışında ve mekanik bakımdan korunmuş sayılırlar. Tavan ve duvar boşluklarından geçirilen hatlar mekanik etkilere karşı ayrıca korunmalıdır.

    Elektrik hatları yerine göre duvarda, tavanda veya döşemede betona gömülü ve/veya sıva altı tesis edilebilir. Duvarlara tesis edilen sıva altına tesis edilirse geçiş yerlerinin kestirilmesini sağlayacak şekilde anahtar, priz, aydınlatma sortisi, buat, tablo ve benzeri hizalarında yatay veya düşey olarak tesis edilmelidir. Duvarlara döşemelere ve tavanlara tesis edilen hatlar betona gömülü iseler bunların güzergahı için yalnızca ekonomiklik ve tesis kolaylığı düşünülmelidir.

    Yapıların içerisindeki bacaların duvarları üzerinden her hangi bir elektrik tesis geçirilmemelidir.

    a.5 - Akım devreleri iletkenlerinin birlikte çekilmesi

    i) Boru içinde bir damarlı iletkenler kullanılacaksa, bir boru içine yalnızca bir ana akım devresinin iletkenleri ile bu devreye ait yardımcı akım devrelerini iletkenleri yerleştirilebilirler.

    Elektrik işletme yerleri ve kilitli elektrik işletme yerleri bu hükmün dışındadır.

    ii) Çok damarlı bir yalıtılmış iletken yada kablo içinde, birden çok ana akım devresi ve bu devrelere ait yardımcı devreler birlikte bulunabilir.

    iii) Yardımcı akım devreleri ana akım devrelerinde ayrı olarak çekilecekse, birden çok yardımcı akım devresini iletkenleri çok damarlı yalıtılmış bir iletken yada kablo içinde ve tek damarlı iletkenler kullanıldığında bir boru içersine birlikte çekilebilirler.

    iv) Küçük gerilimli devrelerin iletkenleri öteki devrelerden ayrı olarak çekilmelidir.

    v) Gerilimleri farklı olan devrelerin iletkenleri bir arada çekilecekse, en büyük işletme gerilimine uygun kablolar ve iletkenler kullanılmalıdır.

    Farklı linye ve kolon devrelerine ait iletkenler ayrı borulardan geçirilemez. Üç fazlı besleme durumunda ilk fazlara ayrılma noktasına kadar, üç fazın iletkenleri aynı boru içinden geçirilebilir.

    vi) Birden fazla ana akım devresi için ortak bir sıfır iletkeni yada orta iletken düzenlenemez. Fakat baralı tablolarda sıfır iletkeninin yada orta iletkenin kesiti faz iletkenlerinin toplam kesitine eşit olduğunda buna izin verilir.

    a.6 - İletkenler kesilmeksizin bir geçiş kutusundan geçirilecekse, birden fazla akım devresi için ortak geçiş kutuları kullanılabilir.

    Bu kutularda bağlantıların yapılması gerektiğinde kullanılacak klemensler birbirlerinden yalıtkan ara parçalarla ayrılmış olmalıdır. Klemens dizilerek kullanılıyorsa bu ayırma gerekmez.

    a.7 - iletkenlerin bağlanması

    i) iletkenlerin bağlantısı ancak yalıtkan parçalar üzerinde yada yalıtkan kılıflı olarak vidalı klemens, vidasız klemens, lehim yada kaynakla yapılmalıdır. Çözülebilen bağlantı yerlerine (klemens bağlantıları gibi) ulaşılabilmelidir. Dökme usulü ile yapılmış bağlantı yerleri çözülmeyen bağlantılara girer.

    ii) iletkenlerin bağlanması

    - Borulu tesislerde ancak kutular içinde,

    - Çok damarlı yalıtılmış iletkenler yada kablolara yapılmış tesislerde ancak kutular yada ek kutular (muflar) içinde, yapılabilir.

    iii) Bağlantı ve ek parçaları bağlanacak yada eklenecek iletkenlerin sayı ve kesitlerini uygun nitelikte olmalıdır.

    iv) (Değişik fıkra: RG 30/11/1995- 22479) Ekler duvarlarda 60 mm derinlikte olmak şartıyla kasalarda, tavanlarda ise armatür veya armatüre ilişkin elemanlarla gizlenmiş kutular (buatlar) içinde yapılabilir.

    Bu ekler kesinlikle klemensler ile yapılmalıdır. Anahtar-priz bağlantı uçları ek amacıyla kullanılmamalıdır.

    Kasalar ve buatların içine su sızmaması için gerekli önlemler alınmalıdır.

    a.8 ) Bükülebilen iletkenlerin tüm bağlantıları geçici olarak konulan elektrik işletme araçlarından da hatasız ve özenle yapılmalıdır.

    i) Bükülebilen iletkenlere, bağlantı noktalarında çekme ve kayma kuvveti gelmemelidir. İletken kılıflarının kaymaması ve iletken damarlarını dönmemesi sağlanmalıdır.

    ii) İletkenlerin giriş yerlerinde kıvrılarak zedelenmesi, uygun tedbirlerle örneğin giriş yerinin yuvarlaklaştırılması yada azlıklarla önlenmelidir. İletkenlerde kuş gözü meydana gelmesine ve iletkenlerin işletme araçlarına sabit olarak bağlanmasına izin verilmez.

    iii) Çok telden meydana gelen iletkenlerin tellerinin ezilmemesi ve kopmaması için aşağıdaki tedbirler alınmalıdır:

    - Uygun bağlantı klemensleri kullanmak,

    Örneğin ezilmeye karşı koruyucu kılıflı klemensler kullanmak,

    - İletken uçlarında uygun işlemler uygulamak,

    Örneğin kablo pabuçları kullanmak, damar uçlarında kovan kullanmak yada lehim ve kaynak yapmak.

    İşletme gereği sarsıntıya uğrayan bağlantı noktalarında lehim ve kaynak yapılmasına ve lehimli kablo pabucu kullanılmasına izin verilmez.

    Açıklama :

    10 mm2 kesite kadar tek telli iletkenler kablo pabucu kullanılmadan bağlanabilir. Daha büyük kesitlerde kablo pabucu kullanılmalıdır. Bağlantı yerlerinde özel bir düzen varsa kablo pabucu kullanılmayabilir. Örgülü iletkenler bağlantı yerlerinde lehimlenerek tek iletken durumuna getirilmelidir.

    a.9 - Sabit işletme araçları

    - Ocak, şofben, çamaşır mal<inesi vb. gibi bulundukları yerler bağlama, temizleme ve benzer amaçlarla geçici olarak değiştirilebilen yada

    - Kullanılmaları sırasında örneğin titreşimlerle sınırlı ölçüde hareket edebilen yada

    - Bağlantı noktaları, sabit döşenmiş iletkenler için düzenlenmemiş yada kendilerin erişilemeyen, Sabit işletme araçları bükülebilen iletkenlerle bağlanmalıdır.

    Bükülebilen iletken tesisi sabit olarak bağlanacaksa, bu durumda bağlantı sabit koruncaktaki (mahfazadaki) bağlantı uçlarında, örneğin aygıt bağlantı kutularında yapılmalıdır.

    a. .10 - Kuvvetli akım tesislerinde dönüş iletkeni olarak yalnızca toprak kullanılamaz. Dönüş iletkeni olarak her zaman özel bir iletken kullanılmalıdır.

    a. ll - Kuvvetli akım ve iletişim (haberleşme) hatları arasında, bunların birbirine yaklaştıkları ve birbirinin üzerinden aştıkları yerlerde en az 16 mm'lik bir açıklık bulunmalı yada bu iki hattın arasına yalıtkan bir parça konulmalıdır.

    b) Yapı içinde açık olarak çekilen iletkenler

    b.l -Yalıtılmış iletkenler

    NV gibi termoplastik yalıtkan kılıflı bir damarlı iletkenler, tahta çıtaların üzerinde ve içerisinde yada doğrudan doğruya sıva içerisinde, sıva altında ve sıva üzerinde kullanılamaz.

    Bu iletkenler tesislerde ancak kuru yerlerde boru içinde sıva altında ve üstünde kullanılabilir. Yalıtılmış iletkenler yapı içerisinde açık olarak çekileceklerse, izolatörler üzerine yerleştirilmeli ve duvardan en az 1 cm uzaklıkta bulunmalıdırlar. b.2 - Çıplak iletkenler i) Topraklanmamış çıplak iletkenler

    1.1 - Bu iletkenler ancak bulundukları yerlerdeki elektrik ve mekanik zorlamalar dayanıklı izolatörler üzerine yerleştirilebilir.

    1.2 - Bu iletkenler birbirlerinden en az:

    6 m'den daha fazla olan açıklıklarda 20 cm

    4-6 m olan açıklıklarda 15 cm

    2-4 m olan açıklıklarda 10 cm

    2 m'den az olan açıklıklarda 5 cm

    uzaklıkta bulunmalıdırlar.

    Çıplak iletkenler yapı duvarları üzerinde çekilmişlerse, duvara uzaklıkları en az 5 cm olmalıdır.

    1.3 - Bağlama tesislerinin, akümülatör bataryalarının, elektrik makinelerinin ve transformatörlerin içerisine ve arasına ve anma akımları 1000 A'nın üzerinde olan tesislerin içerisine döşenen çıplak iletkenler arasındaki açıklıkların değişmesi, mesnet izolatörleri ve dayanımı yeterli iletken profiller kullanılarak sağlanmışsa bu iletkenler arasındaki açıklık 5 cm'den daha az olabilir.

    1.4 - Çıplak iletkenler kesit artırılması amacı ile paralel bağlanmışlarsa aralarında herhangi bir açıklık bulunmadan da döşenebilir.

    ii) Bakır yada galvanizli çelikten yapılmış olan çıplak, topraklanmış iletkenler doğrudan doğruya yapılara tutturulabilir yada toprak içerisine döşenebilirler.

    Tutturma donatımları yada dış etkiler nedeniyle iletkenlerin zedelenmeleri önlenmelidir. Elektrolitik korozyonun beklenen etkileri göz önünde bulundurulmalıdır.

    c) Elektrik tesislerinde kullanılan borular ve boru tesisleri

    c.1 - (Değişik fıkra: RG 30/11/1995- 22479) Elektrik tesislerinde ancak Türk Standartlarına uygun metal ve plastik elektrik tesisat boruları ve boru donanımları kullanılabilir.

    c.2 - (Değişik fıkra: RG 30/11/1995- 22479) Bergman ve ştalpanzer borular sıva üstünde ve sıva altında; plastik ve peşel borular ise ancak sıva altında kullanılabilir.

    c.3 - Boruların ağzı çapaklı ve keskin köşeli olmamalıdır. İletkenlerin zedelenmemesi için boru uçlarına ağızlıklar takılmalıdır.

    c.4 - Boruların iç çapı ile kıvrılma yarı çapı ve sayısı, gerekli sayıdaki yalıtılmış iletkenin zedelenmeden geçebileceği büyüklükte seçilmelidir. Seçme yapılırken iletkenlerin gerektiğinde değiştirileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

    c.5 - Boru iç çapları, çizelge 14'den uygun olarak seçilmelidir.

    c.6 - Borular içlerine su girmeyecek ve toplanmayacak biçimde yerleştirilmelidir.

    c.7 - Borular kıvrıldıkları zaman kırılmamalı ve katlanma yerlerinden yada dikiş yerlerinden açılmamalıdır.

    Berkman borular boru çapına uygun penslerle kıvrılmalı fakat boru içindeki yalıtım bozulmamalıdır.

    Peşel borular özel dirseklerle kullanılmalıdır.

    c.8 - (Değişik fıkra: RG 30/11/1995- 22479) Borulu tesislerde iletkenler boru ve T parçaları içerisinde eklenemez. İletkenler ancak bağlantı kutuluları (buatlar) yada akım dağıtma kutuları içersinde, uygun tipteki yalıtılmış klemenslerle eklenebilir. Bu kutular kolaylıkla açılabilmeli ve muayene edilebilmedir.

    c.9 - Peşel ve çelik boruların kutulara, anahtar ve priz kasalarına girdiği yerlerde boru ağızlarında iletkenler üzerindeki yalıtkanların zedelenmemesi için ağızlık (entül) takılması vb. tedbirler alınmalıdır.

    c.10 - Peşel borulu tesislerde kullanılacak peşel kutuların iç çapı en az 58 mm2 olacak ve bu kutularda dörtten fazla boru ile bağlantı yapılmayacaktır.

    c.11 - Borular, duvarlara yada tavanlara en çok 60 cm aralıklarla koroşer ile tutturulmalıdır. Bundan başka anahtar, priz, kutu, dirsek ve T parçaları yakınını ada (en fazla 10 cm) koroşeler konulmalıdır.

    c.12 - Tavan aralarına tesis edilecek ve ayak altı yerlerden geçecek tesis bölümleri çelik boru içinden geçen antikron vb. iletkenlerle yada yeraltı kabloları yapılmalı, olabildiğince kutu vb. donatım gereçleri kullanılmamalıdır.

    c.13 - Bir kattan öteki kata açıkta geçecek peşel, berkman ve PVC borular zeminden 80 cm yüksekliğe kadar metalik etkilere dayanıklı olan metal borular içerisinde geçirilmelidir.

    c.14 - Sıva altına döşenecek borular sıva işlemi sırasında dışarı gelmeyecek biçimde belli noktalarda tel ve çivilerle duvara tutturulmalıdır. Bu amaçla kesinlikle alçı kullanılmamalıdır.

    Sıva altındaki iniş boruları dik yada yatay olarak döşenmeli ve kutuların anahtar yada priz doğrultusunda bulunmasına dikkat edilmelidir.




  2. 2
    Hasan
    Özel Üye

    --->: İletkenlerin Ve Kabloların Döşenmesi - Kabloların Bağlanmasın - Kablo - Tel Kablolar - İletişim Kabloları - Enerji İletim Kabloları - Kablo Yalıtım malzemesi

    Reklam



    d) Yeraltı kabloları



    Çizelge - 14 NV iletkenleri kullanılması durumunda gerekli en küçük boru çapları






    Açıklamalar:



    1 - Parantez içindeki değerler, kıvrık yapmadan doğrusal olarak döşenen 4 m uzunluğa kadar borular için

    kullanılabilecek boru iç çapların göstermektedir.

    2 - Bir boru içerisinde yönetmeliğin ilgili hükümlerine uygun olmak şartıyla 5 yada 6 iletken kullanılırsa, çizelgede-4'de iletken için verilen boru iç çaplarının bir üst değeri kullanılacaktır.

    3 - Çıplak iletkenler için bir alt boru çapı kullanılacaktır.

    4 - Bu çizelge her çeşit boru için geçerlidir.

    d.1 - Yeraltı kabloları döşendikleri yerlerdeki kimyasal ve mekanik etkilere karşı korunmuş olmalıdır.

    d.2 - Yeraltı kabloları yangın çıkması tehlikesini olabildiğince azaltacak biçimde döşenmelidir. Kabloların üzerinde dış kılıflar varsa, yangının yayılmasına engel olmak için bunlar gereken yerlerde soyulmalıdır.

    d.3 - Yeraltı kablolarının ek ve bağlantı yerlerinde, iki parçanın birbirine göre yalıtılması söz konu5u değilse eşmerkezli (konsantrik) iletkenler, siperler ve zırhlar birbirlerine iletken olarak iyice bağlanmalıdır.

    d.4 - Yağlı kabloların uçlarındaki başlıklar, yağ sızmayacak ve içlerine nem girmeyecek biçimde tesis edilmelidir.

    Termoplastik yalıtkanlı kabloların başlıkları da içlerine su girmeyecek biçimde tesis edilmelidir.

    d.5 - Yeraltına döşenecek kablolar, sokak ve alanlarda en az 80 cm derinliğe gömülmelidir. Bu yerlerin dışında derinlik en az 60 cm olabilir. Bu derinlik zorunlu durumlarda özel koruyucu tedbirler alınarak SO cm dolayında azaltılabilir.

    Kablo kanallarının tabanı sağlam zeminli, düzgün ve taşsız olmalı. Kablolar kum içine yada taşı ayıklanmış toprak içine gömülmelidir.

    e) Hava hatları

    "Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği" nin hava hatlarına dair hükümlerine uygun olarak yapılmalıdır.

    f) Açık havada açık olarak çekilen iletkenler

    Açık olarak yani mahfazasız çekilen iletkenler balkon, pencere, çatı gibi yerlerde el ulaşma alanı dışında çekilmelidir.

    Bu en en fazla sarkmış durumda, yol ve alanlarda yerden en az 5.5 m öteki yerlerde en az 4.5 m yükseklikte olmalıdır.

    g) Yapı giriş hatları

    g.l) Genel

    Yapı giriş hatlarına ait en küçük kesitler, yapı bağlantı kutusundaki sigortanın anma akımına göre çizelge 13'den, dam direkli bağlantılarda 1. Gruptan, duvar bağlantılarında 2. Gruptan seçilmelidir.

    i.1 - Dam direkleri ve duvar bağlantılarında kullanılan iletkenler kesinlikle patlama tehlikesi olan yerlerden geçirilmemeli ve böyle yerlerde son bulmamalıdır.

    g.2 - Hava hattı şebekelerinden yapılan duvar bağlantıları

    i) İletkenler ve kablolar

    i.l - Bu şekildeki bağlantılar için iletken olarak neme dayanıklı ve dış tesislerde kullanılabilir özellikte bir damarlı iletkenler, kurşun kılıflı yada termoplastik dış kılıflı çok damarlı nemli yer iletkenleri yada yeraltı kabloları kullanılmalıdır.

    i.2 - Arkalarında kolay tutuşabilen gereçler bulunmayan ağaç yapı öğeleri ile bölünmüş olan duvarlar üzerindeki yapı giriş hatları ancak aşağıdaki şekillerde çekilebilirler.

    - Yeraltı kabloları ve nemli yer iletkenleri, en az 30 cm genişliğinde, elektrik arkına dayanıklı bir levha üzerine yada duvardan en az 5 cm'lik bir hava aralığı kalacak biçimde yalıtkan içlikli kroşeler üzerine döşenmelidir. Örneğin 1 cm kalınlıktaki amyantlı beton bir levha elektrik arkına dayanıklı sayılabilir. Sac ve amyant levhalar genellikle elektrik arkına dayanıklı değildir.

    i.1 madde bölümünde yazılı bir damarlı yalıtılmış iletkenler kullanılacaksa, bunlar aralarında en çok 30 cm aralık bulunan seramik yada benzeri bir yalıtkan gereçten yapılan kroşeler üzerine, damarlar arasında ve damarla duvar arasında en az 3 cm açıklık kalacak biçimde yerleştirilmelidir.

    i.3 - Arkalarında kolay tutuşabilen gereçler bulunan i.3 madde bölümünde yazılı çatkılı duvarlarla ahşap yapılı duvarlar ve sac kaplı duvarlar üzerindeki yapı giriş hatları ancak aşağıdaki şekillerde çekilebilirler:

    i.3 madde bölümünün 1. paragrafında açıklandığı gibi en az 30 cm genişliğindeki elektrik arkına dayanıklı levhalar üzerinde kablolar ve nemli yer iletkenleri ile yada i.4 madde bölümünün 2. paragrafında açıklandığı gibi bir damarlı yalıtılmış iletkenlerle

    Yapı giriş hatlarının bu döşeme biçiminde kolay tutuşabilen gereçlerin yan taraflardan kablolara,nemli yer iletkenlerine yada en dışta bulunan bir damarlı yalıtılmış iletkenlere 30 cm'ye kadar yaklaşmasını önleyecek yapısal tedbirler alınmalıdır.

    i..4- Duvar üzerinde dirsekli boru kullanılarak yapılan yapı giriş hatlarında boru, duvardan en az S cm açıklıkta olmalıdır. Duvar arkasında kolay tutuşabilen gereçler bulunursa bu açıklık en az 30 cm olmalıdır. Boru ile duvar arasında en az 30 cm genişliğinde, elektrik arkına dayanıklı bir levha yerleştirilirse yukarıdaki açıklıklar daha küçük tutulabilirler. Bu şekildeki yapı giriş hatlarında, kolay tutuşabilen gereçlerin iletkenlere yaklaşmasını önleyici tedbirler alınmalıdır.

    ii) Duvar giriş delikleri

    ii.1 - Ateşe dayanıklı duvarlarda bir damarlı iletkenler, duvarlardan ayrı borular içinde geçirilmeli ve bu borular dışarıya doğru eğim verilerek yerleştirilmedir.

    Bu amaçla, seramik vb. boruların kullanılmasını salık verilir.

    Kablo ve nemli yer iletkenleri ayrıca koruyucu bir düzen kullanılmadan doğrudan doğruya duvar içinden geçirilebilir.

    ii.2 - Ağaç çatkılı duvarlarda iletken ve kablolar, yanmayan bir dolgu maddesinin içinden geçirilmeli ve bunlar ahşap çatkı öğelerinden en az 10 cm uzaklıkta bulunmalıdır.

    ii.3 - Tahta yada saçla kaplı duvarlarda bir damarlı iletkenler dışarıya doğru eğitimi olan ayrı ayrı plastik yada seramik borular içinden geçirilmeli, çok damarlı kablolar ve nemli yer iletkenleri ise elektrik arkına dayanıklı gereçlerle yanıcı yapı öğelerinden yalıtılmış olarak duvardan geçirilmelidir.

    g.3 - Dam direkli yapı giriş hatları

    i) Yapı giriş hattı iletkeni olarak, neme dayanıklı ve dış tesislerde kullanılabilir özellikteki bir damarlı plastik yalıtkanlı iletkenler kullanılmalıdır.

    ii) Dam direkli yapı girişleri aşağıda yazılı şartlar altında yapılabilir.

    ii.1 - Dam direğinin alt ucu, yapının ve yangın tehlikesi olmayan bir yerinde son bulmalıdır.

    ii.2 - Çatı kaplaması, fazla yoğuşma suyu birikmeyecek biçimde düzenlenmelidir.

    ii.3 - Dam direğinin delip geçtiği çatı kaplaması, kiremit ve beton gibi sert gereçlerden yapılmalıdır.

    ii.4 - Dam direğine sigorta konulmamalıdır.

    iii) Dam direği kolay tutuşabilen maddelerin depolandığı yada işlendiği yerlerin içinden geçirilemez ve böyle yerlerde son bulamaz. Bu şarta uygun bir yer bulunamadığında yapı bağlantı kutusunu her yanı amyantlı beton levha gibi ateşe dayanıklı bir gereçle kolay tutuşabilen maddeler içeriye sızmayacak biçimde örtülmelidir.

    iv) Dam direkli ve bunlara iletken olarak tesis bölümleri sıfırlanamaz yada koruma topraklamasına bağlanamaz. Bir koruma düzenine ait olan öteki tesis bölümleri dam direklerinden yalıtılmalıdır.

    Dam direkleri için koruma düzeni olarak koruyucu yalıtma yada üzerinde durulan yerin yalıtılması salık verilir. v) Çelik konstrüksiyon yada betonarme yapılarda ve metal kaplı çatılarda dam direği iletken yapı bölümlerinden yalıtılmalıdır.

    g.4 - Yeraltı kablosu giriş hatları g.i.2 ve g.2-i.3 madde bölümlerindeki ilgili hükümlere uygun olarak döşenirler.

    g.5 - Yapı bağlantı kutuları

    i) Yapı bağlantı kutuları g.3-iii'de açıklanan tedbir alınmadan yangın tehlikesi olan yerlere konulamaz.

    ii) Hava hattı şebekelerinden yapılan duvar bağlantılarına ve dam direkli giriş hatlarına ait yapı bağlantı kutuları sıfırlanamaz ve koruma topraklamasına bağlanmaz. Bir koruma düzenine ait olan öteki tesis bölümleri yapı bağlantı kutularından yalıtılmalıdır.

    iii) Yapı bağlantı kutuları,kolay ulaşılabilir yerlere konulmalı ve bu yerlerin gerektirdiği biçimde suya ve dış etkilere karşı korunmuş tipte olmalıdır.

    Açık havada ve nemli yerlerde kullanılan yapı bağlantı kutuları püskürtme suya karşı dayanıklı tipte olmalıdır.

    iv) Tahta gibi yanabilen yapı bölümleri üzerinde bulunan yapı bağlantı kutularının altına elektrik arkına dayanıklı levhalar konulmalıdır.

    v) Yapı bağlantı kutusunun konulacağı yerin üstünde kolay tutuşabilen gereçler bulunuyorsa ve tavanda ahşap ise püskürtme suya karşı korunmuş tipte bağlantı kutusu kullanılmalı ve kutunun üstündeki tavan aralıkları, yukarıdan kolay tutuşabilen maddelerin düşmemesi için çıtalarla kapatılmalıdır.









  3. 3
    Hasan
    Özel Üye
    Yapı bağlantı kutsu ve buna bağlanan iletkenler, tavandan en az 20 cm aşağıda olmalıdır.


    Elektriğin bir yerden bir başka yere iletilmesinde, direkler arasına çekilen ya da yeraltına ve denizaltına döşenen tel kablolardan yararlanılır. Tellerden geçirilen elektrik akımıyla, çeşitli mesajlar da iletilebilir (bak. TELEKOMÜNİKASYON). Ülke içi ve denizaşırı teleks ve telefon mesajlarının en azından bir bölümü de kablolar aracılığıyla iletilir.

    Telgrafın keşfinden sonra uzak yerler arasında telgrafla haberleşmeye yönelik çalışmalara girişildi. Karada direkler dikildi ve bunların arasına havai hat denen çıplak teller çekildi; ama denizaşırı kentler arasında bu yolla bağıntı kurulması olanaksızdı. Önce tellerin, elektrik kaçağını önleyecek yalıtkan bir gereçle kaplanması; kabloların gerilme durumunda kopmayacak biçimde sağlamlaştırılması, aşınmaya ve paslanmaya karşı dayanıklı hale getirilmesi gerekiyordu.

    Kabloların içindeki teller, elektriği çok iyi ileten metallerden, özellikle bakırdan yapılır. Eğer kabloda yalnızca tek bir tel varsa, bu telin çok iyi yalıtılması gerekir; çünkü telin içinden geçen elektrik akımı, telin değdiği yerden toprağa, deniz suyuna ya da herhangi bir başka yere kaçabilir. Öte yandan kabloda birden çok tel de bulunabilir; örneğin evimizdeki lambalarda, elektrikli aygıtlarda iki telli kablolar kullanılır. Eğer kablodaki teller bir birinden yahtılmazsa iki tel birbirine değerek kısa devreye yol açabilir. Denizaltına döşenen kabloların ayrıca dış etkenlere çok dayanıklı olması ve çok daha iyi korunması gerekir. Örneğin, çok sert maddelerde bile delik açabilen tekne kurtları (oyucu midyeler) kabloya zarar verebilir. Eğer kablonun kılıfında çok küçük bir çatlak varsa, buradan deniz suyu sızabilir ve bir süre sonra kablonun yalıtımı tümüyle bozulabilir.

    19. yüzyılın başlarında kabloların yalıtılmasında kauçuk, ağaçtan bir koruyucuyla kaplanmış cam borular, Malezya'da yetişen bazı ağaçlardan elde edilen ve kauçuğa benzer bir madde olan gütaperka ve zift emdirilmiş iplik kullanılırdı. Kauçuğun kükürtle sertleştirilmesi yönteminin bulunarak dayanıklılığının artırılması, ayrıca kabloyu bir kurşun zırhla (bükülgen metal kılıf) sıkıca kaplayan bir makinenin geliştirilmesi, kablo yapımında büyük ilerleme sağladı.



    İletişim Kabloları
    1850'de İngiltere ile Fransa arasında Manş Denizi'nin altından bir denizaltı telgraf kablosu döşendi. Bundan kısa bir süre sonra da İskoçya ile İrlanda arasında benzer bir hat kuruldu. Samuel Morse ile birlikte çalışan ABD'li Cyrus W. Field ise 1856'da, Kana-da'daki Nova Scotia ile Nevvfoundland arasında bir denizaltı telgraf kablosu döşedi. Ertesi yıl Field ile İngiliz bilim adamı Lord Kelvin, Amerika ile Avrupa'yı Atlas Okyanusu'nun altından birbirine bağlama çabasına giriştiler; İrlanda'nın batısındaki Valentia Adası ile Kanada'daki Nevvfoundland arasına döşenmesi düşünülen denizaltı kablosunun yerleştirilmesi çalışmalarında İngiltere'nin Agamem-non ve ABD'nin Niagara savaş gemilerinden yararlanıldı. Her biri, döşenecek kablonun yarısını yüklenen iki gemi Atlas Okyanusu' nun ortasında bir araya geldi. İki kablonun ucu birleştirildikten sonra gemiler kabloyu deniz dibine bıraka bıraka karşıt yönlerde yol almaya başladı.

    Döşeme işlemi sırasında kablo birçok kez koptu; ama sonunda 13 Ağustos 1858'de iki kıta arasındaki ilk telgraf bağlantısı kuruldu. Yaklaşık üç ay sonra kablonun yalıtımı bozuldu. 1865'te Field ve Kelvin yeni bir çabaya giriştiler. Field yeni bir kablo hattı için gerekli parayı toplamış, Kelvin de daha düşük bir akımla çalışacak ve dolayısıyla yalıtımı daha az zorlayacak bir telgraf aygıtı geliştirmişti. O dönemde dünyanın en büyük gemisi olan Great Eastern, kablo döşeyecek biçimde donatıldı ve yeni hattın döşenmesi 1866'da tamamlandı.

    Dünyanın en uzun kesintisiz denizaltı kablosu, Kanada'mn güneybatısındaki Vancou-ver Adası ile Hawaii Adaları'mn güneyindeki Fanning Adası arasında, Büyük Okyanus tabanına döşenen 5.800 km uzunluğundaki kablodur. İki ülke arasındaki en uzun kablo bağlantısı ise Kanada'daki İngiliz Kolumbiya-sı ile Avustralya arasındadır ve 12.900 km uzunluğundadır. Bu kablo, bir arıza olduğunda arızanın yerinin kolayca bulunabilmesi için bölümlere ayrılmıştır ve yol boyunca yer alan çeşitli adalarda, mesajı alıp sonraki bölüme aktaran tekrarlayıcı istasyonlar kurulmuştur. Uzak kentler arasındaki kablolarda da aynı sistem uygulanır.

    19. yüzyıl boyunca dünyanın her yerinde döşenen telgraf kablolarında yalıtım maddesi olarak gütaperka kullanıldı. Kıtalar arasında telefon kabloları döşenmesine 20. yüzyılın ortalarında başlandı. Bunların ilki 1956'da İngiltere ile Kuzey Amerika arasında döşendi. Bu tarihte polietilen gibi plastikler geliştirilmiş ve yalıtım maddesi olarak kullanılmaya başlanmıştı. Bu yalıtkanlar günümüzde de denizaltı ve yeraltı kablolarında kullanılır.
    Kablonun yalıtımında bir bozukluk olduğu zaman ya da bazen deprem sonucu kablo kopunca, hattın iki ucundan yapılan elektriksel ölçümlerle arızanın yeri belirlenebilir. Bir onarım gemisi belirlenen noktaya gider; derin denizde kullanılmaya uygun mekanik bir kıskaçla kopan uçları yukarı alarak gerekli onarımı yapar. Derin denizde ya da kötü havada bu onarım aylarca sürebilir.

    Günümüzde yerel telefon hatları dışındaki bütün hatlarda artık bakırdan yapılmış tel kabloların yerine optik elyaftan yapılmış kablolar kullanılır. Cam elyafından yapılmış kablolarda mesajlar elektrik akımı biçiminde değil, laser ışını biçiminde iletilir ve bu nedenle de yalıtım gerekmez; ama kabloyu dış darbelere karşı koruyucu önlemlerin alınması gerekir {bak. LaseR; LİF OPTİĞİ). Tek bir lifle, çok büyük sayıda mesaj aynı anda iletilebilir. Lif optiği yöntemiyle mesaj ileten ilk denizaltı kablosu İngiltere ile Belçika arasında döşenmiştir. Uydular aracılığıyla haberleşme oldukça pahalı bir tekniktir; bu nedenle günümüzde, daha ucuz bir sistem olan optik elyaf kablolardan daha yaygın biçimde yararlanmanın yolları araştırılmaktadır.

    alıntıdır








+ Yorum Gönder
kablo döşeme malzemeleri nelerdir,  kablo döşeme malzemeleri,  kablo doseme malzemeleri
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 1 kişi