TÜrkİye’de Elektrİk Enerjİsİ GelİŞİmİnİn Kisa TarİhÇesİ

+ Yorum Gönder
Elektronik ve Elektrik Bölümü Bölümünden TÜrkİye’de Elektrİk Enerjİsİ GelİŞİmİnİn Kisa TarİhÇesİ ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    Mattet
    Usta Üye
    Reklam

    TÜrkİye’de Elektrİk Enerjİsİ GelİŞİmİnİn Kisa TarİhÇesİ

    Reklam



    TÜrkİye’de Elektrİk Enerjİsİ GelİŞİmİnİn Kisa TarİhÇesİ

    Forum Alev
    TÜRKİYE’DE ELEKTRİK ENERJİSİ GELİŞİMİNİN KISA TARİHÇESİ
    Kullanım kolaylığı,istenildiği anda diğer enerji türlerine dönüştürülebilmesi günlükhayattaki yaygınlığıyla, bugün elektrik enerjisi tüketimi ülkeleringelişmişlik düzeyinin en önemli göstergelerinden biridir.
    19.yüzyılın sonlarında bulunupöncelikle aydınlatmaya dönük olarak insanlığın kullanımına sunulanelektrik enerjisini elde etmek için artan gereksinim sonucunda birincilkaynakların yanı sıra yeni ve yenilenebilir kaynaklar, rüzgar, güneş,biomas ve benzeri kaynakların da değerlendirilmesine başlanmıştır.
    Elektrik enerjisinin Dünya’dagünlük hayatta kullanılmaya başlaması 1878 yılında olmuştur. İlkelektrik santralı ise 1882’ de Londra’da hizmete girmiştir. Ülkemizdekurulan ilk elektrik üreticisi ise, 1902 yılında Tarsus’ta tesisedilen, bir su değirmenine bağlanmış 2 kW gücündeki bir dinamodur. İlkbüyük santral ise 1913 yılında İstanbul Silahtarağa’da kurulmuştur.
    İstiklal Savaşı sonucu 1923yılında kurulan Türkiye Cumhuriyeti’ne kadar kurulu güç 33 MW ikenbugün 859 kat artarak 28332 MW’a ulaşmıştır.1923 yılında 45 milyon olanüretimimiz ise 2727 kat artarak bugün 122.7 milyar kWh’a ulaşmıştır. Buda Türkiye nüfusunun %99.9’unun elektrik enerjisinden yararlanmasıanl----- gelmektedir.
    1935 yılına gelindiğinde,Etibank,Maden Tetkik ve Arama (MTA), Elektrik İşleri Etüt İdaresi(EİEİ)kurulmuş, daha sonra İller Bankası ve Devlet Su İşleri (DSİ) devreyegirmiştir. Bu tarihte kurulu güç 126.2 MW, üretim 213 milyon kWh,elektriklendirilmiş il merkezi sayısı da 43 dür.
    1948 yılında Çatalağzı TermikSantralı devreye girmiş ve 1952 yılında 154 kV’luk bir iletim hattı ileİstanbul’a elektrik takviyesi yapılmıştır.
    Üretim aşamasındaki gelişmeleriletim aşamasında da gerçekleştirilerek ülkemizi bir baştan bir başa,enterkonnekte bir biçimde enerji hatları ile örmüş, bu hatları dadeğişik güçte ve tipte binlerce trafo ile donatmış bulunmaktayız.
    1950’li yıllarda Devlet ve özelsektör eliyle santrallar yapılmaya ve İşletilmeye başlanmıştır. Bunlarİmtiyazlı şirket olarak kurulan Adana ve İçel yöresine elektrik verenÇukurova Elektrik A.Ş. (ÇEAŞ) ile Antalya yöresine elektrik veren KepezElektrik A.Ş.’dir. 1950 yılının başında kurulu gücümüz 407.8 MW’a,üretimimiz 789.5 milyon kW’a ulaşmıştır.
    1970 yılına gelindiğinde; artanüretim, dağıtım ve tüketim miktarı ve hizmetin yaygınlaşması, kurumsalbir yapıyı zorunlu kılmış ve TEK (TÜRKİYE ELEKTRİK KURUMU) kurulmuştur.Böylelikle, Belediyeler ve İller Bankası dışında bütünlük sağlanmıştır.Bu tarihte de kurulu gücümüz 2234.9 MW, üretimimiz 8.6 milyar kWhseviyelerine yükselmiştir.
    1970-1980 tarihleri arasındakiyıllarda, Dünya’daki enerji krizinden Türkiye’de etkilenmiş, termiksantralların yakıtlarının, çoğunlukla dışa bağımlı olmasından arz vetalep dengesi bozulmuş, dolayısıyla zorunlu enerji kısıtlamalarına başvurulmuştur. Bütün bu olumsuzluğa karşın, Türkiye kurulu gücü 1980yılında 5118.7 MW, üretimi de 23.3 milyar kWh değerlerine ulaşmıştır.
    1982 yılında Belediyeler veBirliklerin ellerindeki elektrik tesisleri TEK’e devredilmiş, bundanböyle tüm satışların, köy satışları da dahil olmak üzere TEK tarafındanyapılması sağlanmıştır. Bu tarihte kurulu gücümüz 6638.6 MW, üretimimiz26.6 milyar kWh olarak gerçekleşmiştir. 1970 yılında toplam köysayısının %7’si elektriklendirilmişken, 1982 yılına gelindiğinde buoran %61’e ulaşmıştır.
    1984 yılında, enerjisektöründeki TEK tekeli kaldırılmış, gerekli izinli alınarak kurulacaközel sektör şirketlerine de enerji üretimi, iletimi ve dağıtımıkonusunda olanaklar sağlanmıştır. Ayrıca yine bu yılda TEK’in hukukibünyesi, organları ve yapısı düzenlenerek bir Kamu İktisadi Kuruluşuhüviyetine kavuşması sağlanmıştır.
    1988-1992 yıllarında, elektriksektöründe kendi yasal görev bölgesi içinde elektrik üretimi, iletimi,dağıtımı ve ticaretini yapmak üzere 10 kadar sermaye şirketigörevlendirilmiştir. Aynı zamanda imtiyazlı şirketlerden olan ÇEAŞ veKEPEZ A.Ş.’lerine de kendi görev bölgelerinde elektrik üretim, dağıtımve ticaretini yapma görevi verilmiştir.
    Türkiye Elektrik Kurumukuruluşundan 23 yıl sonra, çıkarılan 13.8.1993 gün ve 513 sayılı KanunHükmünde Kararname ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile ilgisidevam etmek üzere özelleştirme kaps----- alınmıştır. Bu düzenlemeninbir devamı olarak da Bakanlar Kurulunun 93/4789 Sayılı Kararı ileKurum.” Türkiye Elektrik Üretim, İletim A.Ş.” (TEAŞ) ve ” TürkiyeElektrik Dağıtım A.Ş.” (TEDAŞ) adı altında iki ayrı İktisadi DevletTeşekkülüne ayrılmıştır.
    Enerji sektörünün yenidenyapılanmasına yönelik olarak 3 Mart 2001 tarihli Resmi Gazetedeyayınlanan 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile elektriğin yeterli,kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreye uyumlu bir şekildetüketicilerin kullanımına sunulması için, rekabet ortamında özel hukukhükümlerine göre faaliyet gösterebilecek, mali açıdan güçlü, istikrarlıve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bupiyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin sağlanması amaçlanmaktadır.
    Bu kanun, elektrik üretimi,iletimi, dağıtımı, toptan satışı ve perakende satışı, perakende satışhizmeti, ithalat ve ihracatı ile bu faaliyetlerle ilişkili tüm gerçekve tüzel kişilerin hak ve yükümlülüklerini, Elektrik Piyasası DüzenlemeKurulunun kurulması ile çalışma usul ve esaslarını ve elektrik üretimve dağıtım varlıklarının özelleştirilmesinde izlenecek usulükapsamaktadır.
    Bakanlar Kurulu’nun 2 Mart 2001tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 05.02.2001 tarih 2001/2026 sayılıkararı ile, Kuruluşumuzun Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi,Elektrik Üretim Anonim Şirketi ve Türkiye Elektrik Ticaret ve TaahhütAnonim Şirketi olacak şekilde üç ayrı İktisadi Devlet Teşekkülü olarakyeniden teşkilatlandırılması kararlaştırılmıştır.
    Bu karar doğrultusunda 1.10.2001tarihi itibariyle faaliyete geçen Kuruluşumuzun, yeni piyasa yapısıiçinde temel görevleri, üretilen elektriğin tüketim noktalarına kadariletilmesini sağlayan iletim tesislerinin tesis ve işletilmesi,elektrik sisteminin işletilmesi, bir başka deyişle yük dağıtım, yenipiyasa yapısına uygun bir iletişim alt yapısının oluşturulması vepiyasanın tam olarak açılmasına bağlı olarak piyasanın işletilmesiyani, piyasadaki mali dengeleme ve uzlaştırma faaliyetlerininyürütülmesi olarak belirlenmiştir.



  2. Alev
    Özel Üye

    TÜrkİye’de Elektrİk Enerjİsİ GelİŞİmİnİn Kisa TarİhÇesİ Makalesine henüz yorum yazılmamış. ilk yorumu siz yapın


Sponsor Bağlantılar
+ Yorum Gönder
5 üzerinden | Toplam : 0 kişi