Yarım ya da tam dalga doğrultucu

+ Yorum Gönder
Elektronik ve Elektronik Bölümü Bölümünden Yarım ya da tam dalga doğrultucu ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    Fatal
    Özel Üye
    Reklam

    Yarım ya da tam dalga doğrultucu

    Reklam



    Yarım ya da tam dalga doğrultucu

    Forum Alev
    Aslında içinde diyot olan her devre bir diyot
    uygulaması değildir. Önemli olan orada diyodun ne işe
    yaradığı, hadi biraz daha ileri giderek devre içindeki diyodun
    nasıl çalıştığını anlamak olabilir. Bazı devrelerin nasıl
    çalıştığını anlamak için çok ileri derecede matematik ve
    telekomünikasyon bilgisi gereklidir. Yazılarımın bazı
    bölümlerinde elden geldiğince basit olarak, görünüşleri
    oldukça basit fakat yaptıkları işler enteresan olan bu
    devreleri de açıklamaya çalışacağım. Elektronikte öyle
    devreler vardır ki buralarda diyot olmazsa olmaz. Bu
    devrelerin başında doğrultucular gelir. Aslında Temel
    Elektronik tamamen teorik olarak anlatılması gerekse de
    araya bu tür açıklayıcı anlatımlar koyarak okuyucunun
    ilgisinin çekileceği kanısındayım. Yeni seçtiğim konu
    başlığına dikkat ederseniz Doğrultucular dedim. Güç
    Kaynakları demiyorum. Çünkü Güç Kaynakları özel bir
    anlatım gerektirmektedir. Fakat, özellikle Doğru Akım Güç
    Kaynaklarının (DC Power Supply) önemli bir kısmını
    doğrultucular oluşturmaktadır.
    Doğrultucular:
    Doğrultucular alternatif akımı, örneğin şehir şebekesini
    doğru akıma çevirmeye yarar. Kullanım yerleri olarak,
    elektronik devrelerin DC ihtiyaçlarını karşılamak yada güç
    kaynaklarının ön devresi olmalarını söyleyebiliriz.
    Doğrultucuların üç tipi vardır.
    1-Yarım dalga doğrultucu
    2-Tam dalga doğrultucu
    3-Köprü Doğrultucu

    Yarım Dalga Doğrultucu:
    Doğrultucuyu açıklaman önce bir altın kuralı tekrar
    hatırlatmak isterim. Bir diyottan akım geçebilesi için
    anodunun katoduna göre pozitif olması gerekmektedir.
    Örneğin silisyum bir diyot için;
    Anod: 1V, Katot:0V Akım geçer.
    Anod: 10V, Katot:9V Akım geçer.
    Anod: -5V, Katot:-6V Akım geçer.
    Anod: 5V, Katot:6V Akım geçmez.

    Aşağıdaki şekilde bir yarım dalga doğrultucu görülmektedir.



    Doğrultucunun a ve b uçları arasına alternatif bir gerilim
    uygulayalım.
    Burada bir açıklama yapacağım. Böyle bir şekil
    gördüğünüzde, t1 ve t2 zamanları arasında a ucu b ucuna
    göre pozitif, t2 ve t3 zamanları arasında a ucu b ucuna
    göre negatif olur.
    t1 ve t2 zamanları arasında a ucu b ucuna göre daha pozitif
    olur. a ucu pozitif olduğu için diyodun anodu da pozitif olur.
    b ucu negatif olacağı için c ucu yani diyodun katodu negatif
    olur. t1 ve t2 zamanları arasında diyodun anodu katoduna
    göre daha pozitif olacağı için diyot üzerinden bir akım geçer.
    Geçen bu akım yük direnci RL nin üst tarafı pozitif, alt
    tarafı negatif yapar. t2 ve t3 zamanları arasında a ucu b
    ucuna göre daha negatif olacağı için diyodun da anodu
    katoduna göre daha negatif olur ve diyot akım geçirmez.
    Bunun sonucu olarak t2 ve t3 zamanları arasında yük
    direnci RL üzerinde bir gerilim oluşmaz.
    Böylece alternatif akımın her pozitif bölgesi geldiğine yük
    direnci RL üzerinde aşağıdaki şekilde gösterilen biçimde bir
    gerilim oluşur.



    Şimdi diyebilirsiniz ki "Bu şeklin neresi DC. Tam olarak AC
    tanımına uyuyor. Yani yönü ve genliği zamana göre
    değişiyor." Kısmen haklısınız. Dikkat edecek olursanız
    genliği hep pozitif olarak değişiyor. Şu aradaki boşluklar
    olmasa tam DC olacak. Şimdi devrenin çıkışına, yük
    direncine paralel olarak bir kondansatör koyalım.

    Diyottan akım geçtiği zamanlarda yani t1 ve t2 zamanları
    arasında geçen akım hem RL yükünü beslediği gibi aynı
    zamanda C kondansatörünü doldurur. Diyottan akım
    geçmeyen t2 ve t3 zamanları arasında kondansatör
    üzerinde biriken elektrik yavaş yavaş RL yükü üzerinden
    boşalır. Başka bir değişle t2 ve t3 zamanları arasında RL
    yükünü besleme işini kondansator üstlenir. Bu şekilde
    devremizin çıkışındaki dalga şeklide aşağıdaki gibi olur.



    Şekilden de görüldüğü gibi dalga şekli DC ye çok yaklaşmış
    olur. Devredeki kondansatörün değerini arttırarak
    dalgalanmayı azaltabiliriz. Bu dalgalanmayı örneğin bir
    yükselteçte vınlama olarak duyabiliriz. Kondansatörü teorik
    olarak çok arttırmak mümkündür. Fakat yüksek değerli
    kondansatörler çok yüksek akımlarla dolacağı için çok
    yüksek akımlara dayanacak diyotlar gerektirir. Bunun yerine
    doğrulucu devrelerin çıkışlarına regülatör devreleri kullanılır.

    Tam Dalga Doğrultucu:
    Aşağıdaki şekilde bir tam dalga doğrultucu görülmektedir.


    Şekil dikkatli incelenirse iki adet yarım dalga doğrultucudan
    oluştuğu rahatlıkla görülmektedir. Yarım dalga
    doğrultucudan hatırlayacağınız gibi diyotlar girişteki sinyalin
    her pozitif bölümünde iletime geçmektedir. Yani t1 ve t2
    zamanları arasında D1 diyodu t2 ve t3 zamanları arasında
    D2 diyodu iletime geçmektedir. Yük direnci üzerindeki dalga
    şekli aşağıdaki gibi olur.



    Yukarıdaki tam dalga doğrultucunun çıkış dalga şekli ile
    yarım dalga doğrultucunun çıkış dalga şekilleri arasındaki
    fark, yarım dalga doğrultucuda olan boşlukları tam dalga
    doğrultucuda olmayışıdır.
    Şimdi doğrulucunun çıkış uçları arasına bir kondansatör
    koyalım.



    D1 ve D2 diyotları her iletime geçtiklerinde RL yükünü
    besledikleri gibi, C kondansatörünü de doldururlar. Diyotlar
    üzerinden akan akımlar giriş gerilim dalga şeklini
    izleyecekleri için D1 diyodu girişindeki gerilim t1 zamanından
    itibaren hızla yükselir, bu yükselme sırasında hem yükü
    besler hem de C kondansatörünü doldurur. Giriş gerilimi
    hızla azalmaya başladığında kondansatör yavaş yavaş yük
    üzerinden boşalmaya başlar. Giriş gerilimi kondansatör
    üzerindeki gerilimden daha aşağı değere indiği zaman yani
    D1 diyodunun anodu katoduna göre daha negatif olduğu
    zaman diyodu artık akım iletmez. Yükü besleme işini
    kondansatör yüklenir. D1 diyodunun anodundaki gerilim
    negatif kesime geçtiği zamanda D2 diyodunun anodundaki
    gerilimde pozitif olarak yükselmeye başlamıştır. D2
    diyodunun anodundaki gerilim halen yük üzerinden
    boşalmaya devam eden kondansatör üzerindeki gerilimden
    daha pozitif voltaj değerine geldiği zaman D2 diyodu iletime
    geçer. Hem yükü besleme işini yüklenir hem de
    kondansatörü yeniden doldurur. Bu işlem art arda devam
    ederken, çıkışta da aşağıdaki dalga şekli oluşur.





  2. Alev
    Özel Üye

    Yarım ya da tam dalga doğrultucu Makalesine henüz yorum yazılmamış. ilk yorumu siz yapın


Sponsor Bağlantılar
+ Yorum Gönder
yarım ve tam dalga doğrultucu,  doğrultucu devreler konu anlatımı,  yarım ve tam dalga doğrultucular,  yarım ve tam dalga doğrultma,  yarım ve tam dalga doğrultma sistemi
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 1 kişi