Excel dersleri...

+ Yorum Gönder
Bilgisayar Dünyası ve Genelbilgi ve İpucu Bölümünden Excel dersleri... ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    P®øƒєﻛﻛíøиαL
    Usta Üye
    Reklam

    Excel dersleri...

    Reklam



    Excel dersleri...

    Forum Alev
    İÇİNDEKİLER


    ÖNSÖZ

    BÖLÜM I TEMEL EXCEL BİLGİLERİ. .. 5
    Excel'in Temel İşlevleri. ... 5
    Excel'in Kurulmasında Gözetilecek İlkeler... 6
    Bir Kayıt Oluşturalım......... ....... 7
    Excel'de Temel Kullanım Usulleri........ 9
    Alıştırma 1......... ...... 11
    Alıştırma 2......... ...... 12

    BÖLÜM II EXCEL SAYFALARINI BİÇİMLENDİRME........ 13
    Alıştırma 3......... ..... 15

    BÖLÜM III FONKSİYONLAR........ ... 16
    Kullanılmaya Hazır Fonksiyonlar........ 16
    Otomatik Doldurma.. ....... 19
    Alıştırma 4......... ..... 21
    Alıştırma 5......... ..... 21

    BÖLÜM IV HÜCRELERDE OPERASYON. 22
    Hücreleri Topluca Hareket Ettirme..... 22
    Hücrelerin İçeriğini Topluca Silme...... 22
    Sıra veya Sütunları Silme..... ...... 22
    Satır, Sütun veya Hücre Ekleme 23
    Hücrelere Not Ekleme.... ... 23
    Kopyala ve Yapıştır.. ........ 24
    Alıştırma 6......... ...... 25

    BÖLÜM V EXCEL'DE ADRESLER.. ......... 27
    Göreli ve Mutlak Adresler ......... 27
    Otomasyona Yardımcı Olalım... 30
    Hücreleri Adlandırma ...... 33
    Karma Adresler.. .... 34
    Alıştırma 7......... ..... 35

    BÖLÜM VI EXCEL'DE MANTIKSAL İŞLEMLER....... 37
    Basit Şartlı Fonksiyon. ..... 37

    Birbiri İçinde Şartlı Fonksiyonlar........ 39
    Ve, Veya, Değil..... .. 39
    Alıştırma 8......... ..... 42


    BÖLÜM VII MANTIKSAL FONKSİYONLARA BAĞLI İŞLER........ 44
    COUNTIF... .. 44
    SUMIF..... ..... 45
    Alıştırma 9......... ..... 46

    BÖLÜM VIII TARİHLER VE SAATLER... .... 47
    Sayfalara Tarih Girme..... 48
    "Bugün" ile işlemler.. ....... 49
    "DATE" ile işlemler.. ........ 50
    Tarihe Dayanan Hesaplamalar........ .... 50
    Alıştırma 10........ ..... 51

    BÖLÜM IX MALİ İŞLEMLER.. ......... 52
    IRR İle İş Kararı.... 54
    Alıştırma 11........ ..... 55

    BÖLÜM X LİSTE: VERİ YÖNETİMİ.. ....... 56
    Listeler.. ......... 56
    Form...... ........ 57
    Otomatik Filtre(Autofilter).. ....... 57
    Sıralama.. ...... 59
    Ara Toplam.... ......... 59
    Özet Tablo..... 59
    Sonuç..... ........ 59

    BÖLÜM XI ALIŞTIRMALARIN CEVAPLARI..... 60
    Alıştırma 1......... ...... 60
    Alıştırma 2......... ...... 60
    Alıştırma 3......... ..... 60
    Alıştırma 4......... ...... 60
    Alıştırma 5......... ...... 61
    Alıştırma 6......... ...... 61
    Alıştırma 7......... ..... 62
    Alıştırma 8......... ...... 62
    Alıştırma 9......... ...... 62
    Alıştırma 10........ ..... 63
    Alıştırma 11........ ..... 63

    ÖNSÖZ



    Herkes, HTML sayfalar yazıp, Web siteleri kurmuyor; iş dünyası hala defter tutmak zorunda! Fakat gelen talepleri incelediğimizde, okuyucularımızın ihtiyacının Excel'i öğrenmek kadar, hatta ondan daha fazla oranda, Excel ile belirli işleri yapmak, belirli verileri çözümlemek, özetle Excel'i günlük yaşamın gerektirdiği iş sorunlarına uygulamak alanında toplandığını gördük. Tabii, işiniz defter tutmak ve veri analizi yapmak değil de Web sayfası yapmaksa ve bu kitapçığın size göre olmadığını düşünüyorsanız, hemen bir düzeltmede bulunalım: Excel ile harika Web listeleri ve tablolar yapabilir ve Internet'te ziyaretçilerinizden talep ettiğiniz verilerin size sistemli, Excel ile işlenmeye hazır şekilde ulaşmasını sağlayabilirsiniz. Yani işiniz sadece Web ise dahi Excel'in size sunacağı hizmetler var.

    Excel, Microsoft Office ailesinin en çok amaçlı üyesidir dersek, durumu abartmış olmayız. Excel'in Microsoft firmasının en çok satılan programı olduğunu düşünürseniz, durumu hiç de abartmadığımı görürsünüz. Çok pahalı ve hem öğrenme hem de kullanma süreci epey emek isteyen üst düzey bir istatistik program paketinin yapabileceğini Excel yapabilir. Excel ile birbirinden güzel istatistik türü grafikler oluşturabilirsiniz ve bunları resim türü "grafik" olarak istediğiniz yerde kullanabilirsiniz. Excel, size bir dizi rakamdan bir anlam çıkartmakta yardımcı olur; bu rakamları size HTML tablosu olarak bile verir; size Web sayfası yaparken tablo hazırlamaktan kurtarır. Excel, bu taksit düzeyi ile ne zaman yeni bir bilgisayara kavuşabileceğinizi bile hesaplar"

    Bir arkadaşımla bilgisayar mağazasında dolaşırken, elini banka hesabı denkleştirmek ve çek defterinin toplamasını çıkartmasını yapmakta kullanın programlardan birinin kutusuna doğru uzattığını gördüm. O programı ne yapacağını sordum. Bu arkadaşın, hem evinde hem de işyerinde bilgisayarında MS Office ve bu arada Excel'in kurulu olduğunu biliyordum. O programın yapacağı her şeyi, üstelik daha esnek ve daha üstün bir şekilde neden Excel'le yapmadığını sordum. Bana, "Biliyorum, ama Excel'i kullanmak çok zor diyorlar!" dedi.

    Bu kitapçık Excel'i belirli sorunları çözmekte nasıl kullanacağını göstererek, Excel'in ne kadar kolay ve ne kadar kullanışlı olduğunu anlatıyor.

    Bir önemli nokta, kısa bir süre sonra Microsoft'un Excel'in de parçası olduğu MS Office 97'yi güncelleştiren MS Office 2000'i piyasaya sürecek olması. Bu kitapçığı hazırlarken, tavsiyelerimizin ve önerdiğimiz çözüm yollarının 2000 paketindeki Excel'e aykırı olmamasına özen gösterdik. Fakat bizim sınadığımız MS Office 2000 paketi, Beta yani sınama sürümü olduğu için, piyasaya çıkacak nihai Excel'e ilişkin tavsiyelerde bulunmak erken olurdu. Yine de Excel'in beta sürümü ile son şekli arasında esasa ilişkin fazla bir fark olmayacağı düşünülürse, bu kitapçıktaki tavsiye ve önerilerin 2000'de de işlememesi için fazla bir sebep olamaz diyebiliriz.

    Bir programı kullanmayı öğrenmek, ne zaman, nerede, hangi öğeyi tıklayacağınızı, ya da klavyede filanca tuşa basacağınızı bilmekten ibaret değildir. Evet, tıklamak ve tuşların yeri, zamanı ve nasıl yapılacağı, programın işlemesi ve arzu ettiğiniz işi yapması için şarttır. Fakat bir programı bildiğimizi söyleyebilmek için, o programla ne gibi işler yapılabileceğini ve belirli bir işi yapmak için nasıl bir mantık sırası izlemek gerektiğini bilmek gerekir. Başka bir deyişle, tıklamaların ve tuşların arkasında yatan kavramları bilmek zorundayız. Benim PC dünyasında en çok işime yarayan programlar, daima kavramlarını tanıdığım ve iyice öğrendiğim programlar oldu. Bu programlarla belirli bir işi nasıl yapacağımı bilmesem bile, bir iki denemede çıkartmam daima mümkün olur; çünkü programın temelde nasıl çalıştığını biliyorum. Dolayısıyla, bu kitapçıkta tıklamalar ve tuşlamalar kadar, Excel'in mantıksal ve kavramsal yapısına da girmeye çalışacağız.

    Şimdi kolları sıvayalım ve başlayalım Excel ile problem çözmeye.


    BÖLÜM I



    TEMEL EXCEL BİLGİLER

    Dan Bricklin adlı bir öğrenci, 1979 yılında Harvard Üniversitesi'nde İş İdaresi Master'ı yaptığı sırada, herhalde derste canı çok sıkıldığı için olacak. o sırada okullarda yaygın olarak girmeye başlamış olan Apple II bilgisayarı için bir program yazmayı düşünmüş. Bu programın bütün işlevi, kendisine verilecek olan rakam dizisini alıp, dizinin altındaki kutuda yer alacak formüle göre hesap yapmak olacakmış.

    İş idaresi öğrencileri sık sık şöyle sorular çözerler: Şu, şu girdileri kullanarak şöyle bir mal üretsek, sonra şu ve şu masrafları yaparak bunu pazarlasak, bu maldan ne kadar satmalıyız ki, kâr edelim? Bu kadar satamaz da, şu kadar satarsak, kâr etmek için hangi girdi masraflarını ne kadar azaltabiliriz? Kısaca, İş İdaresi demek, "Eğer... ise?" sorusuna doğru cevap aramak demektir. Dan Bricklin'in programı, bu tür soruların cevabını ararken, sık sık değişen toplamaları, çarpmaları defalarca yapmaktan kurtulmayı sağlıyordu. Visible Calculator (Görünün Hesap Makinesi) veya kısaca VisiCalc denen bu program o kadar tuttu ki, sadece Dan Bricklin değil birçok arkadaşı ve onların kurduğu Lotus firması da zengin oldular.

    Dan Bricklin, geleceğin Apple bilgisayarlarına ait olacağı inancındaydı, bu sebeple VisiCalc'ın PC sürümünü yapmayı düşünmedi bile. 1983'te, Bricklin'in VisiCorp firmasından ayrılan Mitch Kapor'un kurduğu Lotus firması PC'ler için 1-2-3 programını ürettiğinde adeta kapış-kapış satıldı.

    Dan Bricklin, PC'nin geleceğini göremedi ise, Mitch Kapor da Windows'un geleceğini göremedi. DOS programı olan 1-2-3'nin Microsoft'un çıkarttığı Multiplan, Excel adıyla Windows'a ve Macintosh'a geçtiği halde, Lotus, DOS dünyasının hakimi 1-2-3'ün Windows sürümünü çıkartmakta geç kaldı.

    Bugün Excel'in en güçlü rakipleri Lotus 1-2-3 ve Quattro Pro programlarıdır. Her üçünün aralarında işlev bakımından önemli farklar olmakla birlikte, kullanımları birbirine çok benzemektedir. Bu sebeple birini çok iyi öğrenmek ve kullanmak, diğerlerini öğrenmeyi de kolaylaştırmaktadır.


    EXCEL'İN TEMEL İŞLEVLERİ


    Excel, en kaba hatlarıyla ve en temel tanımıyla bir defter tutma programıdır. Gözünüzün önüne ortaokulda ticaret bilgisi derslerinde gördüğünüz türden bir gelir-gider defteri getirin; dikine sütunlar ve yatay satırlar olan bir defter. İşte böyle bir defteri Excel ile tutabilirsiniz. Örneğin benim banka defterim olan Excel dosyasında birinci sütunda "İşlemin tarihi", ikinci sütunda "İşlemin türü", dördüncü sütunda "yatan para miktarı", beşinci sütunda "çekilen para miktarı" yer alıyor. Excel otomatik olarak, sayfanın en altında o anda elimde kaç para kaldığını söylüyor.

    Excel, bu yüzden, yeni bir dosya açtığı zaman, buna Defter (Workbook) adını veriyor. Her yeni defter gibi Excel'in ekrandaki defteri de boş sayfalar (Sheet) içeriyor. Excel size sadece üç adet boş sayfa veriyor. Siz, eğer hesap defterinizde daha çok sayfa olsun istiyorsanız, istediğiniz kadar sayfa ekleyebilirsiniz.

    Bütün bilgisayar uygulama programları gibi, Excel de ilk günden beri her yeni sürümle birlikte daha çok iş yapar hale geliyor. Dolayısıyla bugün artık Excel'in birincil işlevi kayıt tutmaktır dersek, programın kullanım yerinin sadece ticari defter ve bilanço olmadığını belirtmiş oluruz. Excel, kayıt defterinize rakamları girmekte, bu rakamları kullanarak yandaki sütunların içinde yer alması gereken değerleri belirlemekte ve sütun sonunda, o sütunda yer alan değerleri belirlemekte ve sütun sonunda, o sütunda yer alan değerleri kullanarak arzu ettiğiniz bir işlemi yapmakta (toplama gibi) size sayısız kolaylık sağlayacaktır.

    Excel'in zamanla kazandığı bir diğer en önemli işlev, rakam türündeki kayıtlarınızı, istatistik grafikleri olarak size sunmasıdır. Excel, kayıt defterinizdeki rakamları ve bu rakamların bulunduğu sütunlara ve sıralara ve sıralara verdiğiniz başlıkları alarak, bunları, (eldeki rakamlara uygun olarak) sizin seçeceğiniz bir istatistik grafiği olarak biçimlendirir. İşte yandaki tablonun grafik olarak sunuluşu:

    Excel, değme grafik programlarına taş çıkartırcasına, istatistik grafiklerinizi farklı görsel etkilerle sunmanıza da imkan sağlar. Bu arada Excel'in çizme, boyama, şekil oluşturma, yazılara şekil verme fonksiyonlarını bir araya getiren resim bölümü, küçük işler için grafik programlarına başvurmayı gereksiz kılan becerilere sahip bulunuyor. Eğer bu grafikteki çubuklar gözünüze güzel görünmedi ise, grafiği tümüyle yenileyebilirsiniz, zemin renklerini, çubukların ebadını ve grafiğin tümüyle konumunu değiştirebilir, üç boyutlu (3D) etkiler verebilirsiniz:

    Excel'in marifetleri bununla kalsa bile yeterli sayılabilecek olduğu halde, Excel, veri yönetimi bakımından da kullanıcıya çok yararlı hizmetler sunar. Diyelim ki, öğretmensiniz ve sınıfta yaptığınız sınavlar sürekli ortalamanın altında kalan öğrencilerinizin bir listesini görmek istiyorsunuz. Excel'e, bütün öğrencilerin notlarının ortalamasını almasını ve bunun altında kalan öğrencileri bir liste haline getirmesini söyleyebilirsiniz. Ya da satışa sunduğunuz malların belirli bir tarihten önce alınmış olanlarını seçmek isteyebilirsiniz. Excel, tablonuzdaki "Alım tarihi" değerlerini vereceğiniz değerle karşılaştırıp, altında veya üstünde olanları seçecektir EXCEL'İN KURULMASINDA GÖZETİLECEK İLKELER


    Excel'i çarşıdan tek başına alabileceğiniz gibi, Microsoft Office 97'nin parçası olarak da alabilirsiniz. İster tek, ister Office içinde kurun, Kur programının Excel'e ait bölümünde Her şey maddesini seçin. Bu sabit diskinize belki birkaç megabayt yük getirecektir, ama daha sonra şu araç, bu araç gerektiğinde sıkıntıya düşmeyeceksiniz.

    Şu anda çalıştığınız Excel'in böyle zengin bir şekilde kurulup kurulmadığını sınayabilirsiniz. Excel'i açın, Tools (Araçlar) menüsünü tıklayın. En altta, "Data Analysis..." (Veri Analizi) maddesini görüyor musunuz?

    Eğer bu satır yoksa, büyük bir ihtimalle Excel, sabit disk alanı sarfı bakımından biraz cimrice bir yaklaşımla kurulmuş olabilir. Yine Tools menüsünden "Add-Ins..." (eklenebilir unsurlar) maddesini seçin; sabit diskinize kurulmuş ek unsurların listesini göreceksiniz. En azından Excel'in öğrendiğiniz süre için bu unsurların hepsini etkin hale getirin; yani Add-Ins kutusundaki unsurların hepsinin önüne bir işaret koyun ve OK düğmesine tıklayın.

    Sabit disk alanınız kısıtlı ise daha sonra neye ihtiyacınız olduğunu neye olmadığını daha iyi bilir duruma geldiğinizde, yine bu yolla, gereksiz ek unsurları kaldırabilirsiniz.

    Add-Ins kutusunda Dana Analysis seçeneği yoksa, işiniz biraz uzayacak demektir. Bir yerlerden MS Office veya Excel'in orijinal CD-ROM'unu bularak, Setup (Kur) programını yeniden çalıştırın; bu kez Custom seçeneğini işaretleyerek, Analiz Araçları Paketini (Analysis Toolpak) kurdurun.

    Kur programında sizin için hazırlanmış bütün örneklerin kurulmasını sağlayın. Bu örnekler çoğu zaman gerçekten iyi birer örnek olarak kullanılabilir. Örnek dosyaları hazırlayan Excel ustaları, hangi sorunu nasıl çözmüşler; sunuşlar nasıl; renkler nasıl seçilmiş; raporlar nasıl düzenlenmiş? Örnekleri incelerken bu tür soruların cevaplarını aramak, kimi zaman son derece öğretici olabilir.


    BİR KAYIT OLUŞTURALIM


    Şimdi Excel'i açalım ve kendimize bir defter yapalım. Bu deftere bazı basit bilgiler girerek, Excel'in temel kullanım usullerini gözden geçirmiş olalım.

    Diyelim ki büro malzemeleri satan bir mağazamız var. Büyük bir firma bizden masa, koltuk ve dosya dolabı almak istiyor. bir fiyat listesi fakslamamızı istedi. Hemen Excel'i açalım, karşımıza üç boş sayfası olan bir defter gelecektir. Excel, bu deftere Book1 adını verecektir. Biz Dosya (File) menüsünden Save As (Farklı Kaydet) maddesini seçerek, defterimize "Deneme01.xls" adını verelim.

    Bir ticari defterde sütunlar olur, satırlar olur. Excel'in sütunları A, B, C... diye harflerle, satırları l, 2, 3... diye rakamlarla adlandırılırlar. Defterimizin kayıt haneleri (satırlarla sütunların oluşturduğu hücreler) ait oldukları sütun ve satırın adıyla anılırlar: A1, B2, E7 gibi.

    Bir defterin kayıt hanelerine (hücrelere) ne yazılı: Kelimeler, rakamlar veya bir hesabın sonuçları. Aynı şekilde Excel de hücrelere kelime, rakam veya formül koymamıza imkân verir. Hücreleri boş bırakabilirsiniz. Excel, hücrelerdeki yazılarla da çok işi yapabilir. Ama Excel'in asıl marifeti, rakamlar ve bunları kullanarak uygulamasını istediğiniz formüllerle ilgilidir.

    Şimdi yeni defteri doldurmaya başlayalım. İlke olarak, ilerde güzel, cicili-bicili raporlar elde edebilmek için, çoğu kişi, ilk sütunu ve satırı boş bırakır. Bu, Excel öncesi programlarda iş epeyce ilerledikten sonra, tablonuzun organizasyonu açısından karar değiştirdiğinizde yeni sütun ve satır germenin imkansızlığı veya zorluğundan kalma bir gelenektir. Excel'de işin hangi aşamasında olursanız olun, istediğiniz yere istediğiniz kadar satır, sütun ve hücre girebilirsiniz. (Excel'in her bir defter sayfası, 65,536 satır ve 255 sütundan oluşur. Ekleyebileceğiniz sayfa sayısı da bilgisayarınızın hafızası ile sınırlıdır. Ama bütün bu sayılar zaten normal şartlar altında ulaşılabilecek sınırların çok ötesinde olduğu için, kısaca istediğiniz anda istediğiniz yere sütun ve satır girebilirsiniz, demek yeterlidir.) Kutulara, kelime rakam veya formül yazmak için o kutuyu tıklayıp, doğruca içine yazabilirsiniz. (Bu mümkün olmuyorsa, Tools menüsünde Options maddesini seçip, Edit sekmesine giderek "Edit directly in cell" seçeneğinin önüne bir çarpı işareti koyun.) Bir kutuyu seçtiğinizde, tablonun hemen üstünde İsim Kutusu (Name Box) adı verilen yerde seçtiğiniz kutunun adını göreceksiniz. Bu kutunun yanında Formula Bar (Formül Çubuğu) denen yerde, seçtiğiniz kutunun içeriği belirir. Boş bir hücre seçtiğinizde tabiatıyla bu yer de boş olur. İsterseniz, bu yeri tıklayıp, istediğiniz yazıyı veya formülü buraya da girebilirsiniz. Bu yöntemin de kullanılışı olduğu anlar gelecektir. Hücreden hücreye sağ-sol ok tuşlarıyla veya Tab tuşuna basarak gidebilirsiniz. Enter tuşu da tablo içinde hareket aracı olarak kullanılabilir. Enter'a basınca odak noktası ilk dolu (içine bir değer yazılmış) hücreye atlar. İçinde Enter'a bastığınız hücreden sonra dolu hücre yoksa, bir alttaki hücreye gidersiniz. Şimdi bu bilgilerle, başlayalım fiyat teklifimizi oluşturmaya.x

    B2'ye, (yani B sütununda 2'nci satıra) fiyat listesi yollayacağımız firmanın adını ve bu kaydın ne olduğunu açıklayan bir başlık giriyoruz. Sonra, sırasıyla B5, D5, F5 ve H5 kutularına, o sütunların başlıklarını yazıyoruz. B7, B8 ve B9'a mallarımızın cinsini, B12, B14 ve B16'ya Toplam, KDV ve Genel Toplam etiketlerini giriyoruz. Bunları birer satır aralıklı yazdığımız dikkatinizi çekmiş olmalı. Bunu, daha sonra raporumuzun güzel görünmesi için yapıyoruz.

    Şimdi D7, D8 ve D9'a miktarları ve F7, F8 ve F9'a her bir malın birim fiyatını yazdıktan sonra, bir dakika durup, tabloya bakıyoruz. H7, H8 ve H9'da ne olmalı ki, Excel miktarla birim fiyatını çarpıp, elde edeceği rakamı buraya yazsın? Evet, doğru bildiniz: Burada formül olmalı. Yani, Excel'e, birim fiyatı ile miktarı çarpmasını söylemeliyiz: D7xF7=H7... gibi. Şu farkla ki, değerin yazılacağı hücrenin adını yazmamıza gerek yok, çünkü zaten o hücrenin içindeyiz; Excel çarpı işareti olarak yıldız karakterini (*) kullanır; ve Eşit işareti önce yazılır. Yani =D7*F7 gibi. Excel bir kutuya girdiğiniz değerlerin formül olup olmadığını, girdiğiniz değerin önünde Eşit işareti olup olmadığına bakarak anlar. Eşit işaretini görürse, demek ki, girdiğiniz şeyler kutuya doğruca yazılmayacak, fakat gereği yapılacak diye düşünür. Eşit işaretinin önünde boşluk bulunmaz. Bir formülün önünde boşluk olursa, Excel bunu formül diye değil, metin diye algılar. Formülü yazıp, aşağı satıra geçtiğinizde, formül kaybolacak, yerini formülün sonucu olan değer alacaktır. Yukarıdaki ekran resminde olduğu gibi formüllerin sonuçlarını değil de kendisini görmek için Tools menüsünden Options maddesini seçin, açılacak kutuda Windows Options (Pencere seçenekleri) bölümünde Formulas kutusunun önüne çarpı işareti koyun. Ben burada formülleri gösterebilmek için bunu uyguladım; fakat normal olarak formül bulunan hücrelerde formülü değil sonucu görmek gerekir. Sürekli hata veren bir tabloda hata ararken, bazen formülleri formül olarak görmek isteyebilirsiniz. O zaman bu yola başvuracaksınız. Bizim tablonun bitmiş şekli: Solda görülebilir.

    Peki kağıt kalemle ve minik bir hesap makinesiyle pekala yapabileceğimiz bir şeyi milyonluk bir bilgisayar ve bilgisayar kadar pahalı bir program kullanarak becermiş bulunuyoruz! Doğru. Ama Excel kullanmamızın zevki bu noktada başlıyor. Ortağınız tabloya bakıyor ve 30 milyar 800 küsur milyon liralık bir fiyat teklifini yüksek buluyor. Büyük holdingi elden kaçırmak istemezsiniz. O halde hangi birimin fiyatını ne kadar kısabilirsiniz? Sandalyeleri, örneğin, 24 milyona değil de 19 milyona verseniz toplam ne olur? F8 kutusunu 19 milyona indirdiğimde bakın toplamlar nasıl otomatik olarak düzeltiliyor.

    Bu listenin üç kalem maldan değil de 133 kalem maldan oluştuğunu düşünün! Sizin kağıt kalem ve hesap makinesi yöntemi her halde hayatın zorluklarına katkıda bulunmaktan başka bir işe yaramazdı değil mi?

    Excel'i kullanmamızın sebebini tek bir şeye indirgeyebilirsek, büyük bir ihtimalle, "hesapları otomatik yapmak" diyebiliriz.


    EXCEL'DE TEMEL KULLANIM USULLERİ


    Kağıt kalem yerine Excel kullanmaya karar verdiğimize göre, programın seyrüsefer işleriyle biraz daha yakından tanışabiliriz. Ekranda yolumuzu bulmak ve Excel'e derdimizi anlatabilmek için onun dilinden anlamamız gerekir.

    Hücrelere bir şey yazarken hata yaparsanız, Backspace (Macintosh'ta Delete) tuşu ile son yazdığınızı silebilirsiniz. Esc (Escape) tuşu ise yazdığınız her şeyi silmenizi sağlar. Doldurulmuş bir hücrenin içeriğini tümden temizlemek için de hücreyi seçili hale getirdikten (yani üzerine bir kere tıkladıktan) sonra, Del tuşuna basmak yeter. Son yaptığımız işi, yapılmamış hale getirmek için Edit menüsünden UNDO maddesini seçebilir veya ekranda simge menülerden geriye kıvrık oku tıklayabilirsiniz. Elinizi klavyeden kaldırmak istemiyorsanız, aynı işi Ctrl tuşunu tutarak ve aynı anda Z tuşuna basarak yapabilirsiniz. (Ctrl+Y aynı işi tekrar ettirir.)

    Excel'in matematik işlemleri için kullandığı işaretler diğer bütün Windows programları ile aynıdır:

    Toplama +
    Çıkartma -
    Bölme /
    Çarpma *
    Yüzde %
    Üssünü alma ^

    Bir sayının eksi değerde olduğunu göstermek için önüne eksi işareti koyacağınız zaman rakamı ve önündeki işareti parantez içine almanız gerekir. Örneğin (-3) gibi. Yoksa Excel buradaki eksi işaretini çıkartma işlemi için komut sayabilir. Yüzde işlemi için komut olarak kullanılan yüzde işareti, Türkçe’de olduğu gibi sayının önüne değil ardına konur: % 4 gibi. Bu Excel'e işaretin önündeki rakamı l00'e böldürür.
    Bir de Excel matematik işlemleri hangi sırayla yaptığını bilmemiz gerekir. Diyelim ki, 6 ile 8'i toplamak sonra çıkan sonucu 18 ile çarpmak istiyorsunuz. Mantıken bunu "6+8x18" diye düşünürsünüz. Bu işlemin sonucu 252'dir. Fakat Excel'e komutu böyle yani "6+8*18" olarak verirseniz, sonuç 150 çıkacaktır. Milyonluk bilgisayar ve program için oldukça başarılı bir matematik işlemi! Fakat kabahat Excel'de değil, bizde.

    Excel'in aritmetik işlemlerde bir öncelik sırası vardır. Bu sırayı Excel'in kılavuzundan aynen aktaralım ve aynen öğrenelim:
    1- Önce parantezlerin içini hallet
    2- Varsa sayıları eksi yap
    3- Yüzdeleri bul
    4- Üsleri al
    5- Çarpmaları ve bölmeleri yap
    6- Toplamaları ve çıkarmaları yok
    7- Verilen komutlar aynı sırada yapılmak zorunda ise soldan sağa doğru git.

    Şimdi bu formül yazalım ve buna göre, Excel'in nasıl çalışacağını belirleyelim.

    =40+((25+5)*10/20-5

    Burada Excel, önce parantezlerin içini halledecek ve formülü şu şekle getirecektir.

    Birinci adımda : =40+(30*10)/20-5
    İkinci adımda : =40+300/20-5

    Sonra, eksi yapılacak, yüzdesi bulunacak veya üssü alınacak sayı, olmadığına göre, dördüncü adıma geçecek ve çarpmalarla bölmeleri yapacaktır.

    =40+15-5

    Sonra sıra toplamalara ve çıkarmalara gelecektir. Burada hem toplama hem de çıkartma olduğuna göre, 6'ncı kural gereği, işlem soldan sağa doğru yapılacak, yani önce 40 ile 15 toplanacak, ortaya çıkacak sayıdan 5 çıkartılacaktır.

    =50

    Bu noktada, fazla kural öğrenmekten yana olmayan bir kişi olarak benim Excel'le çalışırken uyguladığım en sağlamcı yol, şüphede olduğum her zaman, her şeyi parantez içine almak ve işi şansa bırakmamaktır. Belki arada bir, hatta sık sık lüzumsuz parantez yazdığım olur ama, sonuçta Excel'in hesapları benim istediğim gibi yapmasını da sağlamış olurum.

    Formüllerde gerçek sayılar yerine çoğu zaman hücre adlarını kullanırız. Hücreler, hatırlayacaksınız, bulundukları sütunun ve satırın adları birleştirilerek oluşturulan isimlerle bilinirler. E7 ve F7 gibi. Bu iki hücrenin konuklarını bir aritmetik işlemde kullanacağımız zaman, Excel'e hücrelerin adlarını ve aritmetik komutları veririz; Excel, hücrelerin o andaki değerini tablodan okur ve hesabı bu verileri kullanarak yapar. Dolayısıyla Excel'e "=E7*F7" formülünü verdiğimizde, E7 adlı kutuya yazdığımız (veya Excel'in başka bir hesap sonucu bularak o kutuya yazdığı) değer 5 ve F7 adlı kutuya yazdığımız (veya Excel'in başka bir hesap sonucu bularak o kutuya yazdığı) değer 10 ise, formülün sonucu 50 olacaktır. Tabii formüllerde istediğimiz kadar hücre adresi verebileceğimizi ve hücre adreslerinin de parantez içlerine girebileceğini söylemeye gerek bile yok.

    Bütün bu işlemler yapılır ve tablolar doldurulurken, ekranda gördüğünüz her şey, o anda Excel tarafından bilgisayarın hafızasında (RAM) tutulmaktadır. Biliyorsunuz, bilgisayarların hafızaları da her türlü sistem çökmesinde, elektrik kesintisinde ya da kullanıcı olarak bizim yapabileceğimiz herhangi bir hatalı işlemde kolaylıkla yok olur! İnce ince yazdığınız formüller ve titizlikle doldurduğunuz hücreler kaşla göz arasında yok olmasın istiyorsanız, o anda açık olan defteri sabit diskinize kaydettirmek sizin sorumluluğunuzdadır. File (Dosya) menüsunden Save (Kaydet) maddesini seçerek, üzerinde çalıştığınız deftere bir isim verir. Bu isim, Windows'un normal dosya adlandırma kurallarına bağlı olmak zorundadır, yani içinde * ? : [ ] + = \ / | < > karakterleri bulunamaz. Bir defterin Excel tarafından Sayfa 1 (Sheet 1), Sayfa 2 (Sheet 2)... diye adlandırılan sayfalarına da ekranda bu kelimelerin üzerini iki kere tıklayarak istediğiniz ismi verebilirsiniz.

    Üzerinde çalıştığınız defter sayfasını istediğiniz anda basabilirsiniz. Bunu ya File menüsünden Print komutu seçerek, ya da resimli menü çubuğundan yazıcı simgesini tıklayarak yapabilirsiniz. Daha sonra Excel'de fiyakalı raporlar hazırlama usullerinden de söz edeceğiz.

    ALIŞTIRMA 1

    Şu Excel sayfasına bakın, ve aşağıdaki soruları bu tabloya göre Excel'e başvurmadan cevaplamaya çalışın:

    1- =B4+10
    2- =C4/B4
    3- =C4/D4
    4- =D12/D4
    5- =((A12*B10)/A10)/B6
    6- =D8+A6










    ALIŞTIRMA 2

    Şimdi çalıştırın Excel'i açılacak boş sayfa üzerinde şu işlemleri yapın:

    Sağ ve sol ok tuşlarına basarak ekran üzerinde gezinin. Aynı işi mouse ile yapın. D4'e "Adı" kelimesini, D6'ya adınızı, D7'e "Ali" ve D8'e Veli yazın. Bunlar bizim büro malzemeleri dükkanımızın satış elemanları. E4'e "Maaşı" F4'e "Satışları", G4'e "Komisyonu" ve 14'e "Toplam" kelimelerini yazın. Kendinize 250, Ali'ye 200 ve Veliye l50 milyon maaş biçin ve bunları ait oldukları hücrelere yazın. Personelimizin aylık satış miktarları şöyle: Siz 1 milyar 230 milyon 400 bin, Ali 2 milyar 460 milyon, Veli ise 3 milyar 400 milyon lira. (Maaşlar az olunca elemanlar daha çok çalışıyor galiba!)

    Şimdi satış elemanlarımıza yaptıkları satıştan yüzde 6 komisyon veriyoruz. Bu durumda:

    1- G6, &7 ve G8'e yazacağınız formül ne olmalıdır?

    2- Bütün satış elemanlarımıza verdiğimiz toplam komisyon G11'de yer alıyor. Bu hücrenin içeriğini hesaplattırmak için kaç türlü formül girebilirsiniz?

    3- I6, I7 ve I8 hücrelerinde her bir elemanın maaşı ve komisyonunun toplamı olacak. Bu hücrelere gireceğiniz formüller nasıl olmalıdır?

    4- I11'de bütün elemanların maaşları ve komisyonlarını toplamları yer alıyor. Bu hücreye kaç türlü formül girebilirsiniz?

    Şimdi yaptığınız tabloyu, sağdaki tabloyla karşılaştırın;


    BÖLÜM II



    EXCEL SAYFALARINI BİÇİMLENDİRME

    Fark ettiğiniz gibi, Excel'in defter sayfaları şekilde fazla özen göstermiyor. Oysa bir bilginin doğruluğundan sonra sunuluşundaki özen önem taşır. Fakat Excel sayfalarınız mutlaka ekranda gösterildiği gibi olmak zorunda değil. Bu bölümde defterlerimizi ve sayfalarımızı biçimlendirme usullerinden söz edeceğiz ve Excel sayfalarını Form olarak kullanmaya çalışacağız.

    Şimdi, önceki bölümde, büro malzemeleri mağazamızdan fiyat teklifi isteyen Büyük Holding A.Ş. için hazırladığımız defteri açalım.

    Şimdi, bu sayfayı yazıcıya bastıracak olursak karşımıza şöyle bir belge çıkacaktır:

    Bu arada, Excel'de her şeyi nasıl görüneceğini merak ederek mutlaka yazıcıda bastırmanızın şart olmadığını, File menüsünde Print Prewiew (Yazıcı Ön izleme) maddesini seçerek sayfanın basılırsa nasıl olacağını görebileceğini de hatırlatalım.

    Bu sayfada ne bizim Küçük Büro Malzemeleri A.Ş.'mizin o kadar uğraşıp hazırladığımız logosu görünüyor, ne rakamların ne olduğu anlaşılıyor; sütun başlıkları belirgin değil. Kısacası, ortağınız bu kağıda bakarak, böyle müşteri tutamayacağınızı, herkesin sizin yazılarını hala daktilo ile yazan küçük bir şirket sanacağını söyleyerek itiraz ediyor. Firmanın Excel uzamanı da siz olduğunuza göre, şimdi bu sayfayı biraz şekillendirmeniz gerekiyor.

    Şimdi önce, sol üst köşeye firmamızın logosunu koyalım. 5 cm'ye 3 cm ebadındaki logomuzu köşeye (veya başka bir yere) yerleştirebilmek için Insert (Yerleştir) menüsünden Picture (Resim) maddesini, onun içinden de Form File... (Dosyadan...) alt-menüsünü seçiyoruz ve aradığımız logo grafik dosyasını (siz, bu ölçülere uygun herhangi bir EMF, WMF, JPEG, PGN, BMP, RLE, EPS, DXF, DRW, GIF, TIF, TGA, PST, WPG veya PCX türü grafik dosyasını seçebilirsiniz) sabit diskte buluyoruz. Logo grafiği, kendi orijinal büyüklüğü ile ekranın ortasında ve büyük bir ihtimalle yazıların üzerinde beliriyor. Bu arada dikkat ederseniz, Excel, grafiğin çevresine sekiz küçük nokta koyacaktır. Bu noktalardan resmin ortasında olanlar oransız, köşelerde olanlar ise orantılı şekilde resmi büyütüp küçültmeye yarar. Mouse işareti ile bu noktaları tutarak (bu noktalarda işaretin oka dönüştüğüne dikkat edin) sağa sola, aşağı yukarı veya çaprazlama oynatmak suretiyle resmi büyütüp, küçültebilirsiniz. (Grafik dosyalarının çoğu orijinal ebadından büyük hale getirilirse, yuvarlak hatlarını kaybederler, çirkin görünürler!)

    Yine mouse işaretini resmin üzerine getirdiğiniz zaman işaretin dörtlü ok şeklini aldığını görüyor musunuz? Bu, resmin herhangi bir yerini tıklayarak ve Mouse’un düğmesini bırakmadan, resmi tablonun herhangi bir yerine sürükleyebileceğiniz anlamına geliyor. Biz de resmi tutup, sol üst köşeye çekiyoruz. Resmin yanında, D1'e firmamızın adını yazıyoruz. Şimdilerde herkesin bir sloganı olduğuna göre, biz de D2'ye firmamızın sloganını yazıyoruz. D3'e de adresi yazdık mı, fiyat teklif raporumuz bir şeye benzeyecek demektir. Fakat hala belgemiz muhasebe defteri görünümünden kurtulmuş değil. Peki, D1'i tıklayın fakat Mouse’un düğmesini bırakmadan, işareti H1'e kadar sürükleyin. D1, E1, F1, G1 ve H1 seçilmiş oldu. Resimli menü çubuğunda, Merge and Center (Birleştir ve Ortala) simgesini tıklayın. Seçilmiş bütün hücreler birleşip tek hücre olduğu ve içinde yer alan firmamızın adı ortalandı. Bu kutular seçilmiş iken (başka bir yeri tıkladınızsa, D1'i yeniden tıklayabilirsiniz) içinde büyük bir ihtimalle Arial yazan Font (Harf) kutusunun sağındaki seçme düğmesini (ucu aşağı üçgen) tıklayın, açılan listeden Times Roman veya hoşunuza giden bir harf türü seçin; sonra Font kutusunun yanındaki Font Size (Harf Büyüklüğü)

    kutusunun seçme düğmesini tıklayarak 16 puntoyu seçin. Hazır eliniz değmişken, harf karakterini belirleyen üç komuttan "B" (Bold/Siyah,Koyu) düğmesini de tıklayarak, yazıyı daha koyu hale getirin. Firmamızın adı göze görünür bir şekil aldı sayılır. Aynı işlemleri sırasıyla slogan ve adres yazılarına da yapın. Fakat bunlara 16 punto değil, 8 punto büyüklük verin. Bu arada sloganı italik yapabilirsiniz.

    Sıra belgenin başlığını şekillendirmeye geldi. B7'den H7'ye kadar bütün hücreleri seçin ve birleştirip-ortalayın. Harflerin 14 punto ve koyu yapabilirsiniz. "Malın cinsi", "Miktarı" "Birim Fiyatı" ve "Toplam" kelimelerini tek tek seçerek, 12 punto ve koyu yapın. Fakat bu sütun başlıkları, ait oldukları sütunun solunda duruyorlar; oysa birinci sütun dışında sütun başlıklarının ortalaması göze daha güzel görünür. Örneğin D10'u seçin ve hücre içeriklerinin sola, ortaya veya sağa bloklaşmasını sağlayan marj simgelerinden Center (Orta) simgesini tıklayın; "Miktarı" kelimesinin ortaya kaydığını göreceksiniz. Şimdi bu satırdaki B10, C10, D10, E10, F10, G10 ve H10 kutularını seçin ve tam üstlerinde Mouse’un sağ düğmesini tıklayın. Açılacak menüden, Format Cells (Hücreleri Biçimlendir) maddesini seçin. Bu sizi doğruca seçili hücrelerin birçok özelliğini belirtebileceğiniz kontrol kutusuna götürecektir.

    Bu kutuda, bir hücrenin içeriğini, içindeki değerlerin marj ayarları (sağa, sola, ortaya gelmeleri) harfi, çerçevesi, içeriğinin zemin özellikleri ve tüm bu özelliklerin değiştirilip değiştirilemez olduğunu belireceğiniz kontroller vardır. Bu kutuda Border (Çerçeve) sekmesine gidin ve Border bölümünden alt çerçeveyi, Line (Çizgi) bölümünde düz tek çizgiyi seçin:

    Çok güzel. Sıra "Masa", "Sandalye" ve "Dolap" kelimelerinde. Bir listenin unsurları başlığı ile aynı harf karakterinde olursa daha güzel durur. Bu üç kelimeyi de sadece biraz büyütüp, örneğin 10 punto yapıp, rengini de koyulaştırın.

    Fakat dikkatinizi çekiyor mu: Tablomuzda iki tür rakam bulunduğu halde, hepsi aynı görünüyor. Yani miktar belirten 220, 220 ve 110 rakamları ile para belirten diğer rakamlar aynı. Fiyatların dolar ise önünde dolar işareti, Türk Lirası ise arkasında TL işareti filan olması gerekmiyor mu? Gerekiyor da, bunu Excel'e söylememiz şart. Yoksa program kendi başına bunu yapamaz. Masanın birim fiyatını içeren F13'ü tıklayın; sonra simgeli menülerden para birimi simgesini seçin:

    Bilgisayarınızdaki Windows Türkçe ise Türkiye ölçüleri geçerli olacak şekilde kurulmuşsa, bu simgeyi tıkladığınızda, rakamlarınız TL olarak yazılacaktır. Bu sadece rakamın sonuna TL işareti simgelerinde rakamların ondalık bölümü virgülle, yüzler, binler ve diğer basamaklar ise nokta ile ayrılırlar. Oysa Anglo-Sakson ülkelerinde, örneğin Dolar cinsinden bir rakam yazarken, bunun tersi olur. Windows siteminiz Türkçe, fakat yazmak istediğiniz rakam dolar ise, rakamın bulunduğu hücreyi sağ-tıklayın; açılan menüden Format Cells maddesini seçin; açılacak kutuda Number (Sayı) sekmesinde Currency (Para Birimi) maddesini tıklayın. Açılacak kutuda, kaç basamaklı ondalık hanesi, hangi cins para birimi ve eski sayıların nasıl yazılmasını istediğini belirleyin. Excel, içinde yüzde hesabı bulunan formüllerinizin sonucunu yüzde olarak belirtir. Oysa bizim hesaplarımızda (Örneğin, KDV hesabını yaptırdığımız H22'de rakamın para birimi olarak yazılması gerekir.






  2. 2
    P®øƒєﻛﻛíøиαL
    Usta Üye

    --->: Excel dersleri...

    Reklam



    Şimdi biraz da fiyaka işleri yapalım: B13:H13 bölgesini (Excel'in diliyle Range'ini, Excel'i Türkçeleştirenlerin diliyle Erim'ini) yani B13'den H13'e kadar olan bütün kutuları seçin ve sağ tıklayarak Format Cells'e gidin. Patterns sekmesinde en açık griyi seçin. Bu seçtiğiniz hücrelerin zemininin yüzde 10 gri olmasını sağlayacaktır. Tabii renkli yazıcınız varsa, açık bir mavi de çok uygun durur. Sonra aynı şeyi B15:H15, B17:H17, B20:H20, B22:H22 ve B24:H24 bölgelerine yapın. (Ben bölge dediğim zaman siz Range veya Erim anlamakta ser betsiniz!)

    Bu düzeltmeleri yaptığınızda, ortaya ortağınızı memnun eden bir belge çıkmış olmalı;

    Bu bölümü kapatırken, Excel gibi ana işlevi belge tanzimi ve sayfa tasarımı olmayan bir programa bile bunca biçimlendirme imkanı konulmuş olmasının hikmetine dikkatinizi çekmek isterim. Unutmamak gerekir ki, "Zarf mazrufu tayin eder." Yani, bir belgenin içeriğine dikkati çekmek istiyorsanız, sunuluşunu itici olmaktan kurtarın. Burada Excel'in sayfa tasarımı imkanlarını sadece tanımış olduk. Daha yapılacak çok şey var. Denemekten korkmayın.



    ALIŞTIRMA 3

    Şimdi hem matematik bilginize hem de yeni edindiğiniz Excel ile sayfa tasarımı becerinize dayanarak, ortaya şöyle bir Döviz Hesap Makinesi çıkartın. İlgili yerlere girdiğiniz dövizler Türk Lirası'na, Türk Lirası, arzu ettiğiniz dövize çevrilsin:

    Bu alıştırma için birkaç ipucu: Kur hanesi bu işlemi yaptığınız günkü kurları girebilirsiniz. ABD Doları ve Alman Markı yerine, istediğiniz para birimleri yerine inçi metreye, santigrat dereceyi Fahrenheit dereceye, ya da ne bileyim, desimal sayıları Onaltılık (Heksadecimal) sayılara çevirebilirsiniz. Ama Döviz Hesap Makinesi yapacaksanız, çözümünüzü sınamak için bilgi ve formülleri şu hücrelere girin:

    Doları TL'ye çevirdiğiniz bölümde Alış Kuru rakamı: F9
    Kullanıcının gireceği Dolar miktarı rakamı: F12
    Doların TL'ye çevrilme formülü: F15
    TL’ni Dolara çevirdiğiniz bölümde Satış Kuru rakamı: I19
    Kullanıcının gireceği TL miktarı rakamı: I12
    TL'nin Dolara çevrilme formülü: I15
    DM’ TL'na çevirdiğiniz bölümde Alış Kuru rakamı: F20
    Kullanıcının gireceği DM miktarı rakamı: F22
    DM'ın TL'ye çevrilme formülü: F24
    TL'nı DM'a çevirdiğiniz bölümde Satış Kuru rakamı: I20
    Kullanıcının gireceği TL miktarı rakamı: I22
    TL’nin DM'a çevrilme formülü: I24


    FONKSİYONLAR


    Şu ana kadar Excel'in otomatik olarak yapabileceği veya toplu komutlar halinde söylediğimizde anlayabileceği şeyleri, ya elle yaptık, ya da sorunumuzu tek tek komutlar vererek çözdük. Şunu görmüş olduk ki, Excel, iki boyutlu (soldan sağa ve yukarıdan aşağıya) bir tablo üzerinde, tablonun hücrelerindeki değerleri kullanarak, vereceğimiz formüle göre yeni değerler bulabilir. İşin zevkli ve kullanıcıya kolaylık sağlayan tarafı, hücrelerdeki bilgiler değiştiği zaman, bu hücrelerdeki bilgileri kullanan formüllerin sonuçları da otomatik olarak güncelleştirilmesi. Fakat Excel, hayatı daha da kolaylaştırmak için size hazır bazı fonksiyonlar sunar ve sizi birçok hesap formülünü tek tek vermekten kurtarır.


    KULLANILMAYA HAZIR FONKSİYONLAR

    Beş mahalleli ilçenizde tüp gaz bayii olduğunuzu varsayalım. Yılın ilk altı ayında mahallelere göre satış rakamları Excel'e girdiniz. Şimdi toplamları alacaksınız. Hem mahalleler itibariyle hem de aylar itibariyle, 11 toplama işlemi için Excel'e emir vereceksiniz.

    Örnek olarak, Aynalı kavak Mahallesi satış rakamlarını toplaması için, Excel'e I9 hücresine şu formülü yazacağız:

    =C9+D9+E9+F9+G9+H9

    Şimdi bunu, hücre adreslerini değiştirerek 11 kere yapacağız. Eh, bayağı bir iş! Hesap yapmaktan tüp gaz satmaya fazla zaman kalmayacak! Diyelim ki, işiniz bir ilçenin beş mahallesi ve altı aylık satış rakamları ili değil de, bütün Türkiye'deki bayilerinizin son 5 yıllık "Aylık Satış Dökümlerinin Toplamını" almak. Altı rakam için 11 toplama formülünü yazmak gözünüzü korkuttuğuna göre, herhalde böyle bir işleme hiç yaklaşmayacaksınız demektir.

    Korkmaya gerek yok: Excel, size kullanılmaya hazır birçok fonksiyon veriyor. Fonksiyon, Excel'in dilinde toplu formül demektir. Fonksiyon komutları İngilizce kelimelerin kısaltılmışından ibarettir. (Eğer hala bilmiyorsanız, işte size patrona çıkıp, "Benim altı aylığına Londra'ya gidip İngilizce öğrenmem gerekiyor!" demek için tam fırsat!)

    Şimdi, Excel'in kullanılmaya hazır fonksiyonlarından biri olan SUM (Summation, toplama kelimesinin kısaltılmışı) size bu altı rakamı toplamayıverecektir:

    =SUM(C9:H9)

    Gördünüz mü ne kadar kolay. Şimdi aynı fonksiyonu, diğer hücreler için yazalım. Örneğin, Söğüt ağacı Mahallesi'nin toplam hanesi olan I10 hücresine:

    =SUM(C10:H10)
    yazacaksınız. Sütun toplamaları için yine aynı fonksiyonu kullanacaksınız, fakat toplanacak bölgenin (Range'in veya Erim'in) hücre adresleri farklı olacak. Ocak ayı için bütün mahallelerin toplamını yazacağınız C15'e şu fonksiyonu koyacaksınız:

    =SUM(C9:C13)

    Şimdi baş bayiinin işinin ne kadar kolay olduğunu görüyorsunuz değil mi? İster beş rakam, ister 505 rakam! Eğer C sütununda beş mahalle değil de 505 mahalle olsaydı, formül şöyle olacaktı:

    =SUM(C9:C505)

    Excel'in hazır fonksiyonlarının sayısı yüzleri buluyor. Mali, matematik ve trigonometri, istatistik, mühendislik ve veritabanına dayanan hesaplar gibi çok kullanılanlarının yanı sıra, metin ve dosya işlemleri, mantıksal seçme formülleri gibi Microsoft'un Visual Basic programlama işi için kullanabileceğiniz fonksiyonlar var.

    Örneğin COUNT fonksiyonu, vereceğiniz hücre bölgesinde rakam olan kaç değer bulunduğunu sayar. Sözgelimi, bizim tüp gaz bayii, Excel sayfasında Ocak ayına ait kaç adet veri bulunduğunu bilmek ve bunu tablonun bir hücresine yazdırtmak isterse, şu fonksiyonu verecektir:

    =COUNT(C9:C13)

    Excel de ona 5 diye karşılık verecektir. Şimdi tabii yine tablonuzda sadece beş mahalle varsa, Ocak ayına ait verilerin kaç adet olduğunu saymaya bile ihtiyaç olmayabilir. Fakat tablonuzda binlerce mahalle varsa, bu son derece önem taşıyabilir. Mahalleler arasında bazı satırlar boş bırakılmış olabilir; dolayısıyla satır numaralarına bakarak karar vermezseniz.

    COUNT ile elde ettiğiniz sayıyı, toplama bölerseniz, ortalamayı bulursunuz. Fakat Excel size Aritmetik Ortalama yöntemiyle elde ettiği ortalamayı AVERAGE fonksiyonunun karşılığı olarak söyleyecektir.


    Ocak ayı tüp gaz satışlarımızın ortalamasını bulmak için, şu fonksiyonu gireceğiz:

    = AVERAGE(C9:C13)

    Bu fonksiyon bize, 194 sayısını verecektir. Ocak ayında yaptığımız en yüksek satış ve en az satış sırasıyla MAX ve MIN fonksiyonları ile bulunur:

    = MAX(C9:C13)
    = MIN(C9:C13)

    Bu iki fonksiyon ise sırasıyla 421 ve 21 sayısını verir.

    Şimdi bu basit fonksiyonlarda bile dilbilgisi kuralı dikkatinizi çekmiş olmalı. Bir fonksiyonun gerektirdiği işlemin uygulanacağı öğeleri (Argument) veya bir grup öğeyi içine alan bir bölgesi (Range, Erim) bulunur. Yani fonksiyonun birden fazla tek öğesi varsa, bunları noktalı virgülle (daha önceki sürümlerde virgülle) birbirinden ayırırız. İşte karmaşık bir SUM fonksiyonu:

    =SUM(C1+3;12*D1)

    Bu fonksiyonu görünce Excel, C1 hücresindeki sayıyı mutlak 3 ile toplayacak ve bulacağı sonucu 12 ile D1 hücresindeki sayının çarpımın sonucu ile toplayacaktır. C1'deki sayı 2, D1'de sayı da 5 ise, bu fonksiyonun sonucu [=2+3+(12*5)] 105 olacaktır.

    Şimdi bizim tüp gaz satışlarına dönersek, I15deki rakamı bulmak için SUM fonksiyonu nasıl yazılmalıdır? Bu noktada, yine bölge (Range, Erim) adresi vereceğiz, fakat bu kez daha önce olduğu gibi, aynı sütun veya aynı sıra üzerindeki yan yana veya alt alta hücrelerin değil, belirli bir kutunun içindeki alt alta ve yan yana adresleri tanımlayacağız. Yine daha önce olduğu gibi başlangıç noktası ile bitiş noktası adreslerini aralarına iki nokta üst üste koyarak yazacağız, fakat başlangıç adresi kutunun sol üst köşesini, bitiş adresi de kutunun sağ alt köşesini belirleyecek:

    =SUM(C9:H13)

    Peki, böyle bir tablo adresi verdiğimiz zaman, hücrelerden birinde rakam değil de yazı olursa ne olacak? Tablolarda bazen bilgi edinilemediğini göstermek amacıyla sayı yerine kesme çizgisi (-) kullanıldığı olur. Böyle durumlarda Excel o hücreyi fonksiyonla veya basit formülle yaptığı hesaba katmaz.

    Bölge adresi, mutlaka birbirini izleyen sıralar ve sütunlar içermek zorunda da değildir. Örneğin:

    =SUM(120;C12;B4;B8:B17;E2:E6)

    şeklindeki bir fonksiyon ifadesi tamamen meşrudur. Bu durumda Excel, 120 sayısıyla C12'deki, B4'deki, B8'den B17'ye kadar sıralanan 10 hücredeki ve E2'den E6'ya kadar olan 5 hücrenin içindeki bütün sayıları toplayacaktır. Bu tür karmaşık fonksiyonları yazarken, noktalı virgülleri ve iki nokta üst üste karakterlerinizi dikkatli kullanın. Noktalı virgül ile ayrılan iki adres, sadece iki hücreyi, iki nokta ile ayrılan iki adres ise o iki hücre ve aralarındaki tüm hücreleri toplattırır.




    Fonksiyon yazarken, her şeyi illa ya hücreye ya da formül çubuğuna doğrudan klavyeden yazmak zorunda da değilsiniz. Bir hücreye fonksiyon yazacağınız zaman, kutuyu tıklayın; kutu işaretli iken, Formül Çubuğu'ndaki eşittir işaretini tıklayın. Fonksiyon diyalog kutusu açılacaktır:

    Bu kutuda "Number 1" adlı satırın sağındaki referans ve argüman girme simgesini (ortasında kırmızı ok olan küçük simge) tıkladığınızda, diyalog kutusu küçülecek ve Excel sayfasını rahatça göreceksiniz. Şimdi fonksiyona girmek istediğiniz hücreleri Mouse ile ekranda işaretleyebilirsiniz. Sonra küçülmüş olan fonksiyon diyalog kutusunu (bu kez tablonun tam üzerinde beliren kırmızı oklu simgeyi tıklayarak) büyütün; seçtiğiniz hücrelerin fonksiyonun argüman bölümüne yazıldığını göreceksiniz.

    Bir başka kolaylık: Bir hücreye doğrudan fonksiyon girdiğinizde Eşit işaretini ve fonksiyonun adını klavyeden yazdıktan sonra, Mouse ile (sol düğmesi tutarak) adresini girmek istediğiniz hücreleri başından sonuna tarayın.

    SUM fonksiyonu o kadar öldüresiye kullanılır ki, Excel SUM fonksiyonunu daha kolay kullanmanızı sağlayan Autosum kestirmesini hizmetinize sunmuştur. Bu ekranın üstünde menülerin altındaki simgeli menülerde Sigma simgesiyle elde edilir. Sigma adıyla bilinir ve SUM fonksiyonunun birçok argümanının kolayca girilmesini sağlar.

    Bir kere akıllı bir kestirme olduğu için, içinde bulunduğu hücrenin üstünde veya solunda rakam varsa, kendiliğinden bu rakamları toplamayı teklif edecektir. Sigma'nın bu önerisini benimsiyorsanız, bütün yapacağınız Enter tuşuna basmak. Fonksiyonu beğenip de bu sırada "Burada iş bitti!" diye başka bir hücreyi tıklayacak olursanız, akıllı Sigma bu hücreyi de toplamaya katar! Bu noktada onayınızı ancak Enter tuşuyla verebilirsiniz.


    Belki başka yerde fırsat olmaz, hatırlatamayız: Fonksiyonlar, kendi argümanları arasında başka fonksiyonlara da izin verirler. Yani:

    =MAX(SUM(C7:C10);SUM(D7D10);SUM(E7:E10))

    şeklinde bir fonksiyon size üç ayrı hücre grubunun toplamından en büyüğünün hangisi olduğunu verecektir.

    Fonksiyonlarda sık sık yapılan bir hatadan da söz edelim. Bunu Excel dilince çıkmaz döngü (circular reference) ada verilir. Bir hücredeki fonksiyon, işlemin konusu olarak yine kendisine gönderme yapar. Diyelim ki, H20'ye bir SUM fonksiyonu yazacaksınız. Bu fonksiyonun bölge adresini yanlışlıkla şöyle yazabilirsiniz:

    =SUM(B7:H20)

    Excel, toplama işlemini yaparken, H20'deki değeri de okumak ister; fakat bu hücrede o sırada işlemini yaptığı fonksiyon olduğunu görünce bir hata olduğunu anlar ve sizi (Excel kuruluş tercihlerine bağlı olarak) ya hata mesajı ile, ya da fonksiyonun bulunduğu kutuya bir mavi nokta koyarak uyarır,



    OTOMATİK DOLDURMA

    Yukarıda tüp gaz şirketinin bölge bayii olmaktan söz etmiş ve bölgenizdeki yüzlerce bayiinin, mahalle mahalle dökümünü almak zorunda olduğunuzu söylemiştik. Fonksiyonlar sizi mahallelerinin her birinin karşısına altı aylık, 12 aylık toplamları hücre-hücre yazmaktan kurtarmıştı.

    Fakat, fonksiyon yazarak da olsa bölge bayiinin de işinin bayağı zor olduğunu kabul etmek zorundayız. Diyelim ki, elinde 1200 mahalle varsa ve her mahalle için altı aylık rakam bulunuyorsa, tam 1200 kere fonksiyon yazacak demektir! Excel, sadece ilçe bayilerini değil, bölge bayilerini de düşünerek, size otomatik doldurma kolaylığı sağlıyor.

    Bunu kullanmak için, ilk SUM fonksiyonunu siz yazarsanız ve Excel'e tabir yerinde isi "Bundan sonrasını buna bakarak sen doldur!" dersiniz.

    Tablomuzu hatırlıyorsunuz; Aynalı kavak mahallesi için I9'a SUM fonksiyonunu giriyoruz:

    =SUM(C9:H9)

    Bu sırada formülü girdiğimiz hücrenin çevresinde oluşan çerçevenin sağ alt köşesinde bir nokta belirdiğine dikkat edin. Bu noktayı Mouse ile tutup, aynı fonksiyonun sadece bölge adresi değiştirilerek girmesini istediğiniz bütün hücreleri kapsayacak şekilde aşağıya çekiyoruz:

    Mouse'un düğmesini bıraktığımızda Excel bu hücrelere aynı fonksiyonu, her birine ait olması gereken adresleri girerek, yerleştiriyor ve sonuçlarını gösteriyor.

    Bölge bayi iliği de bayağı kolaylaştı, demektir! Fakat 1400 satırlık bir tabloyu baştan aşağı tararken, parmağınız mı yoruluyor? Peki, öyleyse tarama yerine ilk fonksiyonu yazdığınız kutunun "Otomatik doldurma" noktasını Mouse ile iki kere tıklayın; Excel, aşağıya doğru birbirine bitişik bütün hücrelere aynı fonksiyonu (argümanlarını ve adreslerini değiştirerek) otomatik olarak girecektir.

    Bitmedi! Siz otomatik doldurmadan hoşlanmışa benziyorsunuz. Öyleyse bir iki kolaylık daha görelim:

    Boş bir hücreye 1, altına veya yanına 2 yazın. İki hücreyi birlikte tarayın; 2'nin sağ alt köşesinde otomatik doldurma noktası belirsin. Şimdi bu noktayı tutarak (2,1'in sağında ise sağa, altında ise aşağı doğru) diğer komşu hücreleri içine alacak şekilde genişletin. Hücreleriniz 3, 4, 5, 6 şeklinde kaç hücre kapsayacak kadar bir alanı işaretledinizse, o kadar hücreyi dolduracaktır.

    Peki, 1 yerine Pazartesi, 2 yerine Salı yazın ve aynı işlemi yapın. İstediğiniz kadar hücre birbirini izler şekilde gün adları ile doldurulacaktır. Pazartesi yerine Ocak, Salı yerine Şubat yazın; bu kez hücreleriniz ay adlarıyla doldurulacaktır.



    Windows sisteminiz Türkçe değilse veya başka bir dildeki Windows sistemine Türkçe desteği koymamış iseniz, bu otomasyondan yararlanamazsınız. Fakat Excel Windows'unuzun varsayılan dili ne ise ona göre gün ve ay adlarını otomatik olarak girebilir.

    Otomatik doldurma işlemi, ilk iki değerin arasındaki boşluğu diğer hücrelere de aynen uygular. İlk iki hücrede 2 ve 4 yazdıysanız, diğer hücreleriniz, 6, 8, 10... diye; Ocak ve Mart yazdı iseniz Mayıs, Temmuz , Eylül... diye; Pazartesi ve Çarşamba yazdıysanız Cuma, Pazar, Salı diye doldurulacaktır.

    Bu kadar kolaylıktan sonra, şimdi alıştırmalarımıza geçebiliriz.






    ALIŞTIRMA 4

    Önce şu Excel sayfasına bakın: Sonra, kağıt kalemi alın ve siz Excel olsaydınız, şu fonksiyonları nasıl çözerdiniz, yazın:

    1- =SUM(A5D5)
    2- =COUNT(A5D5)
    3- =AVERAGE(A5D5)
    4- =MAX(A5D5)
    5- =MIN(A5:D5)
    6- =AVERAGE(A3:A7)
    7- =COUNT(A3:A9)
    8- =SUM(AVERAGE(B5:B10);MAX(B5:B10);MIN(B5:B10)
    9- =SUM(3*B6;B7:B10;MAX(C5:C9);2*MIN(B8:E9)


    BÖLÜM IV




    HÜCRELERDE OPERASYON

    Excel'de her türlü işlemin temel taşının hücre olduğunu biliyorsunuz. Fakat baştan beri hücrelerimiz, gerçekten temel taşı gibi konuldukları yerden kıpırdamıyorlar. Excel'in bütün marifeti, tablonun hücrelerinde olabilecek değişiklikleri hesaplamalara otomatik olarak yansıtmasıydı. Elde ettiğimiz yeni bulgular veya bir defter sayfasını ilk oluşturduğumuz zaman unuttuğumuz bir sütun, elimizdeki verilere sonradan eklenen bir yeni satır bizi sadece nihai hesaplamalarımızı değil, fakat tablomuzun kurlu şunu da değiştirmek zorunda bırakabilir.

    Tahmin edebileceğiniz gibi, Excel'de hücre operasyonları, son derece kolay icra edilir.

    HÜCRELERİ TOPLUCA HAREKET ETTİRME

    Bir grup hücreyi sayfa üzerinde başka bir yere hareket ettirmek için, hepsini içine alacak şekilde tarayın, sonra Mouse imlecini hücrelerinizin çevresinde oluşacak çerçevenin kenarlarından birine götürün ve Mouse’un sol düğmesi ile tutarak, çerçeveyi ve içindeki bütün hücreleri istediğiniz yere götürüp, bırakın. Merak etmeyin, belirli hücrelerle atıf yapan formüller ve fonksiyonlar otomatik olarak düzeltilecektir. Fakat yine de bütün formül ve fonksiyonların düzgün şekilde aktarıldığını incelemekte yarar var. Böyle bir toplu nakil işleminde, geride bir sıraya veya sütunu unuttuğunu fark ederseniz, hemen Edit menüsünden Undo'yu seçin. Unuttuğunuz yeri de içine alarak, taşıma işini tümüyle yeniden yapın. Geride kalan bir sırayı veya sütunu tek başına taşımaya kalkarsanız, formül ve fonksiyonların karışma tehlikesi artar.

    HÜCRELERİN İÇERİĞİNİ TOPLUCA SİLME

    Oluşturduğunuz bir sayfada bir sıra veya sütuna artık ihtiyacınız yoksa ve içindekilerle birlikte silmek isterseniz, bunun çeşitli yolları var. En kolayı, sıra veya sütunu tümüyle işaretleyin. Mouse işaretini sağ alt köşesindeki noktanın üzerine getirdiğinizde işaretin ince bir artı işaretine döndüğünü göreceksiniz. Mouse'un sağ düğmesine basarak, bu noktayı işaretli alanın en üst kenarına doğru sürükleyin. Mouse'un üzerinden geçtiği hücre gri renk alacaktır. Mouse'un düğmesini nerede bırakırsanız, oraya kadar olan hücrelerin içeriği tümüyle silinecektir.

    SIRA VEYA SÜTUNLARI SİLME

    Tümüyle ortadan kaldırmak istediğiniz sıranın rakamını, sütunun harfini Mouse ile bir kere tıklayın. Satırın veya sütunun tümü seçilecektir. Edit menüsünden Delete maddesini seçin. Satır veya sütun tümüyle yok olacak, alttaki veya sağdaki sütun onun yerini alacaktır. Böyle bir toplu silme işleminde Excel formül ve fonksiyonları çoğu zaman başarıyla güncelleştirir. Formül veya fonksiyonlar silinen satır veya sütundaki bir hücreye atıfta bulunuyorsa, formül veya fonksiyonun yerinde #REF! (Referans Hatası) mesajını görürsünüz. Bu yöntemle birden fazla satır veya sütunu yok ekmek için, Mouse imlecini, düğmeyi bırakmadan, adres rakamları veya adres harfleri üzerinde sürükleyin.


    SATIR, SÜTUN VEYA HÜCRE EKLEME

    Çoğu zaman Excel tablolarınızda bir hesap için veya yeni bir kalem mal için yeni bir satır veya sütun oluşturmak isteyebilirsiniz. Sadece bir satır veya sütun eklemek istediğiniz zaman, ihtiyaç olan yerde bir hücreyi sağ tıklayın ve açılacak menüden Insert (Ekle) maddesini seçin; açılacak kutudan yeni bir satır için Entire Row (Tam Satır), yeni bir sütun için Entire Column (Tam Sütun) maddesini işaretleyerek, OK'i tıklayın:

    Kimi zaman iki hücrenin arasında bir hücre eklemek isteyebilirsiniz. Excel bunu yandaki hücreleri sağa veya aşağıya iterek yapar. Hücre eklemek istediğiniz yerin solunda veya üstündeki hücreyi sağ tıklayın, açılacak menüden Insert'i seçin; açılacak kutuda işaretli hücreden itibaren bütün hücrelerin sağa gitmesini istiyorsanız "Shift cells right," aşağı gitmesini istiyorsanız "Shift cells down" maddesini işaretleyerek OK'i tıklayın.

    Ekleme işini yaparken kaç satır, sütun veya hücre işaretlerseniz, Excel o kadar satır, sütun veya hücre ekleyecektir.

    Söylemeye bile lüzum yok; formül ve fonksiyonlarınızın atıfta bulunduğu adresler otomatik olarak güncelleştirilecektir.

    HÜCRELERE NOT EKLEME

    Bir ekip ile birlikte üzerinde çalıştığınız Excel dosyasında bir hücredeki bilgiye ilişkin olarak diğer kullanıcılara not vermek isteyebilirsiniz. Örneğin ortak bir araştırma projesinde, belirli bir grup bilginin yeniden kontrol edilmesi gerekebilir. Excel, yüklemiş olduğunuz sürüme bağlı olarak ister yazılı, ister sözlü, Hücre Notu (Comment) oluşturabilir.

    Excel not eklemek istediğiniz hücreyi sağ tıklayın ve açılacak menüden "Insert comment" maddesini seçin. Varsayılan ölçüleriyle Comment/Yorum kutusu açılacaktır. Bu kutuya yazmak istediğiniz notu yazın ve başka bir yeri tıklayın. Şimdi bu hücrenin sağ üst köşesinde küçük bir kırmızı üçgen belirecektir. Mouse imlecini böyle işaret bulunan bir hücrenin üzerinde birkaç saniye tutarsanız, Excel notu görüntüleyecektir. Böyle bir hücreyi tekrar sağ tıklarsanız bu kez açılacak menüde "Edit comment" (Yorumu değiştir) ve "Delete comment" (Yorumu kaldır) menülerini de göreceksiniz.

    Excel'in farklı sürümlerinde, bir hücreyi sağ tıkladığınız zaman açılan menüde veya bir hücreyi seçerek Insert menüsünü tıkladığınızda maddeler arasında "Note..." satırını göreceksiniz. Bu maddeyi tıkladığınızda "Cell Note" diyalog kutusu açılır ve hem not metnini hem de istiyorsanız bir ses kaydı yapmanızı sağlayan kontrolleri görürsünüz.






    KOPYALA VE YAPIŞTIR

    Windows ortamında, Pano (Clipboard) denilen bilgi tutma aracından yararlanarak kopyalama, kesme ve yapıştırmaya aşina olmalısınız. Excel'de aynı aracı kullanarak, hücreleri, içerikleri ile birlikte bir yerden diğerine kopyalayıp, yapıştırabilirsiniz. Bunun için kesmek veya kopyalamak istediğiniz hücreyi sağ tıklayıp, açılan menüden Kes veya Kopyala maddelerini seçebileceğiniz gibi, Edit menüsünden Kes veya Kopyala maddelerini de seçebilirsiniz. Daha sonra hedef hücreye giderek, ya yine sağ tıklayarak açılacak menüden, ya da Edit menüsünden Paste maddesini seçerek, kestiğiniz veya kopyaladığınız hücreyi yapıştırabilirsiniz.

    Diğer Windows uygulama programlarından faklı olarak Excel'in keserek veya kopyalayarak başka bir yere yapıştırdığınız hücrenin içeriği "akıllı kopyalama" denen yöntemle değiştirilir, yeni yerine uygun hale getirilir. Bunu bir kez deneyelim.

    Bizim tüp gazcının Excel dosyasını açın; A15'deki TOPLAM diye başlayan satırın altında bir boşluk bırakıp, A17'ye Ortalama, A18'e En Çok, A19'a En Az diye yazın. Ortalamanın karşısına Ocak rakamlarının altına (B17) bu sütundaki rakamların ortalamasını aldıracak fonksiyonu girin. Aynı şekilde En Çok satırında Ocak rakamlarının altına (B18) bu sütundaki rakamların en çoğunu; En Az satırına en azını bulacak fonksiyonu girin.

    Sonra Ocak Ortalaması hücresini işaretleyin ve kopyalayın. Şimdi, Ortalamanın hizasındaki Şubat-Toplam hücrelerinin tümünü seçin ve herhangi birini sağ tıklayarak açılan menüden Paste'i seçin. Ocak ortalamasını tıklayın; fonksiyona bakın. Örneğin Nisan ortalamasını tıklayın, fonksiyona bakın.

    Fonksiyonların argümanları aynı, ama argümanların hedef bölgeleri değişmiş mi? Excel dilinde buna akıllı kopyalama denilir. Keşke bütün bilgisayar programları bu kadar akıllı olsa!

    Fakat bu akıllılık kimi zaman işinize yaramayabilir. Öyle bir an olur ki, bir Excel sayfasına, formülleri ile değil sadece sonuçları ile yani ham verici olarak aktarmak isteyebilirsiniz. Bu durumda kesme veya kopyalamadan sonra, sıra yapıştırmaya geldiğinde Paste maddesini değil Paste Special (Özel yapıştır) maddesini seçmelisiniz.



    BÖLÜM V



    EXCEL'DE ADRESLER

    Şu ana kadar gördüğümüz kadarıyla bile, Excel'in hesaplamalarda muhteşem bir adres sistemi kullandığını söyleyebiliriz. Otomatik doldurma noktalarını çekerek, yeni hücrelere mevcut fonksiyonları adreslerini güncelleştirerek alabilmemiz; kopyalama, kes ve yapıştır yönteminde adreslerin otomatik olarak güncelleştirilmesi ve fonksiyonlarda kullanılış şekliyle, hücre adreslerinin Excel'de önemli bir yer tuttuğu da anlaşılıyor.


    GÖRELİ VE MUTLAK ADRESLER

    Akıllı doldurma ve akıllı yapıştırmada, örneğin G10'daki bir =SUM(G2:G9) fonksiyonu, H10'a aktarıldığında =SUM(H2:H9) oluveriyor. Bu büyük kolaylığın işe yaramadığı durumlar olamaz mı? Olabilir. Örneğin, Orantı (proportion) hesaplarında, formülleri ve fonksiyonları yukarıdan aşağı doğru kopyalayıp, güncelleştirmek işimize yaramaz.


    ALIŞTIRMA 7

    1- Turizm Yatırımları tablomuzu açın. Turizm yatırımlarının bölgeler arasında çeşit olmasa bile eşite yakın dağılmasını savunan bir turizm planlamacısı olarak hangi yörelere ağırlık vermeniz gerektiğini düşünürken, önce hangi yörelerin geri kaldığını belirlemek istiyorsunuz. Bunun için bir katsayı veya bir ortak payda bulmak zorundasınız. Turizm yatırımı sayısı tabloda görüldüğü miktarda kalsa fakat bütün bölgeler turizm yatırımından eşit pay alsa idi, bu rakamı bulmak için kullanacağınız formül ne olurdu?

    2- Mevcut tabloda A18'e Ortalama kelimesini yazın ve B18'e yukarıdaki sorunun cevabı olarak belirlediğiniz fonksiyonu girin. Sonra D5'e Sapma kelimesini yazın ve bu sütunda her bölgenin B18'den ne kadar ayrıldığını (istatistik diliyle ortalamadan saptığını) hesap edin. Bunun için D7'ye nasıl bir formül girmelisiniz? Bu formülü D8'den D13'e kadar otomatik olarak yerleştirirseniz, D713 bölgesindeki hücrelerin değeri ne olur?

    3- Pizza Cumhuriyeti'nin şimdi Cezayir olan Kuzey Afrika büyükelçisi Guilielmo Bonacci'nin oğlu Leonardo'nun Arap matematik öğretmenleri ona Çin'den gelen soruları ve yanıtlarını öğretmişler, o da 1202'de yazdığı bir kitapla bunları Avrupa'ya taşımıştı. Leonardo Fibonacci (Bonacci'nin Oğlu anlamına) lüzumsuz işlerle uğraştığı için kısa zamanda Bigollo (bir işe yaramaz seyyah anlamına) lakabıyla anılmaya başlandı. Ama çağdaşları ona Master (usta) adını da vermeyi ihmal etmediler. Günümüzde Fibonacci dernekleri, Fibonacci Dergisi ve Internet'te yüzlerce Fibonacci sitesi var. Fibonacci'nin ünlü kitabında ortaya attığı bir soru şuydu: Bir adam dört duvarın içine bir çift tavşan koysa, tavşanlar her ay bir yavru yavrularsa ve her yavru bir ay sonra ergin hale gelse ve ayda bir yavru verse, adamın bir yıl sonra kaç tavşanı olur? Bu sorunun cevabı, günümüzde ünlü Fibonacci Dizisi denilen diziye yol açtı ve bilim adamları bu diziden Pi sayısını elde etmeden tutun, Öklid'in teoremlerini kanıtlamaya kadar birçok yarayışlı işler yaptılar. Yerçekiminden kurtulan bir uzay aracının hızı bile Fibonacci Dizisi ile hesaplanabilir. Fibonacci Dizisi, 0 ve 1 ile başlar, her rakam yanındaki ile toplanır elde edilen sonuç toplanan rakamın yanına yazılır: 0, 1, 1,2,3, 5, 8, 13... gibi. Şimdi bir Excel sayfası yapın: A1'e Fibonacci Dizisi yazın. A2'ye 0 ve A3'e 1 rakamlarını girin. A3'de Fibonacci Dizisi'ni hesap etmek için yazacağınız formül ne olmalıdır?

    4- Excel'de bir sütuna 255 rakam girebildiğine, bundan fazla rakam olan sayıların bilimsel notasyonla (yani sıfırları koymadan, sadece kaç sıfır olduğunu belirterek) yazabildiğine göre, normal yazıldığı taktirde görebildiğiniz en yüksek Fibonacci rakamı kaçıncı Fibonacci Adımı'ndadır ve nedir?

    5- Hangi notasyonla yazdırırsanız yazdırın, Excel'in hesap edebildiği en yüksek Fibonacci Adımı hangi satırdadır ve Excel'in hesaplayabildiği en yüksek sayı nedir; "#NUM!" hata mesajı ne anlama gelir?

    6- İki yıl sonra bu çiftçinin kaç tavşanı olur?

    7- Excel ile bu kadar uğraştıktan ve Excel ile birçok şey yapılabildiğini öğrendikten sonra, bir şirket kurarak, isteyene Excel hizmetleri sunmaya karar verdiniz. İlk üç aylık dönem sonunda epey müşteriniz oldu, ama oldukça da masraf ettiniz ve mali durumunuzu gözden geçirmeye karar verdiniz. İşte bilançonuz: İlk üç aylık gelir toplamı: 420 milyon TL. Bilgisayar aksamı, disk-disket, yazıcı ve kağıt gibi giderlerin toplamı 160 milyon TL. İlan panolarına yapıştırdığınız tanıtma broşürleri ve sağa sola dağıttığınız tanıtım kartlarının bedeli: 90 milyon TL. İlk üç aylık deneyim, size bulabileceğiniz yeni müşterilerle birlikte toplam gelirinizin yüzde 20 artacağını gösteriyor. Fakat bilgisayar teçhizatı ve malzemenin masrafları da en az yüzde 40 hızla artıyor. Tanıtım malzemesini bastırdığınız matbaaların da ortalama yüzde 10 zam yapacağı anlaşılıyor. Bu işe bu durumda daha ne kadar kâr ederek devam edebilirsiniz, yani işe başladıktan sonra kaçıncı üç aylık dönem sonunda bu işi bırakmanız gerekir?

    8- Bu işi iki yıl (8 tane üç aylık dönem) daha sürdürürseniz, kâr/zarar durumunuz ne olur?

    9- Bu işte ikinci yılın sonunda da en az ilk üç aylık dönemde olduğu oranda kârlı çıkmak istiyorsanız, işinizi büyütme oranınız ne olmalıdır? (Bu sorunun cevabını bulmak için şimdilik büyüme oranını yazdığınız hücredeki oranı elle artırarak ve azaltarak sınama yöntemini kullanmakta sakınca yok. Bölüm 6'da bu tür hesapları "mantıksal formüllerle" otomatik olarak yaptırma konusunu ele alacağız.)







  3. 3
    P®øƒєﻛﻛíøиαL
    Usta Üye
    BÖLÜM VI



    EXCEL'DE MANTIKSAL İŞLEMLER

    Excel'in gerçekten sadece bizim verdiğimiz formüle göre kuru kuruya sonuç vermesi yerine, "Eğer bu böyle ise o zaman şu şöyle olmalıdır!" diye kendi kendine karar vererek, sonuca ulaşmasını istediğimiz zamanlar çok olur. Gerçek hayatta gerekli hesaplamaların çoğu, "eğer... ise..." ilişkisine dayanır. Excel gibi bir programın da mantıksal işlem yapabilmesi gerekir.

    BASİT ŞARTLI FONKSİYON

    "Eğer..." diye başlayan fonksiyonlara Excel dilinde, "Şartlı Fonksiyon" denilir ve İngilizce Eğer (If) kelimesi ile yazılır: Internet'te satış yapan bir kitapeviniz var. 5 milyon TL olan posta ücreti, alışverişin toplam bedeli 30 milyon TL'dan fazla ise kitapevi olarak size ait; 30 milyondan az ise bu masrafı alıcının karşılaması gerekiyor; dolayısıyla faturaya ekleyeceksiniz. Bu durumda toplamı bulmak için yazacağınız fonksiyonda kullanılacak olan posta masrafı bu durumda bir şartlı fonksiyon olacaktır.

    Şartlı fonksiyon Excel'de, birbirinden noktalı virgül (;) ile ayrılan, üç argümanla yazılır:

    (a) mantıksal şart: toplam sipariş miktarı 30 milyondan az mı, değil mi?
    (b) şart doğru ise uygulanacak değer: 5 milyon TL
    (c) şart doğru değilse uygulanacak değer: 0 milyon TL.

    Buna göre, H3'e posta masrafı olarak şartlı fonksiyon yazacaksınız (toplam satış bedelini gösteren rakam diyelim ki D15'de bulunuyor):

    =IF(D15<30000000;5000000;0)

    Fonksiyonun birinci argümanı, mantıksal şartın yerine gelip gelmediğini sınıyor. Şart yerine geliyorsa, yani doğru ise ikinci argüman; şart yerine gelmiyorsa üçüncü argüman hücrenin değeri sayılıyor.

    Excel'in bir mantıksal şartın yerine gelip gelmediğini sınamakta (yani şartla gerçek durumu birbiriyle karşılaştırmakta) kullandığı operatörler şunlardır:

    < küçüktür
    <= küçük veya eşittir
    = eşittir
    > büyüktür
    >= büyük veya eşittir
    <> eşit değildir

    Şartlı fonksiyonun ikinci ve üçüncü argümanlarının geçerli olması için şartın doğru veya yanlış olması gerekir. Yaptığınız mukayese doğru ise şart doğru sayılır ve ikinci argüman geçerli olur; mukayese yanlış ise şart yanlış sayılır ve üçüncü argüman geçerli olur.

    Karşılaştıracağımız değer diyelim ki 2. Mantıksal şartımız "Eğer A2'den büyükse..." ise ve AA’nın değeri 3 ise, mantıksal şartınız doğru demektir. AA’nın değeri 1 ise, mantıksal şartınız yanlış demektir.

    Kimi zaman Excel'e karşılaştırma işlemini bir formül ifadesiyle değil, sadece karşılaştırma ifadesi olarak verebilirsiniz: =B2<C3 gibi. Bu durumda verdiğiniz ifade doğru ise Excel bu formülün bulunduğu hücreye TRUE (Doğru), değilse FALSE (yanlış) yazacaktır. Aynı şekilde mantıksal ifadenin birinci veya ikinci argümanı veya her ikisi birden yoksa, Excel bunların sonucu olarak da TRUE ve FALSE kelimelerini verir.

    Toplamı 35 milyon TL'den az siparişlerde, siparişin yüzde 5'i kadar posta masrafı alıyor, fakat 35 milyondan yukarı siparişlerde almıyorsanız, posta masrafını hesap eden hücrenin şartlı fonksiyonu şöyle olacaktır:

    =IF(C12<35000000;5%*C12;0)

    Birlikte bir örnek yapalım. Diyelim ki öğretmensiniz ve öğrencilerinizden yıl sonu ortalaması 8'in üzerinde olanları, iftihar listesine geçirmeye karar verdiniz. Kendinize şöyle bir Excel sayfası yapmak istiyorsunuz:

    Bu tabloda D511 bölgesinde, her sıranın B ve C hücrelerinin ortalaması alınıyor ve sonuç D sırasına yazılıyor. Öğrencilerin iftihara geçip geçmediklerini belirten E5:E11 grubunda ise bir şartlı fonksiyon var. Örneğin E5 için bu ifade şu şekilde:

    =IF(D5>=8;"iftihar";"")

    A
    B
    C
    D
    E
    F
    1
    2
    3
    ADI
    1. YARIYIL
    2. YARIYIL
    NOT
    DURUMU

    4
    Levent
    10
    9
    9,5
    İftihar

    5
    Mert
    7
    5
    6
    6
    Macide
    5
    3
    4
    7
    Lale
    2
    1
    1,5
    8
    Necla
    10
    10
    10
    İftihar

    9
    Nilüfer
    5
    6
    5,5
    10
    Osman
    8
    7
    7,5
    11
    12
    13
    Bu kutunun otoma-tik doldurma nokta-sının E11'e kadar çektiğimizde, diğer hücrelere de aynı fonksiyon uyarla-narak yazılıyor


    BİRBİRİ İÇİNDE ŞARTLI FONKSİYONLAR

    Bu tablo çok güzel, ama yine de sınıfta çakanları bir bakışta anlamak kolay değil; tek tek notları okumak ve notların 5'ten aşağı mı, yukarı mı olduğuna karar vermek gerekir. Excel varken böyle bir kararı bizim vermemiz hiç uygun bir durum olamaz!

    Acaba E5'teki formülü iki ayrı şartı sınar hale getiremez miyiz? Yani Excel not 8 veya daha fazla ise Durumu hanesineİftihar yazdığı gibi, not 5'den aşağı ise aynı haneye Kaldı! kelimesini yazsa! O zaman formülü, şart içinde şart içerir hale getirmeliyiz:

    =IF(D5>=8;"İftihar";IF(D5<5;"Kaldı!";"")

    Şimdi burada Excel'i aynı hücrede iki kere karar vermeye sevk ediyoruz. Birinci karar: "D5, 8 veya daha büyük mü?" sorusunun cevabı. Bu sorunun cevabı Evet ise şartlı fonksiyonun ikinci argümanı uygulanıyor, E sütunundaki sıraya İftihar kelimesi yazılıyor. Bu birinci sorunun cevabı Hayır ise Excel, üçüncü argümanı yerine getirmek üzere harekete geçiyor; fakat burada başka bir şartlı fonksiyon görüyor ve başlıyor onu icra etmeye. Bu kez soru: "D5, 5'ten küçük mü?" "Bu sorunun cevabı Evet ise, bu ikinci şartlı fonksiyonun ikinci argümanı yerine getiriliyor, kutuya kaldı! kelimesi yazılıyor. Bu ikinci sorunun cevabı Hayır ise (yani öğrencinin notu 8 veya daha yüksek değil, 5'den aşağı değil) o zaman kutu boş bırakılıyor.


    VE, VEYA, DEĞİL

    İngiliz matematikçisi George Boolean olmasaydı, belki de bilgisayar dediğimiz şey olmazdı. 1854'de yaşamış bu bilim adamı, Düşüncenin Yasaları adlı kitabında, bugün bilgisayarların elektronik kararları verirken kullandığı ilkelerin temeli olan mantıksal VE, VEYA ve DEĞİL durumlarının DOĞRU veya YANLIŞ şeklinde iki türünü göstermişti. Boolean Mantık konusunda çok kaynak bulabilirsiniz; ama biz işin Excel'i ilgilendiren yönünden ayrılmayalım.

    Şimdi, Altın tur Tatil Köyü diye mütevazı bir tatil köyünüz var, diyelim. Dört katlı bir binanız var; birinci kat lokanta ve diğer tesisler, diğer üç katta üç odada müşterilerinizi ağırlıyorsunuz. Odalarınız denize veya bahçeye bakıyor. Denize bakanlara ön oda, bahçeye bakanlara arka oda diyorsunuz. Ayrıca odalarınız çift yataklı ve tek yataklı diye de ikiye ayrılıyor.

    Ön taraftaki çift odaların bir günlüğü 100 milyon TL. Diğerleri 80 milyon TL. Yani bir odanın ücretinin 100 milyon olması için ön tarafta VE çift yataklı olması şart. Başka bir deyişle bir odanın 100 milyon olabilmesi için iki şartın birden DOĞRU olması gerekiyor. Bunu şöyle ifade edebilir miyiz:

    =Eğer şart1 VE şart2 DOĞRU ise, sonuç 100 milyon.

    Bir odanın fiyatının 100 milyon olması için hem "şart1", hem de "şart2" doğru olmalı, yani oda hem ön tarafta, hem de çift yataklı olmalı. Önce kabataslak bir Excel sayfası yapalım: Bu sayfada D4'e yazaca-ğımız formül şöyle olmalıdır:

    =IF(AND(B4="ÖN";C4="Çift");100;80

    Burada, Excel'e AND(Ve) şartını aramasını söylüyoruz. Yani her iki şart birden, aynı anda doğru olmalı. Şartlardan biri B4'ün değerinin "Ön", şartlardan ikincisi ise C4'ün değerinin "çift" olmasıdır. Ancak bu iki şart birden doğru ise, IF fonksiyonunun ikinci argümanı olan 100, bu iki
    şart birden doğru değilse (yani bir doğru, diğeri değilse) üçüncü argüman olan 80'i kullanmak istiyoruz.

    AND ifadesinin aynı anda iki şartın da doğru olması anlamına geldiğini kavramak için "Ali VE Ayşe geldi" cümlesini düşünün. Hem Ali hem de Ayşe gelmemiş olsa, VE demeyiz. VE, mutlaka olan iki şeyi birbirine bağlar.

    Şimdi bu tabloda, D4'ün otomatik doldurma kutusunu aşağı doğru çektiğinizde, D sütunundaki bütün sıraların hücrelerine formülünüz uyarlanarak kopyalanacaktır. Hem önde hem de çift yataklı olma şartını karşılayan dört odanız olduğuna göre, bunlara 100 milyon ücret isteyebilirsiniz. (Ama bu fiyata kalan olur mu, bilmem!)

    Şimdi Ali VE Ayşe durumuna yeniden dönelim. Her ikisinin de karşınızda olması yanı AND(ALİ,AYŞE) şeklinde bir formülün sonuçlarına bakalım:

    Durum: Sonuç:

    Ali var, Ayşe var... Doğru
    Ali var, Ayşe yok... Yanlış
    Ali yok, Ayşe var... Yanlış
    Ali yok, Ayşe yok... Yanlış

    Demek ki, AND mantıksal şartı için dört durum olabilir, ancak şart bunlardan sadece biri için doğru, diğer üçü için yanlış sonuç verir. Excel diliyle, bir AND ifadesi doğru ise IF fonksiyonunun ikinci argümanı, doğru değil ise üçüncü argümanı uygulanır.

    AND (Ve) ifadesi iki şartın da aynı anda doğru olmasını ararken, OR (Veya) ifadesi şartlardan sadece birinin doğru olması halinde doğru sonuç verir. Şimdi, yukarıdaki mantıkla, OR (ALİ,AYŞE) diye bir mantık şartı koysak, karşımıza hangi durumlar çıkabilir, ona bakalım:
    Durum: Sonuç:

    Ali var, Ayşe var... Doğru
    Ali var, Ayşe yok... Doğru
    Ali yok, Ayşe var... Doğru
    Ali yok, Ayşe yok... Yanlış

    Buna göre OR mantıksal şartı için de dört durum olabilir, ancak şart bunlardan üçü için doğru olabilirken, sadece biri için yanlış olabilir.

    Bunu Altın tur Tatil Köyü'nün odalarına uygulayalım. Diyelim ki oda önde veya çift yataklı ise, müşterilerinizden 100 milyon isteyeceksiniz.

    Yani önde olan odalar tek-çift ayrımı yapmadan 100 milyon; arkadaki odalar ancak çift yataklı ise 100 milyon. Formülü nasıl yazacaksınız:

    =IF(OR(B4="Ön";C4="Çift");100;80)

    Biraz önce AND formülü ile dört odayı 100 milyona veriyordunuz; şimdi OR formülü ile bir oda (arkada ve tek yataklı olan 202 numaralı) hariç hepsini 100 milyona veriyorsunuz. Bu gidişle hiç müşteri bulamayacaksınız, ama Excel iyi gidiyor!

    Üçüncü ve son mantık şartımız olan NOT (Değil) ifadesi ise AND'in tamamen tersidir. Ali ve Ayşe örneğine dönersek, NOT şartı, ne Ali, ne de Ayşe'nin olmamasını gerektirir. Örneğin NOT(Ali,Ayşe) formülü şu sonuçları verir:

    Durum: Sonuç:

    Ali var, Ayşe var... Yanlış
    Ali var, Ayşe yok... Yanlış
    Ali yok, Ayşe var... Yanlış
    Ali yok, Ayşe yok... Doğru

    Bunu IF fonksiyonunda, tamamlayıcı şart olarak kullanacağız. Uyarılarımızı dikkate alarak Altın tur Tatil Köyünüzde biraz tadilat yaptınız ve Daire diye yeni bir sınıf eklediniz ve yeni bir fiyat sistemi uygulamaya karar verdiniz. Denize bakan daireler 200, denize bakmayan daireler 90 milyon, denize bakan çift odalar 90 milyon; diğer çift odalar 80 milyon, denize baksın bakmasın tek odalar 80 milyon olacak.

    Bu Excel'i odaları birbirinin şartı olan iki ayrı mantık süzgecinden geçirmeye zorlayacaktır.

    1- Önce B4'ün Ön ve C4'ün Daire olması şartını arayacağız ve bu şart doğru ise fiyata 100 diyeceğiz; değilse ikinci şartı arayacağız.

    2- İkinci şartı OR (Veya) ifadesiyle kurabiliriz. Önce C4'ün daire olması veya Arka olmayan Çift olması şartını arayacağız. Bu doğru ise fiyat 90, değilse 80 milyon olacak.

    Nihai formülümüz ise, şöyle yazılacak:

    =IF(AND(C4="Daire";B4="Ön");100;IF(OR(C4="Daire";A ND(C4="Çift"; NOT(B4="Arka")));90;80))
    Şartlı fonksiyonlar yazdı-ğınız zaman özellikle kapanan parantez ve üçüncü argüman sayısı şaşırmak çok kolaydır. Hele bir argümanın yerine bir ikinci şartlı ifade aldığı zaman, argüman ve parantez sayılarını eksik yazmak mümkündür. Bunun için şartlı mantıksal fonksiyonlarınızı içeren hücreyi yüzlerce diğer hücreye kopyalamadan önce ilk birkaç hücreye kopyalayıp, fonksiyonunuzun bu hücrelerde doğru sonuç verip vermediğini görün.



    BÖLÜM VII


    MANTIKSAL FONKSİYONLARA BAĞLI İŞLER

    Excel'i, her zaman yaptığı bazı hizmetleri mantıksal şartlar yerine geldiği taktirde yapılabilir hale getirebiliriz. Bu bölümde bu tür mantıksal şartlara bağlı fonksiyonların sonuçlarına göre icra edilen (veya edilmeyen) işleri ele alacağız.

    COUNTIF

    Excel çalışmalarımıza başladığımız sırada, satırlarımızın veya sütunlarımızın kaç adet olduğunu Excel'e COUNT komutuyla buldurduğumuzu hatırlıyorsunuz. (IF, AND, OR ve Notalardan sonra hala hatırlıyorsanız, fevkalade!)

    Önce, şu Excel sayfasına bakalım. Bu Devlet İstatistik Enstitüsü'nün İller İtibariyle Yurtiçi Gayri safi Hasıla tablosu. Diğer bir deyişle illerin milli gelirdeki payları.
    Sayfada 79 veri satırı bulunduğu için, sayfayı ortasından ikiye bölerek, üst tarafta tablonun üst kısmını, alt tarafta da alt kısmını görüntülüyoruz.

    Şimdi bu listede yer alan illerin (DİE'nin adlandırma yöntemiyle merkez ilçelerin) çeşitli kriterlere göre sayımını yapmak istiyoruz. Örneğin, ulusal gelirdeki payı yüzde 1'in altında olan kaç il var, üstünde olan kaç il var? C ve E sütunlarında (=B4/$B$82*100 ve =D4/$D$82*100 ile hesap edilmiş) payları görüyoruz. Önce, gerçek veri noktası (il, ilçe) sayısını bulalım. (Buna istatistikte "n" adı verilir. A4'e "n:" yazın. Bu yazıyı sağa blok yapın. (Kutuyu seçin ve simgeli menü maddelerinden Align Right (Sağa blokla) simgesini tıklayın. Sonra B83'e "COUNT(C4:C81)", E83'e "COUNT(E4:E81)" fonksiyonlarını girin. "Count" bu şekliyle adresini verdiğiniz bölgede rakam içeren bütün satırları sayacaktır. Buna göre sayfamızda 76 veri satırı var.
    A84'e "GSYİH payı"; A85'e "% 1'in altında (n)" veya A86'ya "% 1'in üstünde (n)" yazın. Şimdi işin zevkli yerine geldik. Bu hücrede Excel'e C4:C81 bölgesinde değeri yüzde 1.00'in üzerinde olan veri noktalarını saydıracağız. Bunu COUNTIF ifadesiyle yaptıracağız. (Excel komutlarını doğrudan tercüme etmek fazla yararlı bir çaba olmaz ama, COUNTIF, "...ise say..." anlamındaki iki kelimenin birleştirilmesinden ibarettir):

    =COUNTIF(C4:C1;"<1")

    COUNTIF iki argüman alan bir fonksiyondur: birinci argüman adres, ikinci adres ise mantıksal şartı belirtir. Bizim fonksiyonumuzda birinci argüman C1:C4 adresi, ikinci argüman olan mantıksal şart sayılacak hücrenin içeriğinin 1'den küçük olmasıdır. Excel bize 50 rakamını veriyor. 50 ilin ulusal gelir payı yüzde 1'in altında imiş. C86'ya bu kez ulusal gelir payları yüzde 1'in üstünde olan illeri saydıracak formülü koyacağız:

    =COUNTIF(C4:C1;">1")

    Bu formül de 26 sonucunu veriyor. (Yüzde 1'in altında ve üstünde olan illerin toplamının, normal COUNT fonksiyonu ile aldığımız sonucu tutması gerektiğine göre, COUNTIF fonksiyonlarımız doğru sonuç veriyor demektir.

    Bir yıllık değişimi görmek için aynı işlemleri 1995 rakamlarıyla ilgili E sütununda da yapabilirsiniz.

    SUMIF

    Peki, illeri bir tür kalkınmışlık göstergesi olan ulusal gelir paylarına göre ikiye ayıralım: Yüzde 5'in altında olanlar ve yüzde 5'in üzerinde olanlar. Sonra her bir grubun toplam GSYİH rakamlarını toplayalım ve bunun genel toplam içindeki oranını bulalım. Bu bize gelişmiş yörelerle gelişmekte olan yörelerin ulusal gelire katkısını gösterecektir.

    Bunun için SUM (toplama) fonksiyonunu mantıksal şartlı olarak kullanmamızı sağlayan SUMIF fonksiyonunu kullanacağız:

    =SUMIF(C4:C79;"<5";B4:B79)

    Bu fonksiyonda, üç argüman olduğunu görüyorsunuz. Mantıksal şartın sınanacağı adres bölgesi, mantıksal şart ve toplama işleminde kullanılacak bilginin bulunduğu bölgenin adresi.

    Aynı fonksiyonu bu kez payı yüzde 5'in üzerinde olanların GSYİH rakamlarını toplatmak için kullanalım:

    =SUMIF(C4:C79;">5";B4:B79)

    Siz şimdi bu iki fonksiyonu D89'a ve D91'e girecek şekilde uyarlayın ve yerlerine yerleştirin. Bu dört fonksiyonun verdiği sonuçların, kendilerine ait genel GSYİH sonuçları (B82 ve D82) içindeki paylarını da yanlarındaki hücrelere yazarsanız, tablonuzun alt bölümünü soldakine benzer bir şekilde almış olacaktır. Şimdi kendi rakamlarınızı kontrol edebilirsiniz











  4. 4
    P®øƒєﻛﻛíøиαL
    Usta Üye
    BÖLÜM VIII


    TARİHLER VE SAATLER


    Excel gibi güçlü bir programla çalışmanın yararlarından biri, zaman hesaplamaları olsa gerek. Gerçekten de Julien veya Gregoryen takvim denilen miladî takvimle hesap yapmak çok zordur. Bu zorluğun başlıca kaynağı da birimlerin eşit olmamasıdır. Yıl biriminin altındaki ikinci birim on tabanlı olmadığı gibi (12 ay var!) üçüncü alt birimler bazı ikinci alt birimlerde farklı büyüklüktedir (kimi ay 30, kimi ay 31, kimi ay kimi yıl 28, kimi yıl29 çeker) ve dördüncü, beşinci ve altıncı alt birimler ise sırasıyla 24, 60 ve 60 birime bölünür. (Eh, takvim de bundan daha zor takvim edilemezdi!)

    Tarih ve saat işlemlerinden daha zor bir başka işlem, tüm hesapları Romen rakamı ile yapmak olsa gerek. Unutmamak gerekir ki, her ikisinin mucidi de Romalılar!

    Bilgisayara dayalı hesap programları ilk geliştirilmeye başlandığında, bu zorluğu yenebilmek için, belirli bir tarihten belirli bir tarihe kadar bütün günlere bir "seri numarası" vermek fikri programcılara cazip göründü. O sırada mevcut bilgisayarların düz matematik çiplerinin adres tutma kapasitesi olan 65,380 sayısı, seri numarası verilen günlerin de bu sayıyı geçmemesini gerektirdiği için, LOTUS 1-2-3 programıyla birlikte tarihlerin 1 Ocak 1900'den 31 Aralık 2078'den sonrasını o zaman düşünürüz diyen uzmanlar bu arada bir de hata yaptılar: 29 Şubat 1900'e sırası gereği 60 seri numarası verildi. Fakat, Papa 12'nci Gregori, 1582'de Sezar'ın takvimini düzeltirken, 00 ile biten yılların 400'e tam olarak bölünmediği için 1900 yılı Şubat ayı, sırası geldiği halde artık yol almadı. Yani 29 Şubat 1900 diye bir gün yoktu. ama LOTUS ile başlayan ve Excel ile devam eden bu "hata geleneği" gereği, 60 seri numaralı olmayan gün var olmaya devam ediyor. Hatanın 60'dan sonraki seri numaralarını etkilememesi için, diğer günler bir fazla seri numarası alıyorlar. Excel'in bu tarih hatası sizi etkiler mi? Eğer Ocak-Şubat 1900 tarihlerine ait bir zaman hesabı yapıyorsanız, etkiler. Yok eğer zaman hesaplarınız genellikle günümüze ilişkin ise, yani hesaplamada kullandığınız iki veya daha fazla tarih Şubat 1900'den sonrasına aitse, böyle bir hatanın farkına bile varmazsınız. Bu hata da "bilgisayarla ilgili garip bilgiler" almanağında yerini alır ve unutulur!

    Fakat Macintosh'ların tarih tutma sistemi ile PC'lerin tarih tutma sistemi arasındaki farklılığı gidermek için ortaya atılmış bir başka tarih sistemi daha vardır. Bu sistemde günlere seri numarası verme işlemine 1 Ocak 1904'ten başlanır. Bir başkasından aldığınız Excel dosyalarında


    veya sayfalarında tarih sisteminin standart 1900 mü, yoksa 1904 sistemi mi olduğunu anlamamız gerekir. Bunun için Tools menüsünden Options maddesini seçin ve Calculation (Hesaplama) sekmesine gidin. Sayfa seçenekleri bölümünde "1904 tarih sistemi" seçeneği işaretli ise elinizdeki Excel dosyası farklı tarih numaralama sistemiyle çalışıyor demektir; bu sayfadan kesip veya kopyalayıp 1900 sistemini kullandığınız zaman hesapları bulunan bir sayfaya yapıştırdığınız hücreler ve içindeki formül ve fonksiyonlar yanlış sonuç verecek demektir. Bunu düzeltmenin yolu bütün sayfaların seçeneklerini aynı sisteme getirmektir.

    Seri numarası sisteminde tarihlerden sonra zaman da gösterilebilir. Excel'in dilinde buna "Tarihlerin 3,4 sistemiyle gösterilmesi" denilir. "3 Şubat 1977 saat 12:55" Excel için "35491,5381944" demektir. Burada 35.491 seri numaralı gün 3 Şubat 1977'yi, "virgül 5381944" ise saat 12:55'i simgeliyor. Saatlerin seri numarası çok kolay bulunur. 24 saat 10'a, her saat de sizin arzu ettiğiniz kadar küçük ondalık birime bölünebilir. Eğer Excel'e Olimpiyat Yüzme Şampiyonası saatlerini tutturuyorsanız, bir saati 100 bin eşit parçaya bile böldürebilirsiniz!

    Tamam. İlginç bilgiler bu kadar, şimdi sıra ciddi zaman hesaplamalarına geldi.

    SAYFALARA TARİH GİRME

    Excel'de girdiğiniz bilgi herhangi bir şekilde tarihe benziyorsa (9/2/97, 9.2.97, 9-2-97, 9 Şubat 1997 vs. gibi) Excel bunun tarih olduğunu anlayacaktır. Ayrıca nasıl girerseniz girin, Excel'e içinde tarih olan hücreleri nasıl görüntülemesini istediğinizi de, "Format cells..." yoluyla bildirebilirsiniz. Bununla birlikte tarihlerin başına boşluk bırakırsanız, ne kadar doğru girerseniz girin Excel bunu metin olarak anlayacaktır. Excel, tarih olduğunu anladığı her girdinin seri numarasını otomatik olarak bulur ve hesaplamada bu numarayı kullanır.


    "BUGÜN" İLE İŞLEMLER

    Yukarıdaki küçük hesap oyununu gösterdiğiniz aile üyeleri veya çalışma arkadaşlarınız, henüz demedilerse, her an, "Aaa, bu kadar önem verdiğiniz program, bugünün tarihini bilmiyor da, bana mı soruyor?" diyebilirler.

    Bunun çaresi Excel'de Today( ) fonksiyonunu kullanmaktır. Today (Bugün), Excel'in (sisteminizin bugün gerçekten bugünün tarihini gösteriyor olduğunu varsayarak) bilgisayarın sistem tarih ve saatini almasını sağlar. Herhangi bir hücreye şu fonksiyonu girin:

    =TODAY( )

    Today (Bugün) kelimesinden sonra açılan ve kapanan parantezler, Excel'e bunun bir metin değil fonksiyon olduğunu bildirir. Buna göre küçük hesap oyununuzda gereken düzeltmeyi yapalım. "Buraya bugünün tarihini girin" yazısını içeren hücreleri silin. D16'daki formülü de şöyle değiştirin:

    =TODAY( )-D7

    Şimdi Excel girdiğiniz tarihle bugün arasında kaç gün olduğunu kendiliğinden hesaplayacaktır


    "DATE" İLE İŞLEMLER

    Excel tarihi bir hücreden aldığı gibi, doğruca bir fonksiyonun içinde de alabilir. Bunu DATE ifadesiyle sağlarız.

    DATE (Tarih), bir fonksiyon olarak üç argüman alır: Yıl, ay ve gün:

    =DATE(1998;11;23)-DATE(1949;7;5)

    bize 18,038 günü verir. Excel'de tarihle ilgili YEAR (yıl), MONTH (ay) ve DAY (gün) şeklinde üç tarih çevirme fonksiyonu da vardır. Her üç fonksiyon da Excel'e, seri numarası olarak verdiğiniz veya alınmasını sağladığınız değerin Yıl, Ay ve Gün bölümlerini hesaplatır. Örneğin, J7'de 05.Tem.49 şeklinde bir tarih varsa ve size hesabınızda bu tarihin sadece yıl bölümü gerekiyorsa,

    =YEAR(J7)

    size "49" rakamını verecektir. Aynı şekilde MONTH(J7) ile "2", DAY(J7) ile de "5" sayısını elde edebilirsiniz.

    Herhangi bir işlemde bugün ve işlemin yapıldığı saat, dakika ve saniyeyi kullanmanız gerekiyorsa, NOW fonksiyonunu kullanabileceğinizi belirtelim:

    =NOW( )

    şeklinde yazılan bu ifadede NOW(Şimdi), bugünün tarihini ve işlemin yapıldığı andaki saat, dakika ve saniyeyi hesaba katar. Aynı şekilde HOUR(Saat), MINUTE (Dakika) ve SECOND (Saniye) fonksiyonları da içinde gerekli bilgi bulunan seri numarasından saati, dakikayı ve saniyeyi ayırt ederek, kullanmasını sağlar.

    TARİHE DAYANAN HESAPLAMALAR

    Yukarıda bir depoda bulunan çeşitli malzemenin kritik düzeyin altına inmesi halinde Excel'in bize satın alma emri çıkarttırdığı alıştırmayı hatırlıyor musunuz? Orada kritik düzeyden başka bir kriter kullanmamıştık. Fakat deponuzda bazı mallar olabilir ki, miktarı azalmasa bile kullanım tarihi geçmiş olabilir. Şimdi bu alıştırmayı buna göre düzeltelim ve satın alma kararına zaman faktörünü sokalım:

    =IF(OR(SUM(T6:V6)<X6;SUM(TODAY( )-W6)>300);"Al","Alma")


    Bu örnekte bütün satın alma kararlarında aynı zamanda birimini (malzemenin alındığı günden bugüne 300 günden fazla zaman geçmişse) kullanıyoruz. Ama isterseniz, her bir malın zaman aşımı süresine göre formülleri düzeltebilirsiniz. Formülde geçen:

    ...SUM(TODAY( )-X6)>300...

    ifadesi, formülün aradığı mantıksal şartların ikincisi oluşturuyor ve malın alım tarihini içeren X6 hücresindeki değer ile, bugünün tarihi arasındaki gün sayısını bularak, bunun 300'den az olup olmadığını sınıyor.


    BÖLÜM IX


    MALİ İŞLEMLER

    Excel'in belki de en çok muhasebe işlemlerinde kullanılmasının nedeni çok güçlü temel mali fonksiyonlara sahip olmasında aranabilir. Günümüzde mali işlemlerin temel felsefesi, paranın zamandan doğan değerine dayanır. Başka bir deyişle borç verme veya alma, bunu belirli bir vadeye ve faize bağlama, aylık veya vade sonu ödemelerin miktarları. Bu altı değişkenden biri, diğerleri sayesinde hesaplanabilir.

    Excel'in temel mali fonksiyonu PMT (Payment, ödeme) fonksiyonudur ve formül olarak yazılırken diğer beş değişken argüman veya girdi olarak alır.

    Diyelim ki, yüzde 24 faizle, 60 ayda ödemek üzere, 40 bin dolar'a bir otomobil satın alacaksınız; aylık ödemelerinizi bulmak istiyorsunuz. Satıcıyla, borcunuzun bir kısmını 60 aylık vadenin sonunda toptan ödenmek üzere de anlaşabilirsiniz.

    Excel'in PMT fonksiyonu bu verileri şöyle bir formülle ister:

    =PMT(rate;nper;pv;fv;type)

    Burada, Rate (faiz oranı) aylık olarak belirtilmelidir. Yüzde 24 yıllık faizin aylık miktarı yüzde 2'dir ve fonksiyona 2 % veya 0.02 olarak yazılır. Nper (vade) de ay olarak belirtilir; bir yıl vadeli bir alışveriş için fonksiyona 12, iki yıl vadeli bir alışveriş için 24 yazılır. Fonksiyonun üçüncü girdisi, Pv (Present Value/Şimdiki değer) alışverişin konusu olan malın değeri değil, söz konusu borcun miktarıdır. 100 milyon liralık bir alışverişte 20 milyon peşinat vermişseniz, borcun anaparası 80 milyondur. Fv (Future Value/Vadesonu değeri), borcun vadenin sonunda ödenecek bir miktarı varsa, odur. Diyelim ki, 100 milyon liralık bir alışveriş yapıyorsunuz, 60 ay vade boyunca yapacağınız aylık ödemelerden sonra vadenin sonunda son ödeme olarak 20 milyon vereceksiniz. Excel aylık ödemeleri hesaplayabilmek için en sona bırakılan ödemeyi bilmek zorundadır. Fonksiyonun son girdisi olan Type (tür) ise, genellikle kredi kurumlarının ay başında veya ay sonunda tahsilat yapmasından doğan farkın hesaba katılması içindir. Ödemelerinizi ay başında yapacaksınız fonksiyona 1, ay sonunda yapacaksınız 0 yazmanız gerekir. Önemli bir nokta, para birimlerinin önüne veya arkasına nokta konmamasıdır. Excel $ işaretini mutlak adres, noktaları da argüman sonu olarak görebilir.

    Buna göre yılda yüzde 24 faizle, 60 ayda ödemek üzere, 40 bin Dolar'a alacağımız otomobilin aylık ödemelerini bulabilmek için Excel'e şu formülü gireceğiz:

    =PMT(2%;60;40000;0;0)

    Burada son iki sıfırı yazmasak da olur. Buna göre Excel aylık ödeme miktarını 1,150.72 dolar olarak belirliyor.

    Tabii bir Excel sayfasında bu fonksiyonu herhangi bir hücreye girebileceğimiz gibi, her bir veriyi bir hücreye yazarak ve PMT fonksiyonuna hücre adresleri vererek de aynı sonucu elde edebiliriz. Bu ikinci yol, verileri değiştirerek aylık ödeme miktarının nasıl değişeceğini görmekte kolaylık sağlar.

    Mali fonksiyonları girmek kolay değildir. Fakat Excel'in başka her türlü fonksiyonu oluşturmanıza yardım edebilen Fonksiyon Yapıştırma Sihirbazı, belki en çok bu noktada işinize yarayacaktır.

    Herhangi bir hücrede bulunduğunuz sırada, simgeli menülerden Paste Function (Fonksiyon Yapıştır) simgesini tıklayın; açılacak listede sol taraftan Financial (Mali) sağ taraftan da PMT maddelerini seçin:

    Karşınıza gelecek olan Fonksiyon Yapıştırma Sihirbazı sizi adım adım fonksiyona doğru götürecektir:


    PMT fonksiyonuna girdiğiniz argümanların kendileri de fonksiyon olarak kullanılabilirler. Diyelim ki, bir yatırım firmasına 200 milyon lira yatıracaksınız ve her yıl buna 100 milyon lira ekleyeceksiniz. Firma da size yılda yüzde 8 faiz verecek. 10 yıl sonra kaç liranız birikmiş olur? Bu, biraz önce ele aldığımız PMT fonksiyonunun Fv (Future Value/Vadesonu Değeri) değişkeninden başka bir şey değildir. Fv fonksiyonu ise şöyle yazılır:

    =FV(rate;nper;pmt;pv;type)

    Burada da, biraz önce PMT fonksiyonundaki değerleri kullanıyorsunuz; farklı olarak girmek ve sizin cebinizden çıkan ve çıkacak paraları eksi olarak yazmaktır.

    Buraya kadar ele aldığımız iki fonksiyonun mantığı ile Nper (Vade) değişkenini de fonksiyon olarak kullanabiliriz. Diyelim ki, amacınız milyarder olmak; bir yatırım kurumunda 100 milyon TL'nız var. Yüzde 10 faiz veya kâr payı alıyorsunuz. Kuruma yılda 250 milyon yatırmaya devam ederseniz, milyarder (yani 1 milyar TL sahibi!) olmanız için kaç yıl geçmesi gerekiyor:

    =NPER(10%;-25000000;-100000000;1000000000,0)

    Yine aynı mantıkla, Rate (Oran) değişkenini de kendi başına fonksiyon olarak kullanabilir, diğer değişkenler yardımıyla Faiz oranını hesaplattırabiliriz. Rate, fonksiyon olarak altı değişken ister. Diyelim ki, yatırıma ayırabileceğimiz 200 milyon liramız var ve beş yılda bunun 5 milyar olmasını istiyoruz. Ne oranda faiz aramalıyız?

    =RATE(5;0;-2000000000;5000000000,0)

    Burada 5 yıl vademizi belirten ilk 5 rakamından sonraki 0, aylık ödemeyi (ki bu hesapta aylık ödeme söz konusu değil), sondaki 0 ise sadece bu fonksiyona mahsus Guess (Tahmin) değişkenini gösteriyor. İsterseniz, Excel'e, "Bundan aşağısını kabul etmem!" der gibi, oranı hesaplamaya başlayacağı argari noktayı verebilirsiniz.

    Ve son olarak, PV (Present value/Şimdiki değer) de fonksiyon olarak kullanılabilir ve belirli bir dönemde, belirli bir miktar gelir elde edebilmek için belirli bir oranla ne miktarda yatırım yapmak gerektiğini hesap eder. Diyelim ki, kendinizi edebiyata verdiniz ve önümüzdeki bir buçuk yılı roman yazmaya ayırıyorsunuz. Size ayda 500 milyon lira gerekiyor. Roman bitince de 1 milyar lira kitabınızı bastırmak için paraya ihtiyacınız var. Sağlam bir yatırım firması tanıyorsunuz yılda yüzde 6 faiz veriyor. Kaç lira yatırmalısınız ki, romanınızı rahat rahat yazabilesiniz?

    = PV(6%12;18;500000000;1000000000,1)

    Sonraki 1, parayı her ayın sonunda çekmek istediğinizi gösteriyor.

    IRR İLE İŞ KARARI

    Buraya kadar hey aylık ödeme veya aylık gelir gibi periyodik (dönemsel) mali hesaplardan söz ettik. Oysa iş dünyası her zaman böyle belirli aralıklarla belirli miktarlarda para alıp vermeye elverişli değildir.

    Bir örnek verelim. 1 milyar TL tasarruf ettiniz! Bankaya veya bir kuruma yatırıp diyelim ki yılda yüzde 10 faiz alabilirsiniz. Fakat, enişteniz, girişimci bir genç ve size bu parayı yeni kuracağı işe yatırmanız halinde, birinci yıl sonunda 200 milyon, ikinci yıl sonunda 300 milyon, üçüncü yıl sonunda 400 milyon ve dördüncü yıl sonunda 500 milyon vermeyi taahhüt ediyor. Hangisi sizin için daha kazançlı? (Tabii enişte beyden beş kuruş görememe rizikosu hariç!)

    Bu hesapta şu ana kadar ele aldığımız fonksiyonların hiçbirinden yararlanamayız, çünkü geri ödemeler eşit değil. İş dünyasında sık sık karşılaşılan bu durum için Excel IRR (Internal rate returned/Dönen dahili had) fonksiyonu hizmetinize sunuyor. Şimdi bu senaryoyu, bir Excel sayfasına işleyelim:

    Yıl sütununa 0'dan 4'e kadar nakit akışı olacak süreyi yazın. Hareket noktası olan 0'ncı yılda sizden 1 milyar çıktığı için hesaba bunu eski olarak geçeceksiniz. Sonra her yıl alacağınız miktarları girin. Bu yatırımın toplam getirisinin faiz oranını bilmek için D14'e şu formülü girmeniz gerekiyor:

    =IRR(D812)


    BÖLÜM X


    LİSTE: VERİ YÖNETİMİ

    Günümüzde Web'den SQL yönetimiyle bilgisayarlar arası veri alışverişine kadar türlü türlü veritabanı yönetiminden söz edildiğini duymuş olmalısınız. Excel de veri üretmesinin yanı sıra veri yönetimi yapabilen bir programdır. Ancak unutmamak gerekir ki, Excel bir veritabanı yönetme programı değildir. Excel ile İstanbul kentinin telefon rehberini hazırlayamazsınız; ama MSQuery (Microsoft'un veritabanı araştırma ve yönetme programı) ek modülünü (Add-in) yükleyerek, Excel ile (reklamlarıyla, abonelerin isimleriyle, adresleriyle, telefon numaraları ile) tüm İstanbul'un telefon rehberini parça parça da olsa yönetebilirsiniz. Kelime-işlem programı bilgisayarınızı elektronik dosya dolabı haline getirmek demektir.

    Gözünüzün önüne bir havayolu şirketinin rezervasyon işlerini getirin: Bugünden diyelim ki bir yıl sonrasına kadar, tarifeli kaç seferiniz var; bu seferleri hangi uçaklarla yapacaksınız? Her uçağa kaç yolcu alacaksınız; şu ana kadar uçakta hangi koltuklar satıldı; ne kadar boş yer var; bilet satış yerlerinden gelen yeni yer ayırtma talepleri veritabanına giriliyor mu? Etkilediği zaman ne yapılıyor? Bilet almış yolculara başka bir sefere geçip geçemeyecekleri soruldu mu? Ne cevap alındı? Şimdi buna bir de ikram hizmetleri ile ilgili soruları ekleyip. Ekip tahsisi ile ilgili soruları ekleyin. Teknik bakım ve yedek parça ile ilgili soruları ekleyin. İşte size bir veritabanı ve veri yönetim programı ihtiyacı.

    Excel bu iş için yapılmış bir program değil; fakat burada sıraladığımız her bir işi tek-tek ve belirli büyüklükte olanları bir arada, Excel'e yaptırabilirsiniz. Daha da öteye gidebilir, bu iş için kullandığınız veri yönetimi programı ile Excel arasında alışveriş yapabilirsiniz. Excel, yaygın her türlü veritabanından veri ithal edebilir ve onlara veri ihraç edebilir.

    Bu işleri altı araçla, liste, form, filtre, sıralama, ara-toplam ve tablo ile yapabilirsiniz. Şimdi bunları sırasıyla ele alalım.


    LİSTELER

    Liste nedir? Şu ana kadar oluşturduğumuz Excel sayfalarından farkı var mıdır?

    Liste, içerdiği bilgilerden aynı kişiye, aynı güne, aynı işleme, aynı şeye ait olanların tek sırada olduğu; daha sonraki kişi gün, işlem ve şeylere ait aynı alandaki bilgilerin de aynı sütunda bulunduğu bilgi kümesi demektir.






    Şu bir listedir:

    Adı: Soyadı: Yaşı: Cinsi:

    Ali Korkmaz 23 Erkek
    Ayşe Yiğit 26 Kadın
    Hasan Arslan 33 Erkek
    Abdullah Can 46 Erkek

    Fakat bu Excel sayfasında mutlaka A1'den başlayıp C5'e kadar gitmez. Bu bilgiler Excel'de aralarda boş sütunlar ve satırlarla birlikte bulunabilir


    BÖLÜM XI


    ALIŞTIRMALARIN CEVAPLARI

    ALIŞTIRMA 1



    1- 96
    2- 1.33
    3--57
    4- 21.5
    5- 5.22
    6- Hata !! Bu işlemi Excel'e yaptırmaya kalksaydık, bize "#VALUE!" karşılığı verecekti. Bir formülün veya işlemin sonucu hücrelerinizde # ile başlayan ve ! biten kelimeler belirirse, bu Excel'i yapamayacağı bir işleme zorladığınız anlamına gelir. Excel, Bilgisayar ve Excel kelimelerini matematik değer olmadığı için toplayamaz. Aynı şekilde bir kelime ile rakamı toplatmaya kalktığınızda da Excel hata mesajı verecektir. İki veya daha fazla hücredeki metinleri tek bir metin halinde birleştirmek istiyorsanız, metinleri içeren hücre adreslerini aralarına & işareti koyarak yazabilirsiniz. Örneğin: =D8&A6. Bu durumda boşluk koymak için, =D6&" "&A6 yazmalısınız.

    ALIŞTIRMA 2

    1- F6*6%, F7*6%, F8*6%
    2- F11*6% ve G6+G7+G8
    3- G6+E6, G7+E7 ve G8+E8
    4- I6+I7+I8 ve (F11*6%)+11

    ALIŞTIRMA 3

    F15: F9*F12
    I15: I12/I9
    F24: F20*F22
    I24: I20/I22

    ALIŞTIRMA 4

    1- 198
    2- 4
    3- 49.5
    4- 110
    5- -2
    6- 29.5
    7- 4
    8- 82
    9- 318

    ALIŞTIRMA 5

    1- 86.59 83.14 84.54 94.27
    2- 100.70 97.20 102.50 100.00
    3- 75.50 65.10 71.80 82.10

    ALIŞTIRMA 6

    1- 6'ncı satırı, satırın başındaki 6 rakamını sağ tıklayarak işaretleyin ve sağ tıklayarak Insert maddesini seçin. Sonra hücreleri doldurun.

    2- Mevcut D sütununun başlığını işaretleyin ve sağ-tıklayarak açılacak menüden Insert'i seçin. Yeni D4'e "3'ncü yazılı" kelimelerini girin; daha sonra H sütununu seçin ve Insert yoluyla yeni sütunu oluşturun, H4'e "3'ncü yazılı" kelimelerini girin. (a) 3'ncü yazılı sınavı olan dersin fonksiyonuna dokunmaz, diğerlerini örneğin,

    =AVARAGE(B4:C4;E4:G4;I4)

    şeklinde değiştirirsiniz.
    (b) Ortalama hücrelerini düzeltmeden, fakat üçüncü sınavı olmayan derslerde bu sınavı ortalama katmamak için bu sınavın yapılmadığı derslerde bu hücreyi boş bırakırsınız; ya da yanlış anlamayı önlemek için kesme işareti (-) veya "Yok" anlamına Y harfi (veya sizce anlamlı bir başka harf veya işaret) girersiniz.

    3- I sütununu seçer ve yeni bir sütun eklersiniz. Yeni I3'e Derse Devam kelimelerini yazarsınız. Bu sütun, derse devam zorunluluğu olan dersler için NOT hücresindeki fonksiyonu şu şekle getirin:

    =AVARAGE(B8:H8)+SUM(I8*20%)

    4- (a) Satır 10'u seçin ve yeni bir satır ekleyin. Bu satıra (yeni A10) Araştırma Ödevi adını verin. Yukarıda 3'ncü sorunun cevabı olan işlemden sonra Yıl sonu Sınavı sütunu olan J ve Not sütunu olan K sütunlarını seçin ve iki sütun ekleyin. Yeni J3'e Araştırma Tasarımı, yeni K3'e Araştırma Raporu kelimelerini yazın. M10'u tamamen boş bırakın ve M9'un fonksiyonunu şu şekilde düzeltin:

    =AVARAGE(B9:I9;J10:K10)

    (b) Yukarıda 3'ncü sorunun cevabı olan işlemden sonra Yıl sonu Sınavı sütunu olan J ve Not sütunu olan K sütunlarını seçin ve iki sütun ekleyin. Yeni J3'e Araştırma Tasarımı, yeni K3'e Araştırma Raporu kelimelerini yazın. M9'un fonksiyonu:

    =AVARAGE(B9:K10)



    ALIŞTIRMA 7

    1- =AVARAGE(B3:B13)
    2- =B7-$B$18.-28,343,198,-113,-120,-134,-146
    3- =A2+A3
    4- 1218'nci Adımda, 973807650267292 ve 254 sıfır
    5- 1478'nci satırda 1,307E+308. #NUM! Excel'in dilinde hesap ettirdiğiniz formül ve fonksiyonun sonucunun Excel'in görüntüle bileceği alt ve üst sınırın dışında olduğunu gösterir.
    6- 17 bin 711
    7- 6'ncı
    8- 3 milyar 615 milyon TL'nin üzerinde zararınız olur!
    9- %34.8

    ALIŞTIRMA 8

    1- Evet
    2- -2
    3- TRUE
    4- FALSE
    5- Excel
    6- TRUE
    7- Bilgisayar
    8- a) =IF(SUM(B66)<E6;"Al";"Alma")
    b) =IF(AND(SUM(B66)<E6;C6<E6/2);"Al";"Alma")
    c) =IF(OR(SUM(B6[6)<E6;C6<E6/2);"Al";"Alma")
    d) =IF(AND(SUM(C6:E6)<F6);IN(NOT(C6>E6/3);"Al";"Alma"))
    e) Karar1 Karar2 Karar3 Karar4
    Satır 6: Alma Alma Al Alma
    Satır 7: Al Alma Al Alma
    Satır 8: Al Al Al Alma
    Satır 9: Alma Alma Al Alma
    Satır 10: Alma Alma Al Alma
    Satır 11: Alma Al Al Alma

    ALIŞTIRMA 9

    1- =AVARAGE(B5:E5)
    2- (a) =SUMIF(F5:F15;">=50";G5:G15)/COUNTIF(F5:F15;>=50)
    =76.7
    (b) =SUMIF(F5:F15;"<50";G5:G15)/COUNTIF(F5:F15;"<50)
    =15.8


    ALIŞTIRMA 10

    1- =IF(OR(SUM(T7:V7)<X7;SUM(TODAY( )-W7)>150);"Al";"Alma")
    2- Hücreleri tarih, saat ve dakika biçimine getiriniz:
    C3: =NOW( )
    D5: =DATE(1999;21;31)-TODAY( )
    D7: =D5*24
    D9: =D7*60

    ALIŞTIRMA 11

    1- -4.805.353.576,20 TL
    2- -1.150,72 TL
    3- 1.880.441.246,05 TL
    4- 3,118780429
    5- % 90
    6- -9.500.520.171,78 TL

+ Yorum Gönder
excel temel eğitimi
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 1 kişi