Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler

+ Yorum Gönder
Sohbet Forumları ve Konu Dışı Başlıklar Bölümünden Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    Hasan
    Özel Üye
    Reklam

    Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler

    Reklam



    Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler

    Forum Alev
    Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler


    SİNİR SİSTEMİ

    Tüm canlılar çevre değişikliklerine karşı tepki gösterirler. Canlılar bu tepkiyi sinir sistemi sayesinde gerçekleştirir. Sinir sistemi nöron nöron adı verilen sinir hücrelerinden oluşur. Bir sinir hücresi üç kısımdan meydana gelir. Hücre gövdesi, dendritler ve akson.

    Hücre gövdesi: çekirdek stoplazma ve organelleri bulundurur. Hücre gövdesinden çıkan uzantılar vardır.

    Dendritler: sinir hücresinin kısa uzantılarına denir. Tek veya çok sayıda olabilir. Başka nöronlardan gelen uyarıları alıp hücre gövdesine iletir.

    Akson: dendritler tarafından alınıp hücre gövdesine iletilen uyarıyı alarak başka bir nöronun dendritine ileten kısımdır. Sinir hücresinin tek ve uzun olan kısmıdır. Aksonların bazıları miyelin kılıf adı verilen bir yapı taşırlar. Miyelin kılıf yağı, koruyucu bir kılıftır. Aksondaki uyarının iletim hızı miyelin kılıf varsa çok hızlıdır.

    Uyartı iletimi: sinir hücresinin dendriti tarafından alınan uyarı elektriksel yük değişimi ile aksonda taşınır. Akson ucunda salınan hormonlar ile ikinci sinir hücresinin dendritine iletilir. Bu şekilde taşınarak sinir sistemindeki değerlendirme merkezi olan beyne getirilir. Uyartı beyinde değerlendirilerek tepki oluşturulur. Oluşan tepki nöronlar ile kaslara ya da bezlere götürülür.
    Bir sinir hücresinin uyartıyı alabilmesi için yarının belli bir değerde olması gerekir. Bir nöronun uyarılması için gerekli en düşük değerdeki uyartıya eşik şiddeti denir. Uyartılar sinir hücresi boyunca elektriksel olarak taşınır. Sinapsta ise kimyasal yolla taşınır. Uyartının taşınması sırasında enerji harcanır. Nöron bir uyartıyı taşırken ikinci bir uyartıyı alamaz. Nörondaki uyartının iletim hızı sabittir.

    Sinaps: Bir sinir hücresinin dendriti ile diğer sinir hücresinin aksonu arasında bağlantı kurulur ve iki sinir hücresi birbirine bağlanmış olur. Bu bağlanma yerine sinaps denir. Sinapslarda iki sinir hücresi arasında tam bir bağlantı kurulmaz.



    MERKEZİ SİNİR SİSTEMİ ORGANLARI

    1. Beyin: Kafatası kemiklerine yapışmış kalın dayanıklı bir zarla çevrilidir. Beyin iki yarım küreden oluşmuştur. Öğrenilebilir ve istemli davranışların yönetim merkezidir. Duyu organlarının idare merkezi de beyindedir. İşitme, koku alma, görme tat alma, konuşma, yazma, zeka, hafıza, sevinme, üzülme vb. olaylar beyin tarafından idare edilir.

    2. Beyincik: kulaktaki yarım daire kanallrı ile birlikte vücuttaki dengeli kas faaliyetlerini sağlar. Beyinciğin çıkarılması kas hareketlerinde düzensizliğe yol açar.

    3. Omurilik soğanı: solunum, sindirim, dolaşım, boşaltım olaylarını düzenler. Solunum, yutkunma, hapşırma, öksürme, kusma, damarların büzülmesi ve gevşemesi gibi istek dışı olayları yönetir. Beyin ile omurilik arasında mesajların taşınmasında görevlidir.

    4. Omurilik: omurga adı verilen yapının içerisinde yer alır. Düşünülmeden yapılan hareketlerin merkezidir. Bu hareketlere refleks denir. Çevreden gelen sinirlerin beyne, beynimizden gelen sinirlerin de ilgili yerlere gitmesi omurilikten geçerek olur. Refleks alıcıların uyarılması ile kas ve bez gibi yapılarda meydana getirilen istek dışı davranışlara denir. Örnek: Haberimiz olmadan elimizi sıcak bir cisme değdiğimizde aniden çekmemiz, diz kapağımıza çekiç ile vurulduğunda ani kasılma ile ayağımızın kalkması, beyni çıkarılmış kurbağanın bacağının yukarı kısmına asit döküldüğünde hayvanın ayağı ile asidi silmeye çalışması reflekse örnektir.



    ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ

    1. Otonom sinir sistemi: Vücutta kalp, kan damarı, düz kaslar ve bezlerin aktivitelerini kontrol eder ve istemsiz hareketlerin kontrolünü sağlar.
    2. Somatik sinir sistemi: isteğimizle çalışan organları (iskelet, kas) idare eder.




    ENDOKRİN SİSTEM

    Canlıların vücudunda kontrol ve düzenleme görevini sinir sistemi ve endokrin sistem gerçekleştirir. İkisi birlikte çalışarak organizmanın bütünlüğünü sağlar. Endokrin sistem endokrin bezlerden oluşur. Bu bezler hormon denilen salgıları salgılar. Ürettikleri salgıları kana veren bezlere iç salgı bezleri, bu salgılara da hormon denir. Ürettikleri salgıları kanala veren bezlere ise dış salgı bezleri denir. Bu salgılara da enzim denir. Ürettikleri hormonları kana, enzimleri de kanala gönderen bezlere karma bez denir.

    Hormonların özellikleri:
    1. Hayvanlarda kan ile, bitkilerde soymuk borusu ile doku ve organlara taşınır.
    2. Her hormon farklı hücre, doku ya da organa etki eder.
    3. Az miktarda üretilirler.
    4. Gereğinden az ya da çok üretilmesi hastalığa yol açar.
    5. Yapıları protein ve yağdan oluşur.



    HORMON ÜRETEN BEZLER

    1) Hipofiz bezi: beynin tabanında hipotalamusun altında yer alır. Hipofiz bezinde üretilen hormonlar ve görevleri şunlardır:
    a) Büyüme hormonu, büyüme ve gelişmeyi sağlar. Kemik ve kas dokusunun gelişmesinde etkilidir. Büyüme döneminde fazla salgılanması devliğe az salgılanması cüceliğe yol açar.
    b) Deriye renk verici maddeleri uyaran hormon hipofizden salgılanır.
    c) Tiroid bezini uyararak çalışmasını sağlayan hormonu üretir.
    d) Dişilerde süt bezlerinin çalışarak süt üretmesini sağlayan hormonu salgılar.
    e) Gamet hücrelerinin oluşmasında etk,ili olan hormonları üretir.

    2) Tiroid bezi: Boynumuzun tabanında soluk borusunun önünde yer alır. İki çeşit hormon üretir.
    a) Tiroksin: Vücut metabolizmasını hızlandırır. Tiroksin hormonu iyot varlığında sentezlenir. Alınan yiyeceklerde iyot eksikse tiroksin salgılanmaz ve tiroit bezi büyür. Buna guatr denir. Tiroksin hormonu az salgılandığında hücreler arası sıvıda sodyum ve suyun, kanda ise kolestrolün yükselmesine yol açar.
    b) Kalsitonin: Kandaki kalsiyum ve fosfatın kemiklere geçmesini sağlar.

    3) Böbrek üstü bezi: Dışta yer alan kabuk ve içte yer alan öz olmak üzere iki kısımdan oluşur. Kabuk kısmından su ve iyon dengesini sağlayan hormonlar salgılanır. En önemlisi aldesterondur. Aldesteron böbreklerde iyonların (sodyum ve klor) emilimini artırır. Öz bölgesinden adrenalin salgılanır. Adrenalin korku, heyecan, öfke anında salınır. Kan basıncını yükselti, kalp atışını hızlandırır, damarları daraltır, göz bebeklerini büyütür, kılları dikleştirir.

    4) Pankreas bezi: Karma bezdir. Ürettiği enzimleri özel bir kanalla oniki parmak bağırsağına gönderir. Pankreastan iki çeşit hormon salgılanır. İnsülin ve glukagon. İnsülin kandaki şeker miktarı arttığı zaman şeker miktarını azaltmak için salgılanır. İnsülin bu işi kandaki glikozun karaciğerde glikojen şeklinde depolayarak yapar. Glukagon ise kandaki glikoz miktarı azaldığı zaman salgılanır. Karaciğerdeki depoloanmış glikojeni glikoza dönüştürerek kana geçmesini sağlar. Böylece kandaki şeker miktarını artırmış olur. İnsülin yetersiz salındığı zaman kandaki şeker miktarı artar ve şeker hastalığı ortaya çıkar.

    5) Eşey bezleri: Erkeklerde testislerde testesteron hormonu üretilir. Bu hormon cinsiyet karakterlerini (sesin kalınlaşması vb.) ve gamet oluşmasını sağlar. Dişilerde östrojen ve progestoron hormonu üretilir. Östrojende dişi cinsiyet karakterlerinin oluşmasını sağlar.




  2. 2
    kenanturan
    Emekli

    --->: Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler

    Reklam



    ellerine saglık kardeşim güzel bir paylaşım gercekten işe yarayacak bilgiler var saolasın ;)







  3. 3
    >>ThE MuMy<<
    Üye
    ödewim için işe yaradı yaa çok saol emeğine sağlık







  4. 4
    Bera
    Üye
    Eline sağlık sağoll

  5. 5
    yemeann
    Yeni Üye
    teşekkürler üstaad....

  6. 6
    smyr
    Yeni Üye
    yaaa güzel açıklamışsın açıklamasınada biraz 7. sınıf konularına inseydin beeee:D

  7. 7
    tirik
    Yeni Üye
    yaaaa....arkadaşlar bişiii sorcam....içinizde cep telefonu için programı olan varmı?varsa bana göndersin lütfen!-(6600için olursa daha iyi olur)....varsa benim hotmaile atıverin...

  8. 8
    cengaver19951
    Yeni Üye
    harika bir site ya bu m&#252;tişh

  9. 9
    *sisi*
    Üye
    gerçekten çok iyi oldu tamda böle bir ödevim vardı saol

  10. 10
    KeşmekeŞ
    Özel Üye
    çok yararlı bir konu teşekkürler ....iyi forumlar....

  11. 11
    Ziyaretçi

    Denetleyici ve Düzenleyici Sistemimiz

    Reklam



    Denetleyici ve Düzenleyici Sistemimiz

  12. 12
    Fashion
    Bayan Üye
    Denetleyici ve Düzenleyici Sistemimiz



    İnsan vücudunun özelliklerinin ilk keşfedilmeye başladığı yıllarda, bilim insanları vücudumuzda gerçekleşen binlerce olayın nasıl olup da düzenli bir şekilde yapıldığına şaşırmışlardır.
    Eğer vücudumuzda gerçekleşen olayları biraz daha yakından incelersek bulacağımız sonuçlar bizleri de hayrete düşürebilir. Vücudumuz birçok olayı biz farkında olmadan gerçekleştirmektedir.
    Örneğin, uyuduğumuzda hala nefes almamız, heyecanlandığımızda kalbimizin hızla çarpması, göz kapaklarımızın bir tehlike karşısında anında kapanması, besinlerin sindirilmesi, kan şekerinin ayarlanması gibi birçok karmaşık olay vücudumuz tarafından hızla gerçekleştirilir.
    Düzenli bir şekilde gerçekleşen bu vücut olaylarının bazı merkezler tarafından yönetildiğini düşünmek zor değildir.
    Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler olarak bilinen bu sistemlerin görevi vücutta gerçekleşen olayları düzenlemektir.
    • Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler iki gruba ayrılır:
    1. Sinir Sistemi
    2. İç Salgı Bezleri
    1. Sinir Sistemi
    Sinir sisteminin görevi vücuda dışarıdan gelen uyarıların değerlendirilmesi, uyarılara uygun tepkilerin vücutta oluşmasını sağlamaktır. Örneğin;
    • Sıcaklık uyarısı karşısında terleme cevabı,
    • Korku uyarıcısıyla heyecanlanma tepkisi,
    • Işık uyarısıyla görme olayının gerçekleşmesi,
    • Bilgilerden yola çıkarak düşünme, yazma, okuma gibi olayları sinir sistemimiz gerçekleştirir.
    Sinir sistemi de iki guruba ayrılmaktadır.

    a- Merkezi Sinir Sistemi
    Merkezi sinir sistemi organlardan oluşmaktadır. Bu organlar şunlardır:
    • Beyin
    • Beyincik
    • Omurilik Soğanı
    • Omurilik
    Omurilik soğanı hariç diğer organlarımız kafatası içinde yer alır. Omurilik ise ense bölgesinden kuyruk sokumuna kadar uzanır.

    Beyin:
    5 duyu organından gelen bilgileri değerlendirir.
    Konuşma ve isteğimizle yaptığımız(istemli) davranışları yönetir.
    Acıkma, susama, uyku ve uyanıklık halimizi belirler.
    Vücudumuzun sıcaklığını ve kan basıncını(tansiyon) düzenler.
    Beyincik:
    Vucudun denge ve hareketini ayarlar.
    Kol ve bacaklarmınızın uyumlu şekilde çalışmasını sağlar.
    Omurilik Soğanı:
    İsteğimiz dışında çalışan iç organlarımızı yönetir. (Karaciğer, mide, akciğer)
    Solunum, dolaşım, boşaltım ve sindirim sistemimizi yönetir.
    İsteğimiz dışında da gerçekleştirilen solunum, yutma, kusma, hapşırma, öksürme, kusma, çiğneme gibi olayları yönetir.
    Omurilik:
    Beynimizle vücut organları arasında bilgi taşınmasını sağlar.
    refleks davranışlarını gerçekleştirir.
    Merkezi Sinir Sistemi Şeması

    B- Çevresel Sinir Sistemi
    Merkezi sinir sisteminin gönderdiği bilgilerin organlara ulaştırılması, organlardan gelen uyarıların beyne taşınması çevresel sinir sistemi sayesinde gerçekleştirilir. Çevresel sinir sistemi vücudun her tarafını saran sinir hücrelerinden (nöronlardan) oluşmuştur.
    Çevresel sinir sisteminin görevini biraz daha açıklamak gerekirse;
    Örneğin, beyin “yazı yazma” kararı almışsa bu kararın parmak kaslarına kadar ulaşmatırılması gerekir. Aksi taktirde alınan kararlar gerçekleştirilemez. Bu bilgileri ulaştıracak yapılar sinir hücrelerinden oluşmuş olan çevresel sinir sistemidir.
    Yine sıcak bir cisme dokunduğumuzda “sıcaklık” uyartısının beyne taşınması gerekmektedir.

    2. İç Salgı Bezleri
    Yazının Devamı
    Etiketler: Beyin, Beyincik, omurilik, omurilik soğanı, sinir sistemi, terleme

+ Yorum Gönder
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 3 kişi