KANADA NORVEÇ İSVEÇ FİNLandiya insanlarının yeme içme ve giyim taRZLARI

+ Yorum Gönder
Yudumla ve Soru(lar) ve Cevap(lar) Bölümünden KANADA NORVEÇ İSVEÇ FİNLandiya insanlarının yeme içme ve giyim taRZLARI ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    Ziyaretçi


  2. 2
    Hasan
    Özel Üye





    Cevap: ispanya.

    BAŞKENT: MADRİD
    Başkent Madrid size tam anlamıyla görsel bir şölen yaşatacak olan bir şehirdir. Yapıları, müzeleri, katedralleri ile her zaman ilgi odağı olan bir şehridir.
    Almudena Katedrali: Neogotik tarzda inşa edilen bu kilise, şehrin kurucusuna adanmış dinsel bir yapıdır.
    Prado Museum: 18. yüzyılda yapılmış olan bu müzede, 7000 adet eser sergilenmektedir.
    Palacio Real: 1734'de inşa edilen bu yapı, İspanyol krallarının konutu olarak kullanıldı. En önemli özelliği ise el yazması ve antika kitaplardan oluşan bir kütüphaneye sahip olmasıdır.
    Plaza de Cibeles: Tanrıça Kibele'ye adanmış olan bu meydanın ortasında çok güzel bir çeşme yer alıyor.
    Plaza de la Indipendencia: 0rijinal duvarları ile bugüne kadar kalan iki kapıdan biridir. Savaşçı meleklerle süslü kemeri, Madrid'in simgelerinden biri olmuştur.
    Puerta del Sol: Madridlilerin buluşma merkezi sayılan bu yerde ayrıca, Osoy el Madrono'nun heykeli bulunuyor.
    Askeri Müze, Boğa Güreşi Müzesi, Cason del Buen Retiro, Belediye Müzesi gibi müzeleri görülmeye değer diğer yapılar arasında yer alıyor.
    Prado Ulusal Müzesi: Dünyanın en zengin sanat yapıtları koleksiyonuna sahip bu müze, 3.000'i aşkın yapıtı içinde barındırıyor.
    Picasso Müzesi: 1881 yılında Malaga'da doğan Picasso 1985-1900 yıllarında Barselona'da yaşamıştır. 2.500 den fazla eseri ulusal müzede, sergilenmektedir.
    ŞEHİR: BARSELONA
    Tarihi binaları, geometrik şekillere sahip olan yapıları ve heykelleri ile Barselona, Avrupa kentlerinden ayıran bir çok özelliğe sahiptir. Picasso, Miro, Dali ve Gaudi gibi sanatçıların yıllarca burada yaşamış olması ve yaratıcılıklarını burada ortaya koymaları sonucunda, ortaya böyle bir sanat merkezi çıkmıştır.
    Ama Barselona'yı bu ihtişama kavuşturan Dali ya da Picasso değildir. Kent tüm güzelliğini ünlü mimar Antoni Gaudi'ye borçludur. Passeig de Gracia Caddesinin aşağısında bulunan La Pedrera apartmanı ve Avrupa'nın en güzel parklarından olan "Güell Parkı" ve "Casa Battlo" binası Barselona’da ki güzelliklerden sadece birkaçıdır.
    Katedraller arasında en ünlü olanı ise; şarkılara konu olan La Sagrada Familia (Kutsal Aile) Katedralidir.
    Las Ramblas sokağı: Limandan sadece bir kilometre uzakta bu sokak için Barselona’nın kalbi denebilir. Bir çok müze, alışveriş mekanı, kafeler, restoranlar yani kısaca hem yeni yerler keşfedebileceğiniz, hem alışveriş yapabileceğiniz, hem de bir kahve molası verebileceğiniz çok güzel bir yer.
    Barselona Limanı: Bu limana binlerce geminin uğraması nedeni ile dünyaya açılan bir köprü gibi düşünülür. Dünyaya açılan bu köprünün hemen yanında bulunan, Christopher Columbus Heykeli'de tüm ihtişamı ile sizi beklemektedir.
    ŞEHİR: SEVİLLA
    Sevilla şehrinin en önemli özelliklerinde bir tanesi bu şehrin tam anlamıyla bir eğlence şehri olmasıdır. Gualdaquiviri nehri üzerinde kurulan köprüyü geçince Çingene mahallesine ulaşılıyor. Bu mahallede eğlence sokaklarda yaşanıyor. Gece hava kararmaya başladığında insanlar sokaklara çıkıp dans etmeye başlıyor. Burada gece hayatı oldukça hızlı, eğlenceli ve doğal olması nedeni ile İspanya’ya gelen ziyaretçilerin ilgisini çeken şehirlerden bir tanesidir.
    Flamenko: İspanya’nın yöresel dansı; popüler halk müziği ile çingene ezgilerinin birleşmesinden ortaya çıkan bir müzik, güzel çingene kızlarının hoş kostümleri içinde ayaklarını hafifçe yere vurarak ve el hareketleriyle ortamı ısıtarak yaptıkları bir dans...
    Boğa güreşi: M.S 16. yüzyılda Roma İmparatorluğunda başlamıştır. İnanışlara göre matador, öldürdüğü boğanın kanı ile güçlenip, yeniden doğacağına inanılırdı. Şu anda böyle bir inanıştan ziyade, daha çok turistlerin eğlencesi ve kültürel bir faaliyet gibi gözükse de bir eğlence uğruna hayvanların öldürülüyor olması da ayrı bir konu tabii ki! Kırmızı pelerini ile matadorların şovlarını görmek ve çiçek atmak isterseniz. Madrid’de boğa güreşleri "Las Ventas" arenasında yapılıyor. Bir kaç hafta önceden bilet almanız da yarar var!

    İspanya'nın yemek kültürü Türk mutfağına çok benzemektedir. Tek fark, İspanyol’ların fazla yemek yemeye düşkün olmalarıdır. Günde iki defa kahvaltı yapan İspanyollar, akşam yemeklerini ise saat 23:00 civarında yemeği tercih ediyorlar. Uykusuz gecelerin kenti, yakıştırmasını sonuna kadar savunmak için olsa gerek.
    İspanyol yemekleri arasında en meşhurları;
    Paella; safranlı pilav ve/veya deniz mahsulleri, tavuk, sebze ve etle yapılan bir yemektir.
    Tortilla; bir tür omlet. Genellikle patates ve yumurta ile yapılır.
    Tapas; sıcak veya soğuk mezelerden oluşan aperatif yiyeceklere verilen addır.
    Flan; muhallebiye benzeyen fakat daha koyu bir kıvamında olan bir tür tatlı.
    Rioja; İspanya’nın en meşhur kırmızı şarabı.
    Zarzuela; balık, midye ve karideslerden oluşan bir yemektir.



    Ayrıca;

    Günümüz İspanyol mutfağı, ülkenin coğrafi konumu, zengin tarihi ve çağlar boyunca yaşadığı savaşlar, keşifler, göçler sonucunda oluşmuş
    zengin bir yemek kültürünü yansıtmaktadır.Tarihte İspanya zengin madenleri ve verimli toprakları nedeniyle çeşitli istilalara uğramıştır.
    Önce Fenikeliler ve Yunanlılar gelmiş, daha sonra da Romalılar istila etmiştir. Daha sonra Afrika’nın kuzeyinden gelen
    Araplar kendi yemek adetlerini, pişirme tekniklerini de getirmişler; zengin İspanyol kültürüne İslam dini ve sanatıyla birlikte Orta
    Doğu yemek kültürünü de katmışlardır.
    Günümüz İspanyol mutfağı, ülkenin coğrafi konumu, zengin tarihi ve çağlar boyunca yaşadığı savaşlar, keşifler, göçler sonucunda oluşmuş
    zengin bir yemek kültürünü yansıtmaktadır.Tarihte İspanya zengin madenleri ve verimli toprakları nedeniyle çeşitli istilalara uğramıştır.
    Önce Fenikeliler ve Yunanlılar gelmiş, daha sonra da Romalılar istila etmiştir. Daha sonra Afrika’nın kuzeyinden gelen
    Araplar kendi yemek adetlerini, pişirme tekniklerini de getirmişler; zengin İspanyol kültürüne İslam dini ve sanatıyla birlikte Orta
    Doğu yemek kültürünü de katmışlardır.Orta çağdan sonra Osmanlı etkisine giren Akdeniz’de tutunamayan İspanyollar,
    denizcilikteki üstünlükleri sayesinde Cebelitarık’ı geçerek okyanusa açılmışlar, Amerika kıtasının özellikle orta ve güneyini istila
    etmişlerdir. Bu süreçte, o tarihe kadar Avrupa’da bilinmeyen domates, mısır, patates, kırmızı biber, kabak, çeşitli fasulye
    türleri, vanilya ve çikolata gibi ürünleri getirerek Avrupa’ya tanıtmışlardır. Böylece İspanyolların yeni dünya arayışları hem
    Avrupa ürün yelpazesini geliştirmiş, hem de İspanyol yemek kültürünün Orta Amerika ülkelerine taşınmasına neden olmuştur.Yemek
    yeme adetleri:İspanyol yaşam tarzı içinde oluşan İspanyol yemek kültürü, Akdeniz tarzı beslenmeyi en iyi yansıtacak şekilde, sık
    aralıklarla ancak azar azar yemeğe dayanmaktadır.İspanyollar sabahın erken saatlerinde yaptıkları hafif bir kahvaltıyla güne
    başlarlar. Daha sonra saat 11 de ikinci bir kahvaltı, saat 13 de tapas denen küçük meze ve kanepeler, saat 2-3 arasında öğle
    yemeği, akşamüstü çay ve bisküvi. daha sonra tekrar tapas ve de geç saatlerde bol sohbetli uzun akşam
    yemekleri...İspanya’nın Akdeniz iklimi olan yörelerinde narenciye, incir, üzüm ve zeytin bol miktarda yetiştirilir. Daha iç
    kısımlarda buğday, sulak arazilerde pirinç ve de kıyılarda çeşitli deniz ürünleri ve balık vardır. Bu ürünler toplumun yemek adetlerini
    biçimlendirir.İspanya alan olarak büyük bir ülkedir. Bu sebeple hazırlanan yemekler o bölgenin ürünlerine göre farklılaşır. Ama yemek
    adetleri genellikle ülkenin her yerinde aynıdır.Kuzey Batıda yer alan Galiçya bölgesinde et ve balıkla yapılan küçük börekler; Asturias
    bölgesinde fabada adı verilen meşhur fasulye yemekleri,; Basque bölgesinde balık çorbası ve çeşitli balık yemekleri; Katalan
    yöresinde meyvelerle birlikte hazırlanan balık ve et yemekleri İspanyol mutfağını zenginleştiren farklı lezzet ve renkleri
    yansıtmaktadır.İspanyol mutfağı dendiğinde aklımıza önce Paella gelmektedir. Valensiya yöresinin bu çok meşhur yemeği neredeyse
    İspanyol mutfağına damgasını vurmuştur. Paella; tavuk eti, balıklar ve deniz ürünleri ile pişirilen son derece lezzetli bir pilav
    yemeğidir. Paella, tarih içinde İspanya’yı işgal etmiş olan Romalılar ve Arapların yemek kültürünü birleştiren bir yemek olarak
    tanımlanır.Gazpacho, geleneksel çorbaİspanyol mutfağında sık sık tüketilen ve bir tür soğuk çorba olan gazpacho, özellikle
    Andaluciada yaygındır. "Islatılmış ekmek" anlamındaki Arapça bir sözcükten türetilen adı, aynı zamanda da tarih boyunca Araplarla
    olan etkileşimin bir göstergesidir. En sık yapılan gazpacho yemeği domates, sirke, sarmısak, zeytinyağı, ekmek içi, soğan, salatalık
    ile yeşil biberin pişirilmemiş ve ekmek kırıntılarıyla koyulaştırılmış karışımından oluşur. Yağda kızartılmış ekmek parçaları, doğranmış sebze ve
    katı yumurta ile birlikte servis edilir. Andalucia'daki Malaga ilinde yapılan ve oldukça özgün bir tadı olan gazpachonun temel
    malzemesi ise bademdir, ayrıca içine üzüm de konurAndalucia (Endülüs) spesiyaliteleri İspanya'nın en kalabalık yöresi olan
    Andalucia'nın değişik kesimlerinin kendine özgü spesiyaliteleri vardır. Örneğin kıyılar boyunca deniz ürünleri çeşitleri, Sevillada paella,
    Cordobada nefis aromalı gaspacho bunların en bilinenleridir. Andalucianın hemen her bölgesinde ise klasik İspanyol içkisi
    sherrynin yanında öğlenleri sandöviç olarak, akşamları ise ördövr olarak sıcaklı soğuklu, irili ufaklı "tapas"lar sunulur. Andalucia'nın
    güneyinde yer alan Jerez de la Frontcra bölgesi sherrynin anavatanıdır.Tüm dünyada severek tüketilen sherrynin dört çeşidi vardır.
    Açık renkli ve sek olanı Fino, koyu ve daha ağdalı olanı Amontilado, hafif tatlı koyu sarı olanı Oloroso, koyu ve tatlı olanı ise
    Cream..Andalucia mutfağının özellikleriİspanyanın güney bölgesini oluşturan Andalucia (Endülüs), uzun yıllar Arap işgalinde
    kalmasından dolayı, İspanyol mutfağına özgün lezzetler kazandırmış. Kuzey Afrika ülkelerinin mutfaklarından da çok etkilenen
    Andalucia mutfağı, bu etkiden dolayı karbonhidrat ağırlıklı besinlerden oluşurken, aynı zamanda da hem Atlas Okyanusuna hem
    de Akdenize olan kıyıları sayesinde, deniz ürünleri mutfaklarında büyük yer tutar. Buğday, üzüm ve zeytin geleneksel tarım ürünlerini
    oluşturur. Zeytinyağında yapılan kızartmalar; Andalucia mutfağının tüm dünyada Cocina de los fritos "Kızartma yemekler mutfağı"
    olarak tanınmasını sağlar. Akdeniz tipi beslenmenin ana malzemelerini oluşturan yumurta, domates, sarmısak, soğan, zeytin ve
    biber bu mutfakta da bol bol yer alır. Özgün lezzet: Tapasİspanyol yemek adetlerini zenginleştiren, günün belirli saatlerinde
    atıştırılan Tapa adlı mezeler ve kanepelerdir. Bunlar ‘tasca’ adı verilen küçük bar/restoranlarda sunulur. Bir bardak
    şarap veya bira eşliğinde küçük tabaklar içinde küçük porsiyonlarla sunulan tapalar çoğunlukla peynirli, etli, yumurtalı sebzeli
    yemeklerden yapılır. İspanyollar mahalledeki tascalarda dostlarıyla buluşur ve bu lezzetli ürünlerin yiyip sohbet ederler.Tapas,
    Andalucianın çerez ve antre olarak servis edilen özgün lezzetidir.Aperitif saatlerinde, özellikle akşamları barlarda ve lüks
    lokantalarda içkiyle birlikte yenmesi adettir. Adı "tepa", yani "kapak"tan gelir. Çünkü eskiden İspanyollar sherrye sinek
    kaçmaması için bardakların üzerlerini "tapas" adını verdikleri ekmek dilimleriyle kapatırlar, alkolü boş mideye içmemek için de bu
    tapasları yerlermiş. Bu adet zaman içinde bir kültüre dönüşmüş ve tapasların yüzlerce çeşidi oluşmuş.Günümüzde mini öğün olarak turistlere
    sunulan tapaslar, çeşitlerine bağlı olarak kimi zaman akşam yemeği yerine de geçer. Ve kırmızı biberle tatlandırılmış jambon kübleri,
    fasulye piyazı, omlet, sosta pişmiş deniz ürünleri, böbrek sote, kızarmış karides, siyah zeytin, ton balığı, karnabahar salatası,
    kalamar, biber dolması, acılı salyangoz, mantarlı tavuk gibi yiyeceklerle servis edilir. Bu yiyecekler küçük toprak kaplarda
    sunulur ve elden ele geçirilerek elle veya kürdanla alınıp tapas eşliğinde yenir. Bu mönüye çoğu zaman da şarap eşlik eder.Akdeniz
    mutfağının simgesi olan Zetinyağı İspanya’da da hemen hemen her yemekte ve salatada kullanılır. Bal, badem, yumurta
    sarısı gibi ürünlerle hazırlanan İspanyol tatlıları uzun yıllar bu yörelerde yaşamış olan Arap yemek kültürünün etkilerini yansıtır.Son derece
    renkli ve çeşitli lezzetleri barındıran İspanyol mutfağı gerçekten denemeye değer. Fırsatını bulanlara afiyet
    olsun.


    İÇME :
    Şarap : Market raflarında farklı üzümlerden farklı fiyatlarda tabii ki bir sürü çeşit var. ( Beyazlar chardonnay , kırmızılar ise merlot, cabarney sauvignon ve tabii rioja ağırıklı )


    • Rioja : İspanya’nın yöresel siyah üzümleri ‘tempranillo’ düşük aside oranına, orta derecede alkole sahip ve çok koyu renkli. Rengini açmak için tahta içinde yaşlandırılarak renksiz ‘garnacha tinta’ üzümü ile karıştırılıyor. Rioja meyve aromalı ve benim çok sevdiğim bir kırmızı şarap.
    • Cava : Şişede fermante edilen Cava özünde fransız methodları ile üretilen bir köpüklü şarap. Fransızların şampanyası ile catalanların köpüklü şarabı cava arasındaki farkların kaynağı kullanılan üzüm, üzümün yetiştirildiği toprağın cinsi ve tabii iklim. Cavanın şampanyadan en büyük farkı ise en kısa sürede tükeltilme gereği. Şimdi aldım 2 sene sonra içeyim dememelisiniz, bekletmeye gelmiyor.
    • Santgria: İdeal yaz içeceği olarak tüketilen Santgria’nın ana malzemeleri kırmızı(belki roze) şarap, bol buz ve tercihen portakal dilimleri, ananas suyu,likör ve toz şeker. Sürahiye koyup karıştırıyorsunuz, oluyor Santgria. İçimi gerçekten hoş olan Santgria bardakta göründüğü durmuyor, içerken dikkat. ( eklenen şeker alkol etkisini arttırıyor.)
    alıntıdır







  3. 3
    Hasan
    Özel Üye
    Kanada

    Kanada, eski adı ile Kanada Dominyonu, Kuzey Amerika kıtasında en kuzeydeki ülkedir. 10 eyalet ve 3 bölgeden oluşan, merkezi olmayan, anayasal monarşi ile yönetilen, 1867'de Konfederasyon yasası ile kurulan bir federasyondur. Kanada'nın başkenti Ottawa'dır. Eski bir Fransız ve İngiliz kolonisi olan Kanada, hem La Francophonie, hem de İngiliz Milletler Topluluğuna bağlıdır.
    Kanada hakkında ansiklopedik bilgi


    Kanada, eski adı ile Kanada Dominyonu, Kuzey Amerika kıtasında en kuzeydeki ülkedir. 10 eyalet ve 3 bölgeden oluşan, merkezi olmayan, anayasal monarşi ile yönetilen, 1867'de Konfederasyon yasası ile kurulan bir federasyondur. Kuzey Amerika kıtasının hemen hemen yarısını kaplayan, yüzölçümü bakımından Rusya Federasyonundan sonra dünyânın ikinci büyük ülkesi. Doğusunda Atlas Okyanusu, batısında Pasifik Okyanusu, kuzeyinde Alaska ve Kuzey Buz Denizi, güneyinde ise ABD vardır. Atlas Okyunusundan Pasifik Okyanusuna uzunluğu 5000 km, Amerika-Kanada sınırından kuzeye kadar olan uzunluğu ise 4480 kilometredir.

    Kanada'nın başkenti Ottawa'dır. Eski bir Fransız ve İngiliz kolonisi olan Kanada, hem La Francophonie, hem de İngiliz Milletler Topluluğuna bağlıdır.

    Kanada çağdaş ve teknolojik olarak ilerlemiş bir ülkedir ve fosil yakıt kaynakları, nükleer enerji üretimi ve hidroelektrik güç üretim imkanları ile enerji bakımından genelde kendine yeterlidir. Ekonomisi geleneksel olarak yüksek miktarlardaki doğal kaynaklarına dayalıdır. Her ne kadar çağdaş Kanada ekonomisi çeşitlenmişse de doğal kaynakların kullanımı halen çoğu bölgesel ekonominin önemli bir parçasıdır.

    Güney komşusu Amerika Birleşik Devletleri'nin onda biri nüfusu ile, Kanada'nın ekonomik gücünün de onda biri olması beklenirken, gerçekte bu oranı genellikle aşar.

    Tarihi

    Kanada’ya ilk yerleşenler, Bering Boğazını geçerek, Kuzey Amerika’ya gelen Kızılderililer (güney kesimde) ve Eskimolar (kuzey kesiminde) olarak kabul edilir. On altıncı yüzyılda Jacques Cartier, Kanada topraklarını keşfetti. Cartier 1534-1536 yılları arasında Saint-Laurent Körfezine girerek, bugünkü Montreal’a ve Québec’e kadar ilerleyip Kanada ülkesini bulmuş oldu ve bu toprakları Fransa’ya dâhil etti. O zamanlar ülkede mâden bulunmadığından kolonileştirme hareketi yarım kaldı ve Kanada tarafı yalnız Morino avcıları ile kürk tüccarlarının uğrak yeri oldu. Fakat Fransız yöneticilerin asıl maksadı, avcılığı, orman ve maden işletmesini geliştirmek, Fransa’nın ihtiyaç duyduğu hammaddeleri tedârik etmek ve misyonerler vâsıtasıyla Hıristiyanlığı yaymaktı.

    1629’da İngilizlerin eline geçen Kanada’yı 1632’de Fransa geri aldı. Ülkede yerleşmeyi desteklemek için her yıl göçmen ve paralı gönüllüler gönderdi.

    On sekizinci yüzyılda İngiltere’yle yapılan bir antlaşmayla Kanada İngiltere’ye bırakıldı. İngiliz göçmenlerin Kanada’ya büyük hızla yerleşmesi ile 1763-1837 yılları arasında İngiliz rejimi ülkede etkili oldu.

    1783 yılında ABD’nin bağımsızlığını tasdik eden Versailles Antlaşmasından sonra Kanada, İngiltere taraftarı göçmenlerin akınına uğradı. 1791’de İngiltere, Saint Laurent topraklarını ikiye bölerek güneydoğu tarafları Fransız, kuzeybatı tarafları da İngiliz eyâleti şekline soktu. Her iki eyâlette de parlamento rejimi kuruldu ise de, genelde İngilizler ticarette yönetimi ellerinde tutuyorlardı.

    1837’de Yukarı Kanada ve Aşağı Kanada’da meydana gelen isyan ile, Avrupalılar ülkenin yönetiminde kendilerine daha çok söz hakkı veren bir hükümetin kurulmasına imkân verdi. 1867’de Kuzey Amerika Britanya antlaşması, Ontario, Québer, Nauvelle-Ecorse ve Nouveau-Brunswich’i birleştirerek Kanada dominyonunun doğmasına sebeb oldu.

    1914-1918 yılları arasında vukû bulan Birinci Dünyâ Savaşına İngiltere’nin katılması Kanada’yı da savaşa sürükledi. Bir İngiliz kolonisi olan Kanada, İtilaf devletlerine teçhizât ve malzeme yardımında bulundu.

    1926 yılında, Londra’da imparatorluk konferansında İngiltere ve dominyonlarına statü eşitliği verildi. 1931 West Minster Tüzüğü ile Kanda bağımsız bir devlet oldu. 1939’da İkinci Dünya Savaşı patlak verince Kanada, Almanya’ya karşı savaş îlân etti ve bu savaştan güçlenmiş olarak çıktı. 1989 başında yapılan bir antlaşmayla ABD ile Kanada arasında gümrükler kalktı.

    Adının kaynağı

    Kanada” adı bir Huron- Iroquoian kelimesi olan ve “köy”, “yerleşke” ya da “kulübeler topluluğu” anlamındaki “Kanata”dan gelir http://www.canadianheritage.gc.ca/progs/cpsc-ccsp/sc-cs/o5_e.cfm; “Kanata” kelimesi daha önce şu anki adı Quebec City olan Stadacona için kullanılmıştır. Avrupalı ilk kaşiflerin yaptıkları haritalarda Ottawa Nehri, ve Montreal'in aşağısındaki Saint Lawrence NehriKanada Nehri” olarak gösterilmiştir.

    1867'de Kanada Konfederasyonu aracılığıyla İngiliz Kuzey Amerika YasasıKanada adındaki tek Dominyon”u yarattı. Dominyon kelimesinin Kraliyet yerine seçilme nedeni ABD'de olası anti-monarşik duyguların düşman edilmesini önlemek, ve Kanada'nın İngiliz Krallığı'nin kendi kendini yöneten bir kolonisi olduğunu yansıtmaktı. Ülkenin isim ve sloganı ayrıca İncil'deki “Denizden denize ve nehirden yerkürenin sonlarına kadar bir dominyonu olmalı.” ayetiyle ilişkilendirilir.

    1960'lara kadar ülkenin adı “Kanada Dominyonu” olarak kullanılıyordu, ancak bu tarihten sonra Dominyon Hükümeti bütün resmi devlet belgelerinde ve anlaşmalarında “Kanada” adını kullanmaya başladı. Bunun amacı Kanada'nın Birleşik Krallık'tan özerkliğini göstermekti, ancak bazı eleştirmenler ülkenin uygun adının “Kanada Dominyonu” olarak kullanılmasını savunuyorlardı. 1982 Kanada Yasası ülkenin adı olarak sadece “Kanada” kelimesini kullanır. 1982'de daha sonra Dominyon Günü'nun adı Kanada Günü olarak değiştirildi.
    Fizikî Yapı

    Kanada’nın yarısına yakın bir kısmı, Laurentian yaylası da denilen Kanada Kalkanı adlı bölgeden meydana gelmektedir. Kıtanın bu bölgesi, 4.568.889 kilometrekarelik bir alanı kaplayan çok eski ve sert kayalardan meydana gelmiş bir görünümdedir. Bu bölge Hudson Körfezinin etrafında bir kalkan biçiminde yayılarak Labrador kıyılarından başlayıp, St.Lawrence Irmağı ile Huron ve Superior Gölleri boyunca uzanır. ABD topraklarına girdikten sonra kuzeybatıdaki göllerin arasından geçerek Mackenzie Irmağı ağzının yakınlarında Kuzey Buz Denizinde son bulur. Kenarları, orta kısmını meydana getiren Hudson Körfezinden daha yüksek olduğu için bu bölge, bir tabağa benzetilir. Güneydoğuda Kalkan bölgesi ovalık görünümünden sıyrılarak St.Lawrence Irmağı ve Körfezi boyunca birdenbire yükselir.

    St.Lawrence bölgesi: Kalkanın güneydoğusunda kalan bu bölge, yarımada biçimindeki Güney Ontario’yu ve Québec kentinin güneybatısında hafifçe dalgalanan alanı içine alır. Huron Gölünde Bruce yarımadasından güneydoğu uzantısına kadar bölge sert bir kireç taşı tabakası ile kaplıdır. Bu tabakanın Niyagara Irmağı tarafından yarılmasıyla ünlü Niyagara Çağlayanı meydana gelir. Kalkan ile Kanda Appalaşları arasında yer alan St.Lawrence Ovaları, târih öncesi dönemlerde denizle kaplanmışlardır. Bugün ise bir birikinti ovası görünümündedirler. Ancak bu duruma, Montreal’in doğusunda sıra halinde yükselen ve sayıları sekizi bulan Montreregian Tepelerine rastlanmaz. Ovalar Ontario yarımadasından Kalkanın güneydoğusundaki bir uzantısıyla ayrılırlar. Bu uzantı, Ontario Gölü ağzına yakın bir yerde, St.Lawrence Irmağı tarafından kesilir.

    Appalaş bölgesi: Appalaş dağ sisteminin bir parçası olan bu bölge, Québec’in doğu sınırını, New Foundland adasını ve New Brunswick, Nova Scotia ve Prince Edward adası eyaletlerini içine alır. Kuzeyde Kanada Kalkanı ile Nova Scotia’daki sert kayalık arazi arasında yer alan Maritime eyaletleri bir havza meydana getirir.

    İç ovalar: Kanada Kalkanının batısında bulunan üçgen biçimindeki bölüm, ABD’deki büyük ovaların bir uzantısıdır. Bu iç ovalar, değişik jeolojik merhalelerden geçmişlerdir. Ova içlerine doğru ilk yükselti, 490 m’lik Manitoba yüksekliğidir (Duch, Riding ve Porcupine Dağları) ikinci yükselti ise Saskat Chewan’da 910 m yükseklikteki Missouri Coteau’dur. Eski buz göllerinin birikimi, ovaların özelliğini kaybetmelerine yol açmıştır. Saskatchewon ve Albetro’daki ovalar, akarsular tarafından derin bir biçimde oyulmuşlardır. Güney kesimlerinde ise ünlü Prairie bölgesi vardır.

    Akarsular ve göller: Kanada’da doğan bütün akarsular, sularını denize dökerler. Bu nehirlerin çoğu hem ulaşım yolu, hem enerji kaynağı olarak kullanılırlar. Ülkenin en önemli nehirleri, kayalık dağların doğusundan doğan, Kuzey Buz Denizine, Atlas Okyanusuna ve Hudson Körfezine dökülen nehirlerdir. Bu nehirlerden Mackenzienin uzunluğu 3700 km olup, Kuzey Buz Denizine dökülür. Bu nehir yılın sekiz ayında donduğu için ulaşımda yararlanılamaz. Saint Laurent Nehri daha kısa olmasına rağmen, ülkenin çok önemli ulaşım yoludur. Ontario Gölünden doğar, bir dizi gölün meydana gelmesine sebeb olur ve Atlas Okyanusuna dökülür. Denize döküldüğü yerde meydana gelen haliçin uzunluğu 40 km’yi bulur.

    Göllere gelince, Kanada topraklarındaki irili ufaklı göllerin sayısı 250 bini bulur. Bunların en büyükleri Ayı Gölü 31.080 km2, Büyük Esir Gölü 28.919 km2, Winnipeg Gölü 24.530 km2dir. Saing Laurent göller serisi ise ABD ile Kanada toprakları arasında yer alır.

    İklim

    Bölgeler arasında iklim bakımından büyük farklılıklar görülür. Kuzey bölgelerinde kışlar uzun ve soğuk, batı ve güneydoğuda ise daha yumuşak geçer. Temmuz ayında ısı ortalaması 16°C’dir. iklimi etkileyen en önemli faktörler denize ve Kuzey Kutbu’na olan uzaklık ve yakınlık derecesidir. Kuzey Kutbu kuşağı içinde kalan bölgelerde, mesela Euroka’da kışın ısı ortalaması -37°C’dir. Yazın ise ancak +6°C’ye çıkar. Yağmur karyağışı da denizden olan uzaklığa bağlı olarak değişiklik gösterir.

    Tabiî Kaynaklar

    Bitki örtüsü ve hayvanlar: Kanada’nın toprağı ve bitki örtüsü iklime çok bağlıdır. Orman kuşağı, Mackenzie Irmağı ağzından Hudson Körfezinin güney sahillerine ve Ungaua yarımadasına kadar uzanır. Bu kuşağın kuzeyinde verimsiz topraklar üzerinde yalnızca tundralara rastlanır Güneyde ise “Prairie”ler dışındaki bütün alanlar ormanlıktır.

    Bu ormanlarda her çeşit yabanî hayvan ve kuşlara rastlamak mümkündür. Kutuplarda kutup ayıları ve misk sığırları yaşarlar. Denizlerde fok, mors ve balinalar vardır. Daha güneyde geyikler, siyah ve boz ayılar, kurtlar, tilkiler, kunduzlar ve diğer kürk hayvanları görülür.

    Mâdenler: Kanada geniş yeraltı zenginliklerini daha yeni kullanmağa başlamıştır. En önemli mâdenler arasında petrol gelmektedir. Çıkarılan diğer mâdenler ise nikel, demir, bakır, çinko, altın, kurşun ve uranyumdur. Kanada uzun zamandan beri dünyanın en fazla nikel çıkaran ülkesidir.

    Nüfus ve Sosyal Hayat

    Kanada 27 milyonu aşkın nüfûsa sâhiptir. Nüfus yoğunluğunun en fazla olduğu bölgeler doğudaki deniz eyâletleridir. Ontario ve Québec; sonra daha batıdaki bölgeler (Manitoba, Saskatchewan, Alberta) ve İngliiz Kolobiyası gelir. Kuzeyde nüfus seyrektir.

    Kanada oldukça şehirleşmiş bir ülke olup, nüfûsunun üçte ikisinden fazlası şehirlerde yaşar. Nüfûsun ekseriyetini iki büyük etnik grup meydana getirir: Britanya asıllı Kanadalılar, yâni İngiliz, İrlandalı ve İskoç kökenliler (% 43) ve Fransız asıllı Kanadalılar (% 31). Nüfûsun diğer bölümünü yakın târihteki göçlerle Avrupa’dan gelenler meydana getirir: Almanlar, Ukraynalılar, İtalyanlar, Macarlar vs. Kızılderililer ve Eskimolar bütün nüfusun ancak % 1’ini teşkil eder. İngilizceyi ana dil olarak kabul eden şehirlilerin oranı Britanya asıllıların oranından fazladır. İstatistiklere göre, iki dil konuşan Kanadalıların çoğu, nüfusun Fransız kökenli olduğu bölgelerde oturmaktadır.

    Siyâsî Hayat

    Kanada, Cumhûriyet ile yönetilir. Anayasası 1867’de kabul edilmiştir. İngiltere Kraliçesi İkinci Elizabeth aynı zamanda Kanada’nın da kraliçesidir. Ottawa’da kendisi tarafından atanan bir genel vâli bulunur. Parlamento, Senato ve Avam Kamarasından meydana gelmiştir. Senato, başbakanın tavsiyesiyle seçilen 102 senatörden müteşekkildir. Avam Kamarası, her eyâletten nüfus oranına göre, beş yıllık süreyle seçilen 264 milletvekilinden meydana gelir. Her Kanada vatandaşı 18 yaşından îtibâren bulunduğu seçim bölgesinde oy kullanma hakkına sâhiptir.

    Kanada, 10 eyâlet ve ülkeye bağlı iki toprak parçasının bir araya geldiği bir federasyondur.

    Ekonomi

    Kanada son derece zengin tabiî kaynaklara sahiptir. Geniş alanlara yayılan verimli topaklar, ülkeyi saran orman kuşakları, zengin balıkçılık sahaları ve mâden yatakları çok çeşitlidir. Bu kaynaklar sanâyiye gerekli hammaddeyi sağlar.

    Tarım: Topraklarının % 7,8’i tarıma elverişli olup, işgücünün % 10’u bu kesimde çalışmaktadır. Ülkede buğdaydan şeker kamışına, tütünden sebze ve meyveye kadar her çeşit ürün yetiştirilmektedir.

    Kanada, en çok buğday yetiştiren ülkelerden biridir. Buğday ihracatında ABD’den sonra dünyâda ikinci gelir. Diğer yetiştirdiği ürünler arasında arpa, yulaf, çavdar bulunur. Kanada, en çok elma yetiştiren ülkeler arasındadır. Elmanın yanında armut, şeftali erik gibi meyvelerin de önemi büyüktür.

    Hayvancılık: Kanada’da otlakların ve mer’aların çokluğu sebebiyle hayvancılık önemli bir gelirkaynağıdır. Süt ve et ürünleri ihraç eder. En çok yetiştirilen hayvan sığırdır. Küçükbaş hayvanların ve atların sayıları gittikçe azalmaktadır.

    Ülkede kürkçülük geliştiği için 2000’e yakın çiftlikte vizon, tilki, su samuru ve şinşila gibi kürk hayvanları yetiştirilmektedir.

    Ormancılık: Ülke topraklarının yaklaşık % 48’ini kaplayan ormanlar, orman sanayiinde büyük önem taşır. Fakat işgücünün ancak % 1’inin çalıştığı halde, orman sanâyiinin ihrâcata katkısı büyüktür. Kereste kaynaklarının en çok bulunduğu Québec’te elde edilen ürünün büyük kısmı kâğıt hamuru yapımında kullanılır. İngiliz Kolombiyası’nda yetişen çam ağaçlarından biçilmiş kütük ve kontraplak yapılır Ormancılığın kışın yapıldığı ülkede kütüklerin fabrikalara ulaştırılması için daha çok akarsulardan faydalanılır. Kanada’da senede yaklaşık 10 milyon tondan fazla gazete kâğıdı üretilmektedir. Bu ise dünya imalatının yarısıdır. Bunun büyük kısmı ABD’ye ihraç edilir.

    Balıkçılık: Kanada’nın batısı ve doğusu büyük okyanuslarla çevrili olması ve ülkede büyük göllerin bulunması sebebiyle balıkçılık çok gelişmiştir. Balık ihraç eden ülkeler arasında Japonya ve Norveç’den sonra üçüncü sırayı alır. Büyük ve modern balıkçı filosuyla som, morina, borlam, ringa ve sardalya gibi balıklar avlanır.

    Sanâyi: Kanada, ülkeye yeterli iş gücünü temin eden nüfus artışı, tabiî kaynakların bolluğu, enerji kaynaklarının bulunması ve yabancı sermayenin ülkeye akışı gibi faktörlerle dünyânın en büyük sanayi güçlerinden biri olmuştur.

    Kanada, ilâçtan dokumaya, elektronik âletlerden tarım âletlerine, uçaktan otomobile kadar birçok sanayi ürününü üreten bir güce sâhiptir. Toronto-Montreal ekseri sanâyi faaliyetlerinin en önemli merkezini teşkil eder. Ontario eyâleti îmâlâtın % 40’ını, Québec eyaleti ise % 25’ini sağlar.

    Ülkede gelişmiş olan sanâyi dalları olarak çelik sanâyii, tarım makinaları sanâyii, ulaştırma malzemesi sanâyii, kâğıt sanâyii, kimyâ sanâyii ve gıdâ sanâyii sayılabilir. Bu sanâyi kollarının bir kısmı dünyâca ünlüdür.

    Sanâyinin gelişmesinde büyük rolü olan enerji kaynakları ülkede bol, işletilmesi kolay ve ucuzdur. Bilhassa hidroelektrik enerjisi potansiyeli dikkate değer derecededir.

    Kanada dünyânın en büyük ticâret ülkeleri arasında yer alır. Ticâret hacmi bakımından ABD, Birleşik Almanya, İngiltere, ve Fransa’dan sonra dünyada beşincidir.

    Kanada dışarıya elde ettiği sanâyi ürünlerini satar. Otomobil ve yedek parça ihracatı bütün ihracatının % 25’i kadardır. Bunu kağıt, selüloz, alüminyum, nikel, uranyum, asbest, bakır, petrol, elektrik enerjisi, tabiî gaz, soy metaller, demir filizi, kurşun, kimya ve balık ürünleri takip eder. En fazla ihracat yaptığı ülkeler ABD, İngiltere ve Japonya’dır. En fazla ithalatı yine bu üç ülkeden yapar.

    Ulaşım: Kanada’da ulaşım 120.000 km uzunluğunda demiryolu ve 280.251 km’lik karayolu ile sağlanır. Bu karayollarının % 57’si asfaltlanmıştır. Demiryollarının yarısı devlete, yarısı özel sektöre aittir. Büyük göller bölgesinde bulunan St. Lawrence su yolu, dünyânın en büyük su yollarından biri olup, gölleri ve kanalları denize birleştirir.

    İki yanı denizlerle çevrili olan Kanada’da deniz ulaşımı çok gelişmiştir. Limanlarına her tonajda gemi yanaşıp, yük boşaltıp alabilmektedir. Önemli limanları Vancouver ve Sept-Iles’tir.

    Hava ulaşımı devlete bağlı Kanada Havayolları ve özel sektöre ait Kanada Pasifik Havayolları ile sağlanmaktadır. Târifeli sefer yapılan havaalanı 61’dir.


    alıntı

    Daha Fazlası

    Kanada Coğrafyası:
    Kanada, eski adı ile Kanada Dominyonu, Kuzey Amerika kıtasında en kuzeydeki ülkedir. Kanada 5 bölgeye yayılmış olup 10 eyalet ve 3 bölgeden oluşur; Atlas okyanusu bölgesi, Merkez Kanada, Kanada Bozkırları, Batı ve Kuzey sahilleri. Her bölgenin kültür ve nüfüsu farklıdır.
    Atlas okyanusu, Nove Scotia, New Brunswick, Prince Edward Island, Newfoundland ve Labrador eyaletlerinden oluşmaktadır. Balıkçılık, çiftçilik, turizm, ve madencilik en onemli ekonomi kaynaklarından örneklerdir.
    Merkez Kanada, Ontario ve Quebec eyaletlerinden olusmaktadır. Bu bölge Kanada’nın en çok kalabalık bölgesidir. Ontario ve Quebec Kanada’nın mal üretiminin dörtte üçünü kapsamaktadır.
    Kanada Bozkırları,
    Manitoba, Saskatchewan, ve Alberta eyaletlerinden oluşmaktadır. Bu toprakların büyük bir kısmı düz ve verimlidir, özellikle çiftçilik için mükemmel ve zengin enerji kaynaklarına sahiptir. Alberta’nın batısı Kanada bozkırlarının sonunda Rocky Dağları başlar. Kanada’nın en güzel turistik yerlerinden bir tanesi olan Rocky Dağları Kuzey Amerika’nın en büyük tepe noktalarını içermektedir. Ontario'nun batısındaki bu geniş, düzlük Kanada Bozkırları, Alberta ve British Columbia eyaletlerini ayıran Rocky Dağları sıradağlarına kadar uzanır.
    Kuzey tarafi ise Kanada’nın 3 bölgesini oluşturmaktadır; Yukon, the Northwest Toprakları, ve Nunavut. Bu 3 ana toprak Kanada’nın üçde bir toprak kitlesini oluşturmaktadır. Kuzey tarafın kaynakları yağ, doğal gaz, altın, kurşun ve çinkodan oluşmaktadır.

    Uzaklık:
    Kanada’ da uzaklık ölçme birimi kilometredir. Kanada, doğudan batıya 7,000 kilometre civarındadır. Halifax - Nova Scotia dan Vancouver - British Columbia’ya arabayla 7 gün; uçakla aynı yol 7 saat civarında olmaktadır.

    Nüfus:
    Kanada’nın nüfusu 31 milyon kişiden oluşmaktadır. Yüzde 80’ninden fazlası Amerika Birleşik Devletleri’ne 250 kilometre sınırı içerisinde şehirlerde ve ilçelerde yaşamaktadır. Ottawa, Kanada’nın başkenti olmak üzere 1 milyona yakın nüfusu oluşturmaktadır ve Ontario eyaletinde bulunmaktadır. Kanada’nın en büyük şehirleri; Toronto – Ontario (4.4 milyon nüfus); Motreal – Quebec (3.4 milyon nüfus), ve Vancouver – British Columbia (1.9 milyon nüfus).


    Fransız Nüfusu:
    Fransızca, 6.6 milyon Kanadalı’nın ana dilidir. Çoğu Fransızlar Quebec eyaletinde yaşamaktadırlar, ama 1 milyona yakın fransız Kanada’nın diğer eyaletlerinde ve bölgelerinde yaşamaktadırlar. Quebec’in dışında yaşayan fransızların yüzde 76’sı Ontario ve New Brunswick de yaşamaktadırlar. Manitoba, Alberta, ve British Columbia da yaşayan 50,000 fransız bulunmaktadır, aynı zamanda Nova Scotia 35,000, ve Saskatchewan 20,000 biraz daha az fransız nüfusuna sahip olmaktadır.

    Kanada’nın Tarihi:
    Kanada bir çok kültüre sahip olan bir ülkedir. Bundan binlerce yıl önce yerli nüfus (Aboriginal people-Kızılderili) Kanada’nın ilk yerlileridir. Kızılderililerin dışında herkes göçmendir.
    Kanada’da üç farklı yerli nüfus yaşamaktadır; First Nations, Inuit ve Metis. Sadece Kanada’da, Kanada’nın yerlileri tarafından konuşulan 50 den fazla dil bulunmaktadır. Kanada ismi aslında “Kanata” kelimesinden gelmekte olup, Huron-Iroquois (First Nations) dilinde “yerleşme” anlamına gelmektedir.
    1 Temmuz 1867'de İngiliz Kuzey Amerika Yasası'nın geçmesiyle İngiliz Krallığı Kuzey Amerikan kolonisi dört eyaletinden oluşan federasyona kendi yerel yönetim hakkı verdi. Bu eyaletlerden “Kanada” ikiye ayrılıp Quebec ve Ontario eyaletlerini meydana getirdi, diğer iki eyalet de New Brunswick ve Nova Scotia'ydı. Kanada Konfederasyonu terimi bu birleşimi ifade eder, ve genellikle sonuçlanan federasyon için de kullanılır. 1867 yılında önce Fransızlar ve daha sonra İngilizler geldi . İki tarafta kendi dillerini ve devlet sistemlerini, kültür ve kurallarını getirdiler. 1763 de İngilizler ve Fransızlar arasında olan uzun savaşlar sonrası Kanada İngilizlerin kuralları altında İngiliz Kuzey Amerika adını aldı.
    Diğer İngiliz koloni ve bölgeleri de kısa zamanda Konfederasyon'a bağlandılar; 1880'de Kanada, Newfoundland ve Labrador dışında (1949'da katıldılar) şu anki alanını kaplıyordu. Dominyon'un tüm ilişkilerinin kontrolü Westminster Tüzüğü ile 1931'de, ve 1982ide Kanada Anayasası’nın kabulü ile sağlandı. 20. Yüzyıl’ın ikinci yarısında, çoğunluğu Fransızca konuşan Quebec eyaletinin bazı vatandaşları 1980 ve 1995'teki iki referandum ile bağımsızlık kazanmaya çalıştılar. Her iki referandum da Quebecois Partisi liderliğindeydi, ve ilki %60, ikincisi %50.6 hayır oyu ile reddedildi.
    Binlerce Avrupalı Kanada’ya göçmen ve mülteci olarak gelmesiyle Kanada’nın ekonomisinin inşa edilmesinde katkıları olmuştur. Dünyanın bir çok yerinden gelen insanlar iyi bir yaşam tarzıyla karşılaştılar. Bu günlerde Kanada, 240 farklı ülkeden gelen göçmenlere yeni bir “yuva” haline gelmiştir. Yeni bir hayat tarzı için gelen insanların çoğu, Kanada’nın vatandaşı olmaya karar vermişlerdir.

    Ekonomi:
    Varlıklı ve yüksek teknolojiye sahip endüstriyel bir toplum olarak Kanada bugün, serbest pazar merkezli ekonomik sisteme, üretim modellerine ve yüksek yaşam standartlarına sahiptir. Doğal kaynakları, ormancılık, madencilik, doğal gaz yatakları, çiftçilik ve balıkçılık önemli kaynaklarındandır. Kanada, telekomunikasyonda, biotechnology, uzay technologies, eczacılık alanında dünya lideri konumundadır. Servis endustrisinde ve bilgi teknolojisinde gün geçtikçe daha çok iş alanları açılmaktadır. Kanada, Kuzey Amerika Serbest Ticaret Antlaşmasına (NAFTA) üyedir.
    Kanada ondalık para (currency) sisteme sahiptir. Kanada doları en basit para birimidir. En cok bilinen kağıt paralar; $5, $10 ve $ 20 dir, $50 ve $100 dolarlık kağıt paralarda kullanılmaktadır. Madeni para birimleri ise; 1 kuruş –penny – 5 kuruş - nickel, 10 kuruş – dime, 25 kuruş – quarter, $1 – loonie, $2 toonie olarak adlandırılmıştır.

    Devlet:
    Kanada parlamenter demokrasi ve anayasal monarşi ile yönetilen bir federasyondur. Devlet Başkanı ve hükümdarı “Kanada Kraliçesi” sıfatı ile Kraliçe II. Elizabeth'dir. Kraliçe'nin Kanada'daki temsilcisi Genel Vali'dir ve genellikle emekli olmuş eski politikacılar veya diğer seçkin Kanadalılar arasından Başbakan önerisiyle Kraliçe tarafından atanır. Genel Vali, siyaset dışı bir figür olup, Avam Kamarası ve Senato'nun çıkardığı kararnamelere kraliyet onayını sağlamak, devlet belgelerini imzalamak, parlamento toplantılarını resmen açıp kapatmak, ve seçimler öncesi parlamentoyu feshetmek gibi görevleri vardır. Hem Kraliçe hem de Genel Vali çok az yetkiye sahip sadece göstermelik yöneticilerdir, ve hemen her zaman Hükümet Başkanı Başbakan'ın tavsiyesi doğrultusunda hareket ederler.
    Federal Hükümet:
    Federal hükümetin sorumlulukları söyledir: Savunma
    Dış politika, ve dış ilişkiler Bankacılık Posta servisi Ceza Hukuku Goçmenlik ve, Vatandaşlık Eyalet Hükümeti: Eyalet hükümetinin sorumlulukları şöyledir:
    Eğitim BelediyeEyalet hükümeti ve Federal hükümetin ortak sorumlulukları ise: Sağlık servisleri Çiftçilik Sosyal görevli (social assistance) Taşımacılık Çevre
    Bölgesel Hükümet: Kuzeybatı bölgeleri, Yukon ve Nunavut egemen birlik değillerdir. Bu bölgeler güçlerini federal hükümetten almaktadırlar, fakat meclis seçimleri eyalet hükümetleri ile aynı şekilde olmaktadır.

    Belediye:
    Belediyeler şehir içi problemlerden ve servislerden sorumludurlar, örneğin:
    Polis ve yangın koruma Su ve kanalizasyon Recreation Şehir içi taşımacılık
    Diller: Kanada “Resmi Diller Yasası” altında iki dilli bir ülkedir; bu da demektirki Kanada Federal Hükümet’ten hem İngilizce hem de Fransızca servis alma hakkına sahiptir. New Brunswick resmi olarak “ikili dil” kullanılan tek eyalettir. Orada yaşayan insanlar servislerini her iki dilde de almaktadırlar. Bunun yanı sıra Quebec de resmi dil bir çok olayda Fransızcadır. Eyalet ve belediye servisleri Fransızca olmaktadr. Diğer bölge ve eyaletlerde ise İngilizce resmi dildir ve bölgesel servisler ingilizce sunulmaktadır.
    Kanada’da Eğitim:
    Kanada her yıl eğitim için gelen öğrencileri kucaklamış ve güzel fırsatlar sunmuştur. Eğer Kanada’ya eğitim amaçlı ziyaret etmeyi düşünüyorsanız, almanız gereken özel bir izin vardir:
    Kanada eğitim merkezinden kabul mektubu Eğitiminizi ve yaşamınızı karşılayabilecek kadar paranızın göstergesi Eğitiminizi tamamladıktan sonra döneceğinize dair bir kanıt Sağlık muayenesi Kanada’ya gelmek için eğitim vizesi


    Kanada’nın Olumlu ve Olumsuz Yanları

    OLUMLU YÖNLERİ

    • Yaşam standartlarının yüksek olması
    • Dost canlısı ve sosyal insanları
    • Büyüme olanaklarına sahip, sağlam bir ekonomisinin olması
    • Çok çeşitli doğal güzelliklere sahip olması
    • Sosyal hizmetlerin ileri düzeyde olması
    • Suç işleme oranının düşük olması
    • Sosyal hayatın oldukça hareketli olması ve Türkiye’den daha az sınıf ayrımının görülmesi


    OLUMSUZ YÖNLERİ

    • Vergilerin oldukça yüksek olması
    • Bürokrasinin çok fazla olması
    • Ülkenin büyük bir bölümünde yaşanan soğuk kışlar
    • Nüfusun az olması
    • Taşra görüntüsüne sahip olması
    • Göç ederken güçlüklerle karşılaşılabilir.

    Son on yılda hazırlanmış Birleşmiş Milletler İnsan Kaynaklarını Geliştirme Raporlarında yer alan kırk göstergeye göre (insan ömrü, gelir düzeyi, eğitim) Kanada dünyada yaşanılabilecek en mükemmel yerlerden bir tanesi. Yüzbinlerce göçmen de dahil olmak üzere Kanadalı’ların çoğunluğu çok uzun zaman önce zaten bu kanıya varmıştı. Yedi milyondan fazla insan İkinci Dünya Savaşından sonra Kanada’ya göç etti. Ve bugünkü nüfusun %17 ‘si de Kanada dışında doğanlardan oluşuyor.1962 yılında devlet ırka dayalı, özellikle de İngilizlere ayrıcalık tanıyan göç kanunlarını kaldırdı. Bu tarihten sonra Kanada’ya göç eden İngilizlerin sayısında bir düşüş yaşandı. Bunun yerini Çin’den, Kore’den, Tayvan’dan ve Hong Kong’dan göç edenler aldı. Buna rağmen onlarca yıl süren İngiliz göçlerinin izlerini görmek mümkün. Nüfusun % 28’i İngiliz kökenli ve Kanada’da ikamet eden yaklaşık 800.000 kişi de İngiltere doğumlu.

    1994’te Kuzey Amerika Serbest Ticaret Birliği’nin geliştirilmesiyle da Amerikan vatandaşlarının Kanada’da çalışabilmeleri daha kolay hale geldi. Bugün binlerce Amerikalı uzun yıllar hatta tüm yaşamları boyunca Kanada’da yaşayıp, çalışıyorlar.
    Kanada’nın göç konusunda izlediği politika sık sık değişiyor ve en son gelişmeler Kanada’da çalışmak isteyenler için son derece uygun. Önümüzdeki on yılda devlet yılda 300.000 göçmen çekebilmeyi umut ediyor. Bu göçmenlerin %60 ‘ının da vasıflı işçi, iş sahibi veya yatırımcı olmasını tercih ediyor. Asya’dan göç eden ailelerin sayısı %25’in altına düşerken mülteciler yeni gelenlerin %10’unu oluşturuyor. Kanada’ya giriş izni alabilmek için adeta bir yarış söz konusu. Fakat yine de 1997 ve 2000 yılları arasında başvurular %50 arttı. Kanada göç konusunda izlediği politika gereğince İngilizce ya da Fransızca konuşanları tercih ediyor. Göçmenler, İngiliz olsun, Türk olsun, Amerikalı,Hint yada Çinli olsun dostça karşılanıyorlar. İki kültürün de etkisinde kalmış topluma ve azınlık topluluklarına hemen kabul ediliyorlar.

    Bir Kanadalı’ya hakaret etmenin en kolay yolu ona Amerikalı olup olmadığını sormaktır. Her Kanadalı turist bavuluna kocaman Kanada bayrakları asar ya da Kanada rozetleri takar ki böyle bir yanlış anlaşılmaya mağruz kalmasın. Ama genelde bu pek işe yaramaz. Çünkü Avrupalılar olsun, Amerikalılar olsun pek çok kimse Kanadalı’ların sadece kalın paltolu Amerikalılar olduğunu düşünüyor. Kanada’nın ulusal kimliği daha çok güneydeki güçlü komşusundan kendisini farklı kılabilme arzusundan doğmuştur.
    ABD ticarette Kanada’nın bir numaralı ortağıdır. Kanada’nın ihracatlarının % 75 ‘inden fazlası ABD’ye gitmektedir. Ayrıca ithalatlarının %70’ini de ABD karşılamaktadır.

    Kanada’da Amerikan kitapları , dergileri okunur , Amerikan filmleri seyredilir. Ama yine de Amerikan kültürünü küçümsemektedirler. Kanada’nın avantajları bellidir. Ülkede daha az suç işlenmekte ve daha az yoksulluk görülmektedir. Askeri güçleri Amerika gibi savaş yapmakta değil, barışı korumada uzmanlaşmıştır. Ayrıca Kanada tarihinde Amerikan tarihindeki gibi kölelik veya medeni hakları kazanabilmek için yapılan savaşlara rastlanamaz. Fakat yine de bugünkü toplumunda birtakım problemler görülmektedir. Kanada vatandaşları dünyayı yakından izlemektedirler. Amerikalılar gibi cahil ve kibirli değildirler.

    Komşu ülkenin gücü yüzünden arka planda kalmış her ülke gibi Kanada’da bir çeşit milliyetçilik ve savunmacılık hakimdir. Gururla kendi ülkelerinin farklılığını savunurlar . Amerika’nın zenginliğini ve sunduğu fırsatları kıskandıklarını inkar ederler. Yine de Kanadalılar göç ettiklerinde, genelde büyük bir çoğunluk Amerika’ya gider. NAFTA (Kuzey Amerika Serbest Ticaret Birliği ) vizesi alabilmek için yapılan başvurular incelendiğinde 2000 yılında 62.000 Kanada’lının Amerika’ya göç ettiği görülmüştür. Ancak göç edenlerin üçte biri on sene içerisinde geri dönmüştür. Belki de yaşam kalitesi için yüksek ücretler ve düşük vergilerden daha fazlasının gerekli olduğunu fark etmişlerdir.


    alıntı








  4. 4
    Hasan
    Özel Üye
    İSVEÇ


    Coğrafi Verileri


    Konum: Kuzey Avrupa, Baltik Denizi kıyısında, Finlandiya ile Norveç arasında yer alır.
    Coğrafi konumu: 62 00 Kuzey enlemi, 15 00 Batı boylamı
    Haritadaki konumu: Avrupa
    Yüzölçümü: 449,964 km²
    Sınırları: toplam: 2,233 km
    sınır komşuları: Finlandiya 614 km, Norveç 1,619 km
    Sahil şeridi: 3,218 km
    İklimi: Güneyde ılıman, kuzeyde subarktik iklim tipi görülür.
    Arazi yapısı: Daha fazla düz ve kısmen dalgalı ovalar, batıda dağlar yer alır.
    Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Hammarsjon gölünde bir koy -2.41 m
    en yüksek noktası: Kebnekaise 2,111 m
    Doğal kaynakları: Çinko, demir, kurşun, bakır, gümüş, kereste, uranyum, hidro enerji
    Arazi kullanımı: tarıma uygun topraklar: %5.93
    daimi ekinler: %0.01
    diğer: %94.06 (2005 verileri)
    Sulanan arazi: 1,150 km² (2003 verileri)
    Doğal afetler: Çevrili sularda yüzen buz kitleleri deniz trafiğini engellemektedirler.
    Nüfus Bilgileri


    Nüfus: 9,016,596 (Temmuz 2006 verileri)
    Nüfus artış oranı: %0.16 (2006 verileri)
    Mülteci oranı: 1.66 mülteci/1,000 nüfus (2006 tahmini)
    Bebek ölüm oranı: 2.76 ölüm/1,000 doğan bebek (2006 tahmini)
    Ortalama hayat süresi: toplam nüfus: 80.51 yıl
    erkeklerde: 78.29 yıl
    kadınlarda: 82.87 yıl (2006 verileri)
    Ortalama çocuk sayısı: 1.66 çocuk/1 kadın (2006 tahmini)
    HIV/AIDS - hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %0.1 (2001 verileri)
    HIV/AIDS - hastalığı olan insan sayısı: 3,600 (2001 verileri)
    HIV/AIDS - hastalıklarından ölenlerin sayısı: 100 den az (2003 verileri)
    Ulus: İsveçli
    Nüfusun etnik dağılımı: İsveçliler, Fin ve Sami azınlığı, Yugoslav, Norveç, Yunan, Türk
    Din: Lutherci %87, Roma Katolikleri, Ortodoks, Baptist, Müslüman, Musevi, Budist
    Diller: İsveççe
    Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri için veriler
    toplam nüfusta: %99 (2003 verileri)


    Yönetimi


    Ülke adı: Resmi tam adı: İsveç Krallığı
    kısa şekli : İsveç
    Yerel tam adı: Konungariket Sverige
    yerel kısa şekli: Sverige
    ingilizce: Sweden
    Yönetim biçimi: Meşruti Krallık
    Başkent: Stockholm
    İdari bölümler: 21 bölge; Blekinge, Dalarnas, Gavleborgs, Gotlands, Hallands, Jamtlands, Jonkopings, Kalmar, Kronobergs, Norrbottens, Orebro, Ostergotlands, Skane, Sodermanlands, Stockholms, Uppsala, Varmlands, Vasterbottens, Vasternorrlands, Vastmanlands, Vastra Gotalands
    Bağımsızlık günü: 6 Haziran 1523
    Milli bayram: Bayrak Günü, 6 Haziran
    Anayasa: 1 Ocak 1975
    Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: AfDB (Afrika Kalkınma Bankası), AsDB (Asya Kalkınma Bankası), AG (Avustralya Grubu), BIS (Uluslararası İmar Bankası), CBSS (Baltik Ülkeleri Konseyi), CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), CE (Avrupa Konseyi), CERN (Avrupa Nükleer Araştırma Teşkilatı), EAPC (Avrupa - Atlantik Ortaklık Konseyi), EBRD (Avrupa Yatırım ve Kalkınma Bankası), ECE (Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu), EIB (Avrupa Yatırım Bankası), ESA (Avrupa Uzay Ajansı), Avrupa Birliği, FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), G- 6, G- 9, G-10, IADB (Amerika Bölgesi Kalkınma Bankası), IAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı), IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICC (Milletlerarası Ticaret Odası), ICFTU (Uluslararası Serbest Ticaret Birlikleri Konfederastonu), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IEA (Uluslararası Enerji Ajansı), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), IHO (Uluslararası Hidrografi Örgütü), ILO (Uluslarası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Inmarsat (Uluslararası Denizcilik Uydu Teşkilatı), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), IOM (Uluslararası Göçmen Teşkilatı), ISO (Uluslararası Standartlar Örgütü), ITU (Uluslararası Haberleşme Birliği), MINURSO (BM Bati Sahra Referandum Misyonu), NAM, NC, NEA (Nükleer Enerji Ajansı), NIB (İskandinavya Yatırım Bankası), NSG, OAS (Amerika Devletleri Teşkilatı), OECD (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü),OPCW, OSCE (Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Örgütü), PCA (Daimi Hakemlik Mahkemesi), PFP (Barış için Ortaklık), UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNHCR (BM Mülteciler Yüksek Komiserliği), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UNIKOM (BM Irak-Kuveyt Gözlem Misyonu), UNITAR (BM Eğitim Araştırma Enstitüsü), UNMEE (BM Etyopya-Eritre Misyonu), UNMIBH (BM Bosna Hersek Misyonu), UNMIK (BM Kosova Geçici Yönetimi), UNMOGIP (BM Hint Pakistan Askeri Gözlem Grubu), UNMOP (BM Prevlaka Gözlem Misyonu), UNOMIG (BM Gürcistan Gözlem Misyonu), UNTAET (BM Doğu Timor Geçiş Yönetimi), UNTSO (BM Mütareke Gözlem Örgütü), UPU (Dünya Posta Birliği), WEU (Batı Avrupa Konseyi), WFTU (Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü), ZC


    Ekonomik Göstergeler


    GSYİH: Satınalma Gücü paritesi - 285.1 milyar $ (2006 verileri)
    GSYİH - reel büyüme: %4.2 (2006 verileri)
    GSYİH - sektörel bileşim: tarım: %1.1
    endüstri: %28.1
    hizmet: %70.9 (2006)
    Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %1.4 (2006 verileri)
    İş gücü: 4.59 milyon (2006 verileri)
    İşsizlik oranı: %5.6 (2006 verileri)
    Endüstri: Demir - çelik, ağaç ve kağıt mamulleri, gıda maddeleri, motorlu araçlar
    Endüstrinin büyüme oranı: %4.3 (2006 verileri)
    Elektrik üretimi: 150.5 milyar kWh (2004)
    Elektrik tüketimi: 137.8 milyar kWh (2004)
    Elektrik ihracatı: 17.8 milyar kWh (2004)
    Elektrik ithalatı: 15.6 milyar kWh (2004)
    Tarım ürünleri: Hububat, şeker pancarı, patates, et, süt
    İhracat: 173.9 milyar $ (2006)
    İhracat ürünleri: makine %35, motorlu araçlar, ağaç ürünleri, demir - çelik, kimyasallar
    İhracat ortakları: ABD %10.6, Almanya %10.2, Norveç %8.7, Birleşik Krallık %7.3, Danimarka %6.5, Finlandiya %5.7, Fransa %4.9, Hollanda %4.5, Belçika %4.3 (2005)
    İthalat: 151.8 milyar $ (20006)
    İthalat ürünleri: Makine, petrol ve petrol ürünleri, kimyasallar, motorlu araçlar, demir-çelik, gıda maddeleri, giysi
    İthalat ortakları: Almanya %17.6, Danimarka %8.9, Norveç %7.8, Birleşik Krallık %6.6, Hollanda %6.2, Finlandiya %5.8, Fransa %5 (2005)
    Dış borç tutarı: 617.6 milyar $ (2008)
    Para birimi: İsveç Kronu (SEK)
    Para birimi kodu: SEK
    Mali yıl: Takvim yılı


    İletişim Bilgileri


    Kullanılan telefon hatları: 6.447 milyon (2004)
    Telefon kodu: 46
    Radyo yayın istasyonları: AM 1, FM 265, kısa dalga 1 (1998)
    Radyolar: 8.25 milyon (1997)
    Televizyon yayını yapan istasyonlar: 169 (1995)
    Televizyonlar: 4.6 milyon (1997)
    Internet kısaltması: .se
    Internet servis sağlayıcıları: 29 (2000)
    Internet kullanıcıları: 6.8 milyon (2005)


    Ulaşım ve Taşımacılık


    Demiryolları: 11,481 km (2005)
    Karayolları: 424,947 km (2004)
    Su yolları: 2,052 km
    Boru hatları: doğal gaz 798 km
    Limanları: Gavle, Goteborg, Halmstad, Helsingborg, Hudiksvall, Kalmar, Karlshamn, Malmo, Solvesborg, Stockholm, Sundsvall
    Hava alanları: 255 (2006 verileri)
    Helikopter alanları: 2 (2006 verileri)


    Isveç

    İsveç Finlandiya ile Norveç arasında yer alan kuzey Avrupa ülkesidir. Yaklaşık 9 milyonluk bir nüfusa sahiptir. Yüzölçümü: 449,964 km²'dir. Para Birimi İsveç Kronu'dur. Resmi dili bulunmamasına karşın de facto olarak İsveççe konuşulmaktadır. Fransızca, Almanca ve Fince de okutulmaktadır. Ancak küreselleşmenin etkisiyle İngilizce çok yaygın bir biçimde konuşulmaktadır. Başkenti Stockholm'dür. Toplam nüfusu 9,060,430 (84.)
    Isveç hakkında ansiklopedik bilgi


    İsveç Finlandiya ile Norveç arasında yer alan kuzey Avrupa ülkesidir. Yaklaşık 9 milyonluk bir nüfusa sahiptir. Yüzölçümü: 449,964 km²'dir. Para Birimi İsveç Kronu'dur. Resmi dili bulunmamasına karşın de facto olarak İsveççe konuşulmaktadır. Fransızca, Almanca ve Fince de okutulmaktadır. Ancak küreselleşmenin etkisiyle İngilizce çok yaygın bir biçimde konuşulmaktadır. Başkenti Stockholm'dür. Toplam nüfusu 9,060,430 (84.)

    Avrupa’nın kuzey batısında, Fin-İskandinav yaylasının bir kısmını kaplayan, bembeyaz karlarla ve yemyeşil tabiatla örtülü bir devlet. Kuzeydoğusunda Finlandiya, kuzeybatı ve batısında Norveç, doğusunda Baltık Denizi ile Botni Körfezi, güneybatısında Skagerrak ve Kattegat vardır.
    Tarihi

    İsveç’e ilk insan yerleşmeleri, eldeki belgelere göre M.Ö. 800 yıllarında İsveç’in güney ucunda görülmüştür. İlk İsveçliler zamanla kuzeye doğru yayılmaya başlamışlardır. Sonraları ticâret yapmak için Akdeniz’e açılmışlar, Romalılarla ticârî ilişkiler kurmuşlardır. İsveç’in adı Svear kabilelerinden gelir. Ülkenin başlangıç târihinde ülkenin güneyinde yerleşmiş olan Gotarlarla Svearlar arasında uzun süreli çatışmalar olmuştur. Svearların Gotarları Brevalla’da yenmesiyle İsveç Krallığı kurulmuştur. İsveç’e M.S. 4. yüzyıldan başlayarak bâzı Germen kabileleri göç etmişlerdir. Dokuzuncu yüzyılda İsveç kralları Normanların Batı Avrupa’ya yaptıkları akınlara katıldılar. Ama asıl gâyeleri doğuda bir takım topraklar elde etmekti. Doğuya yönelen İsveçliler Novgorod ve Kiev’i ele geçirerek, buralarda birer prenslik kurdular. Onuncu ve on birinci yüzyıllarda Norveç ve Danimarka ile aralıklı çatışmalara girdiler. On birinci yüzyılda Hıristiyanlık İsveç’te resmî din olarak kabul edildi. On ikinci yüzyılda kral olan Aziz Erik, Finlandiya’yı topraklarına kattı. On üçüncü yüzyılda ise, dört İskandinav ülkesi (İsveç, Norveç, Danimarka ve Finlandiya) Kalman Birliği adı ile bir tek otorite altında toplandılar (1397).

    Kalman Birliği yaklaşık 125 yıl sürdü. Danimarka ile İsveç arasındaki zıtlaşmalar yoğunlaşınca, İsveç Kralı Gustaf Vafa, Danimarkalıları İsveç’ten kovarak birliğe son verdi. 1523’te İsveç Kralı Gustaf Vafa, İsveç’in bağımsızlığını îlân etti. 1520’lerde başlayan Lutherci Reform hareketleri başarıya ulaşınca, 1529’da Roma ile ilişkileri kesildi. Bunu tâkip eden 200 yıl içinde İsveç; Danimarka, Polonya ve Rusya’yla Baltık egemenliği için birçok savaşlar yapmıştır. Kral İkinci Gustaf Danimarka’yla barış imzalamış, Polonya Prusyasını ele geçirmiş, 30 yıl savaşlarına önemli katkıda bulunmuştur. Vestfalya Antlaşması ile (1648) İsveç büyük bir devlet olmuştur. Baltık Denizindeki hâkimiyeti, Ruslara Poltava’da İsveç orduları yenilince son bulmuştur (1709). Napolyon’un generallerinden Jean Buptiste Bernadotte 1818 yılında Ondördüncü Karl adıylaİsveç kralı olmuştur. Bugün İsveç’te hüküm süren kral âilesi bu soydandır. On dördüncü Karl döneminde İsveç ile Norveç birleşmiş bu birleşme 1905 yılında barışcı bir biçimde son bulmuştur. İsveç Birinci ve İkinci Dünyâ Savaşlarında tarafsız olarak kalmıştır. Günümüzde tarafsız politikasına ters düşeceği için Nato ve AET’ye girmemektedir. İsveç bugün Anayasal bir Monarşi ile idâre edilmektedir.
    Fizikî Yapı

    İsveç, İskandinav Yarımadasının 5/8’ini kaplar. İnce, uzun bir ülkedir. Kuzey kesimi kutup çemberinin içinde kalır. İsveç, İskandinav Yarımadasının güneyini kaplayan bir ırmaklar ve göller bölgesidir. Ülkede irili ufaklı 96.000 kadar göl vardır. İsveç’in kuzeybatısı dağlıktır. Kjölen Dağları ve İskandinav Alplerinin doğu yamaçları bu kesimdedir. Kjölen Dağları üzerinde İsveç’in en yüksek tepesi olan Kebneka (2123 m) bulunur. Kuzey bölgesi birçok ırmakla doludur. Bu ırmaklar güneyde Bothnia Körfezine dökülürler. Başlıca ırmakları; Klar, Une, Angerman, Dal, İndals, Pite, Lule, Kalij, Torne ve Skellette’dir. Kjölen Dağlarının yüksek yamaçlarında yüzlerce küçük buzul ovaları vardır. Norland Bothnia Körfezinde Kjölen Dağlarına kadar kat kat sıralanmış bir yayla dizisi bulunur. Büyük göller bölgesini birçok göl meydana getirmiştir. Bu göllerden en büyüğü 5545 km2lik Vanern Gölüdür. Diğer önemli gölleri ise Vattern, Jalmar ve Malar’dır. Kumsal sâhili olan Czania dışında İsveç kıyıları çoğunlukla kayalık ve küçük adalarla doludur. Baltık Denizinde bulunan Scania, Gotland ve Oland adaları tortul asıllı engebesiz ve düz topraklardan meydana gelmiştir.
    İklim

    İskandinav Dağlarının Atlas Okyanusu etkisinden koruduğuİsveç’in iklimi serttir. İklim güney ve kuzeyde iki ayrı karakter taşır. Güney yarıda Orta Avrupa iklimi, Kuzey yarıda ise Doğu Avrupa iklimi hâkimdir. Doğu bölümü Sovyetler Birliği yönünden gelen soğuk rüzgârların etkisi altındadır. Bu bölgede kış mevsimi uzun, yaz mevsimi kısadır. Kuzeyde yıllık ısı ortalaması +3, güneyde ise +7°C dir. En kuzeyde Ocak ayı -15°C, Haziran ayında ise +12°C dolayındadır. Yıllık yağış ortalaması güneybatıda 600 mm, kuzeyde ise 400 mm arasındadır.
    Tabiî Kaynakları

    Bitki örtüsü: İsveç’in yarısından fazlası % 55’i ormanlarla kaplıdır. Sık orman bölgelerinde en çok yetişen ağaç; gürgen, çam, ladin ve huş türleridir. Güneyde kışın yapraklarını döken orman ağaçları mevcuttur. Kuzeyde yüksek arazide orman bölgesi sona erip yerini kırlara ve açık alanlara bırakır. Lapland bölgesinde kutup bitkileri vardır. Bunlar bodur kayın ağaçları, seyrek çalılar ve tundralardır.

    Mâdenler: İsveç mâden kaynakları bakımından zengin bir ülkedir. Özellikle demir filizi ilk sırayı alır. Bakır ve çinko bakımından zengin olan İsveç’te ayrıca altın, gümüş, volfram, nikel ve kömür yatakları bulunur.
    Nüfus ve Sosyal Hayat

    İsveç nüfûsu 9,060,430’dir. Nüfûsun hemen hemen bütün kısmı Germen asıllıdır. Nüfûsun 9 83’ü şehirlerde geri kalanı köylerde yaşar. İsveç’te km2ye 19 kişi düşer. Başlıca şehirleri Stockholm, Göteburg, Malmö ve Upsala’dır.

    Dîni: Halkın yaklaşık % 90’ı Protestandır. Protestanlık devletin resmî dîni sayılmaktadır.

    Eğitimi: İsveç’te 7 ile 16 yaş arasında eğitim mecbûrîdir. Okur-yazar oranı yaklaşık % 100’dür. Altı tane üniversite vardır. Bunlardan en önemlisi olan Upsala üniversitesi eski târihlerde kurulmuştur.
    Siyâsî Hayat

    İsveç, Anayasaya dayalı bir Monarşi ile yönetilmektedir. Kral sınırlı yetkilere sahiptir. Yürütme yetkisi bakanlar kurulunca kullanılır. İsveç Parlamentosu “Riksdag” 349 üyeli bir tek meclisten meydana gelir. Parlamento üyeleri her üç yılda bir yapılan seçimlerle seçilir. İsveç mahallî idare olarak 278 belediyeye bölünmüştür. Bu belediyeler 24 ayrı bölgede toplanır.
    Ekonomi

    Yarısı çam ormanlarıyla kaplı olan, verimli su gücüne, demir filizine, uranyuma ve diğer minerallere sahip olan İsveç çok yönlü bir hammadde ve onun işlenmesini sağlayan bir sanâyiye sâhiptir.

    Tarım: İsveç’te tarım yapılabilen alanlar toplam arazinin % 9’undan ibârettir. Fakat ülkenin besin ihtiyâcının % 90’ını bu topraklardan karşılamaktadır. Nüfûsun % 7’si tarımla uğraşmaktadır. Tarım alanları az olmasına rağmen modern teknikler uygulandığı için, en yüksek verim elde edilir. İsveç’te tahıl üretiminin başında yulaf gelir. Yetiştirdiği ürünler arasında, çavdar, buğday, arpa, patates ve pancar ön sırayı alır.

    Hayvancılık: İsveç topraklarının % 2’sinden azı otlaktır. Hayvancılık devlet tarafından desteklenmektedir. Yetiştirilen hayvanlarla ülkenin et, süt, tereyağ, peynir ve yumurta ihtiyacı karşılanmaktadır. Balıkçılık kıyılarda ve göllerde yapılır. Önemli bir gelir kaynağıdır.

    Sanayi: İsveç’in sanâyi kalkınması mâden kaynaklarına dayanır. Çok bol ve çeşitli mâden kaynaklarının başlıcası demir yatakları olup, dünyâ demir üretiminin % 25’ini İsveç sağlar. Ayrıca ülkede manganez, altın, bakır, gümüş ve kömür çıkar. Yeşil altın olarak bilinen ormanlar kereste ve kağıt hamuru ihtiyâcını karşılar. Ülkenin nehirlerinden elde edilen elektrik enerjisi, ülkenin sanâyii için gerekli olan enerjiyi sağlar.

    İsveç’in belli başlı sanayi ürünleri, makina, taşıt araçları, gemi inşâası (dünyâ üretiminde üçüncü), elektronik donanım, telefon, uçak, harp araçları, lokomotif, bilyalı yataklardır. Bütün bu sanâyi fabrikaları özellikle başşehir Stockholm ve Göteburg çevresinde yoğunlaşır. Malmö’da dokumacılık, Örebro’da dericilik, Helsingborg’da kauçuk sanayi gelişmiştir. Ülke mobilya, porselen ve camcılık açısından milletlerarası bir üne sâhiptir. Ülke işgücünün % 29’u ağır sanâyi ve mâdencilik kesiminde çalışmaktadır.

    Ticâret: İsveç özellikle besin maddesi (meyve ve tahıl), yağ, hammaddeler (kömür, krom, manganez, petrol, tuz, potas, kauçuk, yün ve pamuk vb.) alır. İhraç ettiği ürünler arasında kereste, kağıt hamuru, demir filizi, makina, çeşitli âletler, kibrit, kağıt, motorlu taşıtlar, silâh ve gemi bulunur. Ticâret yaptığı ülkelerin başında Norveç, İngiltere, Batı Almanya ve ABD gelir.

    Ulaşım: Ülkede karayollarının uzunluğu 184.094 km’dir. Demiryollarının uzunluğu ise 12.005 km olup, bunun 11.377 kilometresi devlete âittir. 7583 kilometresinde elektrikli trenler çalışır. Hava ulaşımını ise İskandinavya hava yolları ile sağlamaktadır.

    Deniz ticareti filosunda 3,76 milyon gross tonluk 502 gemi bulunur. En büyük limanları Stockholm ve Göteborg’dur.


    Kısaca İsveç

    Coğrafya

    İsveç' in Konumu:İsveç'in Coğrafi Koordinatları:62 00 K, 15 00 Dİsveç'in Harita dizini:Avrupa İsveç'in Yüzölçümü:toplam:449,964 km² toprak:410,934 km² su:39,030 km² İsveç Yüz ölçüm karşılaştırma:Kaliforniya' dan çok az büyüktür.İsveç kara sınırlarıToplam: 2,233 km Sınır Komşuları: Finlandiya 614 km, Norveç 1,619 km İsveç'inKıyı boyu:3,218 kmİsveç'inDeniz hakları:karasal deniz:12 nm ( Ayarlamalar boğazların açık denizlere oranlanmasıyla verildi.) özel ekonomik bölge: Anlaşmalı iç ve dış sınırlar kıtasal şelf: 200-m derinlik veya işletme derinliği İsveç'te İklim:Kışları soğuk ve bulutlu, yazları ise serin ve parçalı bulutlu; güney kesimleri ılıman, kuzey kesimleri yarı-kutupsal.İsveç'te Zemin:Çoğunlukla düz veya hafif engebeli ovalar bulunur, dağlar batı kesimlerdedir.İsveç'inRakım uç değerleri:En alçak noktası: Kristianstad yakınındaki Hammarsjon Gölünün ıslah edilen koyu:-2.41 m En yüksek noktası: Kebnekaise 2,111 m İsveç'inDoğal Kaynakları:Demir, bakır, kurşun, çinko, altın, gümüş, tungsten, uranyum, arsenik, feldspat minerali, kereste, su gücüİsveç'inToprak kullanımı:Tarım alanı: 5.93% Sürekli tarım ürünleri: 0.01% Diğer: 94.06% (2005) İsveç'te Sulanan arazi:1,150 km² (2003)İsveç'te Doğal afetler:Etrafını çevrelen sularda, özellikle Bothnia körfezinde gözlemlenen yüzen buz kitleleri deniz ulaşımını olumsuz yönde etkileyebilir.İsveç'inÇevre – bugünkü sorunlar:Asit yağmurlarının toprağa ve göllere verdiği zarar; Kuzey ve Baltik Denizlerinde kirlenme. İsveç çevre ve uluslar arası anlaşmalar:Gruplar: Hava Kirliliği, Hava Kirliliği-Nitrojen Oxidler, Hava Kirliliği-Kalıcı Organik kirleticiler, Hava Kirliliği-Sulfur 85, Hava Kirliliği-Sulfur 94, Hava Kirliliği-Uçucu Organik Bileşenler, Antartika-Çevresel Protokol, Antartika-Deniz Yaşam Kaynakları, Antartika Fokları, Antartika Antlaşması, Biyofarklılık ,İklim Değişikliği ,İklim değişikliği-Kyoto Protokolü, Çölleşme, Tehlikedeki Türler,Çevresel Modifikasyon, Tehlikeli Atık Maddeler, Deniz’in Kanunu, Deniz Kirliliği, Ozon tabakası korunması, Gemi Kirliliği, Tropikal Kereste-83, Tropikal Kereste-94, Sulak Alanlar ,Balina Avcılığı İmzalanmış ama onaylanmamış: seçilmiş anlaşmalardan hiçbiri İsveç coğrafi not:Danimarka boğazı ile birlikte Baltik ve Kuzey Denizlerini birbirine bağlayan stratejik konum.İsveç'inNüfusu:9,031,088 (Temmuz 2007 tahmini)Yaş dağılımı:0-14 yaş: 16.4% ( erkek 759,488 / kadın 717,812 ) 15-64 yaş: 65.7% ( erkek 3,007,899 / kadın 2,926,220 ) 65 yaş ve üstü: 17.9% ( erkek 707,687 / kadın 911,982) (2007 tahmini.) İsveç'te Ortalama yaş:Toplam: 41.1 yaş Erkek: 40 yaş Kadın: 42.2 yaş (2007 tahmini)İsveç'te Nüfus artış oranı:0.159% (2007 tahmini)İsveç'te Doğum oranı:10.2 doğum/1000 nüfus (2007 tahmini)İsveç'te Ölüm oranı:10.27 ölüm/1000 nüfus (2007 tahmini)İsveç'te Net göç oranı:1.66 göçmen/1000 nüfus (2007 tahmini)İsveç'te Cinsiyet oranı:Doğumda: 1.06 erkek/kadın 15 yaş altı: 1.058 erkek/kadın 15-64yaş arası: 1.028 erkek/kadın 65 yaş ve üzeri: 0.776 erkek/kadın Toplam Nüfus: 0.982 erkek/kadın (2007 tahmini)İsveç'te Bebek ölüm oranı:Toplam: 1000 canlı doğumda 2.76 ölüm Erkek: 1000 canlı doğumda 2.92 ölüm Kadın: 1000 canlı doğumda 2.59 ölüm (2007 tahmini)İsveç'te Ortalama yaşam süresi:Toplam nüfus: 80.63 yaş Erkek: 78.39 yaş Kadın: 83 yaş (2007 tahmini)İsveç'te Doğurganlık oranı:1.66 çocuk/kadın (2007 tahmini)İsveç'te Uyruk:İsim: İsveçli(ler) Sıfat: İsveçliİsveç'te Etnik gruplar:Yerli Nüfus: Finli ve Sami azınlıklarıyla birlikte İsveçliler; İsveçte doğan yabancılar. Göçmen Nüfus: Finliler, Yugoslavlar, Danimarkalılar, Norveçliler, Türkler ve Yunanlar.İsveç'te Dinler:Lutheryan 87% , Diğerleri ( Katolikleri, Ortadoksları, Baptistleri, Müslümanları ve Yahudileri içerir.) %13İsveç'te Diller:Genelde İsveççe, Sami Dili ve Fince konuşanlar azınlık durumunda.İsveç'te Okuryazarlık oranı:Tanım: 15 yaş ve üzeri okuyup yazabilir. Toplam Nüfus: 99% Erkek: 99% Kadın: 99% (2003 tahmini) Yönetim

    İsveç'in Ülke adı:Kabul Edilen Uzun Biçimi: İsveç Krallığı Kabul Edilen Kısa Biçimi: İsveç mahalli uzun biçimi: Konungariket Sverige mahalli kısa biçimi: Sverigeİsveç'in Bağımlılık durumu:İsveç'inYönetim biçimi:Anayasal Monarşiİsveç'in Başkenti:İsim: Stockholm coğrafi koordinatları: 59 20 K, 18 03 D zaman farkı: UTC+1 (Standart zaman boyunca Washington Dc’den 6 saat ileri) Gün ışığından yararlanma süresi: +1saat, Mart ayı son Pazar günü başlar; Ekim ayı son Pazar günü sona erer. İsveç'inİdari bölgeleri:21 bölge: Blekinge, Dalarnas, Gavleborgs, Gotlands, Hallands, Jamtlands, Jonkopings, Kalmar, Kronobergs, Norrbottens, Orebro, Ostergotlands, Skane, Sodermanlands, Stockholms, Uppsala, Varmlands, Vasterbottens, Vasternorrlands, Vastmanlands, Vastra Gotalands İsveç'te Bağımsızlık:6 Haziran 1523 (seçilen kral Gustav VASA)İsveç'in milli bayramı:İsveç Bayrak Günü, 6 Haziran(1916); Kurtuluş Günü, 6 Haziran (1983)İsveç Anayasası:1 Ocak 1975İsveç'te Kanun sistemi:Geleneksel Hukuk sistemi tarafından etkilenmiş Sivil Hukuk Sistemi; zorunlu ICJ yargılama yetkisini belirli şartlarla kabul etti.İsveç'te oy hakkı:18 yaş;evrensel İsveç'in katıldığı uluslar arası örgütler: AfDB,Arktik Konsey, AsDB, Avustralya Grubu, BIS, CBSS, CE, CERN, EAPC, EBRD, EIB, ESA, EU, FAO, G- 6, G- 9, G-10, IADB, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICCt, ICRM, IDA, IEA, IFAD, IFC, IFRCS, IHO, ILO, IMF, IMO, Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO, ITU, ITUC, MIGA, MONUC, NAM (konuk), NC, NEA, NIB, NSG, OAS (gözlemci), OECD, OPCW, OSCE, Paris Club, PCA, PFP, UN, UNCTAD, UNESCO, UNHCR, UNIDO, UNMEE, UNMIL, UNMIS, UNMOGIP, UNOMIG, UNRWA, UNTSO, UPU, WCO, WEU (gözlemci), WFTU, WHO, WIPO, WMO, WTO, ZC İsveç bayrağıMavi zemin üzerine bayrağın köşelerine doğru uzanan altın sarısı haç; Danimarka bayrağında olduğu gibi haçın yatay kısmı yukarıya doğru kaymıştır.İsveç Ekonomisiİsveç'te Ekonomiye genel bakış:20.yüzyıl boyunca barış ve tarafsızlık sayesinde İsveç hayran olunacak derecede başarılı bir yaşam standardı yakalamayı başarmıştır.İsveç modern bir dağıtım sistemine,muhteşem bir iç ve dış iletişime ve kalifiyeli iş gücüne sahiptir.Kerestecilik, su gücü ve demir dış ticarete meyilli olan İsveç ekonomisinin bel zincirini olusturur.İsveç'te endüstriyel ihracatın %90'ı özel sektöre aittir ve bu oran içinde %50'lik ihracat payıyla mühendislik sektörü önde gelir.Tarım Gayrisafi milli hasıla içinde %1'lik işkolları içinde ise %2'lik bir orana sahiptir.2001 yılında hükümetin maliyeyi kontrol altında tutma sözü;2002'de artan harcama, azalan kazanç ve küresel olarak yaşanan ekonomik yavaşlama nedeniyle bütçenin önemli bir kısmının yarıdan fazlasının kesilmesiyle sonuçlandı.İsveç merkez bankası %2lik enflasyon hedefiyle fiyatları sabitlemeye odaklandı. Ekonomik büyüme 2003'de ağırdı fakat 2004-06 arasında toparlanmayı bildi. Belkide hastalık tazminatlarının fazlalığı yüzündendir bilinmez ama İsveç'te hastalık yüzünden işten çıkma diğer Avrupa ülkelerine oranla daha fazladır.Eylül 2003'te İsveçli seçmenler Euro sistemine, ekonomiyi ve bağımsızlığı sekteye uğratacak kaygısıyla hayır dediler.Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) (satın alma gücü paritesi):$290.6 milyar(2006 tahmini)Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) (resmi döviz kuru): $373.2 milyar (2006 tahmini)Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) – gerçek büyüme hızı):4.7% (2006 tahmini)Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) – kişi başına (PPP):$32,200 (2006 tahmini)Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) – sektörlere göre dağılım:Tarım: 1.1% Endüstri: 28.1% Hizmet:70.9% (2006 tahmini)İş gücü:4.59 milyon kişi (2006 tahmini)İş gücü- iş alanlarına göre:Tarım: %2 Endüstri: %24 Hizmet: %74 (2000 tahmini)İşsizlik oranı:5.6% (2006 tahmini)Yoksulluk sınırı altındaki nüfus:Mevcut Değil.Yüzdelik paya göre ev geliri ya da gideri: En az: 10%: 3.7% En fazla: 10%: 20.1% (1992) Enflasyon oranı (tüketici fiyatları):1.4% (2006 tahmini)İsveç Bütçesi:Gelirler: $222 milyar Giderler: $210.5 milyar, mevcut olmayan sermaye giderleri dahil.İsveç 'teTarım – Ürünleri:Arpa, Buğday, Şeker Pancarı; Et, SütSanayiiDemir-Çelik Endüstrisi, Yedek parça (otomobil, radyo, telefon parçaları; teçhizat), Kağıt Hamuru ve Kağıt ürünleri, İşlenmiş Besinler, Otomobil Sektörüİsveç'in Endüstriyel üretimin gelişme hızı:4.3% (2006 tahmini)İsveç 'inElektrik üretimi:150.5 milyar kWh (2004)İsveç'in Elektrik tüketimi:137.8 milyar kWh (2004)İsveç'in Elektrik ihracatı:17.8 milyar kWh (2004)İsveç 'inElektrik ithalatı:15.6 milyar kWh (2004)İsveç 'in Petrol üretimi:3,208 bbl/gün (2004 tahmini)İsveç'in Petrol tüketimi:362,400 bbl /gün (2004 tahmini)İsveç 'in Petrol ihracatı:203,700 bbl /gün (2001) İsveç'in Petrol ithalatı:553,100 bbl/ gün (2001)İsveç 'in Doğal gaz üretimi:0 cu m (2004 tahmini)İsveç 'in Doğal gaz tüketimi:979 million cu m (2004 tahmini)İsveç'te İhracat:$173.9 milyar f.o.b. (2006 tahmini)İsveç'te İhracat malları:Makineler %35, otomobil, kağıt ürünleri, kağıt hamuru ve kereste, demir-çelik ürünleri, kimyasallar.İsveç'te İhracat ortakları:ABD 10.6% , Almanya 10.2%, Norveç 8.7%, Büyük Britanya 7.4%, Danimarka 6.5%, Finlandiya 5.7%, Fransa 4.9%, Hollanda 4.5%, Belçika 4.3% (2005) İsveç 'teİthalat:$151.8 milyar f.o.b (2006 tahmini)İsveç'te İthalat malları:Makineler, Petrol ve petrol ürünleri, kimyasallar, Otomotiv ürünleri, Demir- Çelik; Besin Maddeleri, Giyim Malları. İthalat ortakları:Almanya 17.6%, Danimarka 8.9%, Norveç 8.9%, Büyük Britanya 6.6%, Hollanda 6.2%, Finlandiya 5.8%, Fransa 5% (2005) İsveç Dış borç:$598.2 milyar (30 June 2006) İsveç Ekonomik yardım - alıcıODA, $1.7 milyarİsveç 'in Para birimi (kod):İsveç KronuDöviz kurları:İsveç Kronunun Amerikan Dolarına oranı: 7.3731 (2006), 7.4731 (2005), 7.3489 (2004), 8.0863 (2003), 9.7371 (2002) İsveç'te Mali yıl:Takvim yılı İletişim

    İsveç'te Telefonlar – kullanımdaki ana hatlar:6.447 milyon (2004) İsveç'te Telefonlar – cep telefonu:8.436 milyon (2005) İsveç 'te Telefon sistemi:Genel Değerlendirme: Yerel ve uluslar arası iletişim muhteşem rahatlıkta, otomatik sistemle çalışır. Yerel: Eş eksenli ve fazla iletkenli kablolar konuşma trafiğinin çoğunu sağlar; yedekte bulunan paralel mikrodalga sistemler de telefon kanallarına ek olarak destekleme yapar. Uluslar arası: Ülke kodu 46, Denizaltında 5 eş eksenli kablo, zemine kurulu uydu istasyonları 1 Intelsat (Atlantik okyanusuna), 1 Eutelsat, ve 1 Inmarsat ( Atlantik ve Hint okyanuslarına ); not: İsveç Inmarsat uydusunu diğer Kuzey ülkeleriyle ortak olarak kullanır. (Danimarka, Finlandiya, İzlanda ve Norveç)İsveç'te Radyo yayın istasyonları:AM 1, FM 265 kısa dalga 1 (1998) İsveç'te Televizyon yayın istasyonları:169 (ek olarak 1,299 kesintisiz yayın) (1995) Internet ülke kodu:.se İsveç İnternet sahibi:2.958 milyon (2006) Internet kullanıcıları:6.8 milyon (2005) Taşımacılık

    İsveç'te Hava alanları:255 (2006) Döşeli pistleri (asfalt) olan hava alanları:toplam: 155 3,047 m' den fazla : 3 2,438’den 3,047 m ’e: 13 1,524’den 2,437 m 'e : 80 914’den 1,523 m’ e: 23 914 m altı: 36 (2006) Döşenmemiş pistli (asfalt olmayan) hava alanları:Toplam: 100 914’den 1,523 m’ e:9 914 m altı: 91 (2006) Karayolları:Toplam: 424,947 km Asfaltlanmış: 129,651 km ( karayollarının 1591km' sini de içerir.) Asfaltlanmamış: 295,296 km (2004) İsveç'te Limanlar ve terminaller:Goteborg, Helsingborg, Karlshamn, Lulea, Malmo, Oxelosund, Stenungsund, Stockholm, Trelleborg.Ordu

    İsveç Kuvvet Komutanlıkları:Ordu, İsveç Kraliyet Donanması, İsveç Hava KuvvetleriAskeri görev yaşı ve zorunluluk:19 yaşına girenler zorunlu olarak askere alınırlar; Erler askeriyede aldığı göreve göre 7 veya 17 ay askerlik yaparlar, Ön hizmeti tamamladıktan sonra askerler 47 yaşına kadar istendiğinde orduya çağırılabilirler.


  5. 5
    Hasan
    Özel Üye
    Norveç

    Norveç Krallığı İskandinavya Yarımadasının kuzeyini ve batısını ihtivâ eden, Batı Avrupa’nın en kuzeyinde kalan bağımsız bir krallık.
    Norveç hakkında ansiklopedik bilgi


    DEVLETİN ADI: Norveç Krallığı BAŞŞEHRİ: Oslo
    YÜZÖLÇÜMÜ: 323.878 km2
    NÜFUSU: 4.283.000
    RESMİ DİLİ: Norveççe (Bokmal, Nynorsk), Samisk (Laph)
    DİNİ: Norveç Lüther
    PARA BİRİMİ: Krone (= 100 Ore)

    İskandinavya Yarımadasının kuzeyini ve batısını ihtivâ eden, Batı Avrupa’nın en kuzeyinde kalan bağımsız bir krallık.

    Târihi

    Norveç târihi hakkında yazılmış ilk yazılı dökümanlara göre, ülke topraklarında, 9. yüzyıla kadar, Alman kabilelerinin kurmuş olduğu birçok küçük krallıklar vardı. 872 yılında Kral Harold the Fairhaired, bu krallıkları tek bir Norveç Krallığı altında birleştirdi. O zamanlar ülke, Nortuagua veya Nordveg adıyla bilinirdi. 1000 yılına kadar Norveç’in ilk yerlileri olarak bilinen Vikingler, yaptıkları sağlam gemilerle Avrupa’da birçok yerlere saldırdılar. İnsanların korku içinde yaşamalarına sebep oldular. Gittikleri yere kan, vahşet, ölüm ve korku götürüyorlardı. Fakat çok geçmeden ekonomik sıkıntılar sebebiyle meydana gelen iç çatışmalar, Norveç’i huzursuz bıraktı. Arkasından 14. yüzyıl başlarında “Kara Ölüm” adını verdikleri veba hastalığı Norveç halkına ölüm ve dehşet getirdi. Hemen hemen nüfûsun yarısı bu hastalıktan öldü. Hıristiyanlığın ülkeye girdiği sıralarda, mükemmel olan tarım, ticâret ve denizcilik felce uğradı. Norveçlilerin deniz üstünlüğünün yerini, derin ve acı bir fakirlik aldı.

    1397 yılında İsveç, Danimarka ve Norveç, Danimarka Kralı idâresi altında Kalmar birliğini kurdular. 1523’te İsveç bu birlikten ayrıldı. 1814 yılına kadar Danimarka’ya bağlı olarak yaşayan Norveç, 17 mayıs 1814’te Eidsvoll’da bir bağımsızlık deklerasyonu yayınladı. Yeni bir meclis açarak, ilk anayasasını hazırladı. 1905 yılında Danimarkalı Prens Charles’in Norveç Kralı îlân edilmesiyle de, ülke tam bağımsız bir krallık hâline geldi.

    Norveç Birinci Dünyâ Harbi esnâsında tarafsızlığını îlân etti. Buna rağmen, savaş boyunca 2000 Norveçli denizci öldürüldü. İkinci Dünyâ Harbi patlak verdiğinde Norveç yine tarafsız idi. Fakat Almanlar, 9 Nisan 1940 târihinde İskandinavya Yarımadasına taarruz etti. Norveç, 1945 yılına kadar Alman işgali altında kaldı. Alman Nazi iktidarı, 35.000 Norveçliyi tevkif etmiş ve 1500’ü aşkın Yahûdîyi yerlerinden kovmuştu. Bunun üzerine Norveç, müttefikler tarafında yer aldı. Ülkenin işgali 8 Mayısta Almanların çekilmek zorunda kalmasıyla son buldu. Sürgüne gönderilmiş olan Kral Haakon, ülkesine dönerek tekrar Norveç birliğini sağladı.

    Harbin getirdiği felâketler Norveç’i oldukça yıpratmıştı. Müttefik kuvvetlerin, Alman ordularını mağlup etmesiyle, Alman işgâlinden kurtulan Norveç yine müttefik kuvvetlerin dış yardımlarıyla ekonomisini çıkmazdan kurtarabildi. ABD’nin sağladığı 350 milyon dolarlık Marshall Plânı yardımı Norveç’i rahatlattı. Batı ve Doğu arasında stratejik bir mevkide yer alması ve Rusların Çekoslovakya’yı işgal etmesi yüzünden 4 Nisan 1949’da NATO’ya katıldı.

    1930 yılından beri iktidarda bulunan İşçi Partisi, 1965 yılında anti-sosyalist partilerin koalisyona gitmeleri üzerine düştü. Yerine Merkez Partili Per Borten başkanlığındaki koalisyon hükümeti geldi. 1971 yılında Ortak Pazar üyeliği için ortaya çıkan meseleler sebebiyle bu hükümet de düştü. 1972 de yapılan halk oylaması neticesinde Ortak Pazar üyeliği, % 47 kabule karşılık % 53 hayır oyu ile reddedildi.

    1981 seçimlerinde anti-sosyalist iktidar, ezici bir üstünlükle tekrar hükümet oldu. Yeni hükümet, Muhafazakâr Parti liderliğinde ülke yönetimini ele aldı. 1985 seçimlerini İşçi Partisi kazanarak Brundtland başbakan oldu. 1989 seçimlerinde İşçi Partisinin oy kaybetmesi üzerine Brundtland 1989 Eylülünde başbakanlıktan çekildi. Muhafazakâr Parti başkanı Jan Peder Syse başkanlığında azınlık hükümeti kuruldu. 1990’da Norveç’in Avrupa topluluklarıyla münâsebetlerinin geleceği konusunda Muhâfazakâr Parti kendi içinde anlaşmazlığa düşmesi üzerine hükümet istifâ etti. Yerine yeniden İşçi Partisi azınlık hükümeti kurdu. Ülkenin çok sevlien kralı V. Olav’ın 17 Ocak 1991’de ölümü üzerine tahta oğlu V Harold geçti. Hükümet 1992’de Avrupa Ekonomik Alanına katılma anlaşması imzâladı. Arkasından parlemantoda onaylanan kararla hükümet AT’ye üyelik başvurusunda bulundu.

    Fizikî Yapı

    Norveç, Batı Avrupa’nın en kuzeyinde bulunan ve kabaca İskandinavya Yarımadasının kuzey ve batısını ihtivâ eden bir ülkedir. 57° 58’ ve 77° 11’ Kuzey enlemleriyle 4° 39’ ve 31° 10’ doğu boylamları arasında yer alır. Kuzey Kutup Dâiresi, ülkenin en dar yerinden geçer ve yaklaşık üçte bir topraklarını dâire içerisine alır.

    Doğusunda Finlandiya, İsveç ve Rusya vardır. Kuzeyi, Kuzey Buz Denizi ve Barents Denizi, batısı Atlantik Okyanusu (Norveç Denizi) ve güneyi Skagerrak ve Kuzey Deniziyle örtülüdür. Yüzölçümü 323.878 km2dir. Kıyıları boyunca, yaklaşık 150.000’in üzerinde ada ve deniz kayalıkları mevcuttur. Norveç yüzölçümü, kolonileriyle birlikte 387.014 km2ye ulaşır. Bu yüzölçümüyle, Rusya Federasyonu hâriç, Avrupa’nın beşinci büyük ülkesidir. Kuzeyde yaklaşık 650 km uzağındaki Svalbord, 1000 km batıdaki Jan Mayen Adası, Antarktika, yakınlarındaki Bouvet ve Peter I. Adaları ve Avrupa’daki en büyük buzul olan 890 km2lik Jostedalsbre Buzul Adası, sâhip olduğu başlıca büyük toprak parçalarıdır.

    Norveç, kuzeyden güneye, Kuzey Buz Denizi ile Kuzey Denizi arasında yaklaşık 1800 km uzunluğa sâhiptir. En geniş yeri 435 km ile 60° kuzey enleminin geçtiği yer ve en dar yeri ise 68° kuzey enleminin geçtiği 6 km’lik Tysfjord’dan, İsveç sınırına uzanan şerittir. Bütün kıyılarının hemen her tarafı fiordlarla kırılmıştır. Bâzan bu su girintileri iç kısma 150 km kadar girebilmektedir.

    İskandinavya Yarımadasının omurgasını teşkil eden eski zaman kristal dağ kütlelerinin büyük bir bölümü Norveç toprakları boyunca uzanır. Bu dağların güney Norveç’te kalan kısmına Langfjelteno (Uzun Dağlar) adı verilir. Aynı zamanda bir yayla görünümündedir. Bu yüzden diğer bir adı da Hardanger Yaylasıdır. Ortalama 1000 m yüksekliğindeki bu dağlık bölgenin en yüksek yeri olan 2469 metrelik Galdhopiggen Tepesi, ülkenin de en yüksek yeridir. Uzun Dağlar, kuzeye doğru gittikçe yükselir. Bu dağ zincirinin diğer önemli olanları Jotunheim, Doğrefiell (Doğre Dağları) ve Kjolen dağlarıdır. Ülke, dağların ve fiyortların (su girmeleri) durumuna göre altı bölgeye ayrılır; Bunlar Ostlandet, Sorlandet, Vestlandet, Trondelag, Kuzey Norveç ve Svalbard (Spitsbergen) bölgeleridir.

    Ostlandet, Norveç’in en önemli ve en verimli topraklara sâhip bölgesidir. Bölgede yaklaşık 580 km uzunluğundaki ülkenin en uzun nehri olan Glomma Nehri ve en büyük gölü olan 375 km2 yüzölçümlü Mjosa Gölü yer alır. Sorlandet, ülkenin ancak % 5’ini ihtivâ eder. Vestlandet bölgesiyse, en engebeli ve devamlı karlı dağların ve derin su girmelerinin (fjord= fiyort) bulunduğu bölgedir.

    Ülkenin güneyine yakın orta bölümde bulunan büyük Trondheim Fjord (su girmesi) civârındaki nispeten alçak yerler, Trondelag bölgesine âittir. Bu bölge oldukça verimli topraklara sâhiptir. Trondelag bölgesi umûmiyetle geniş ve açık arâzilerden teşekkül etmiştir.

    Kuzey Norveç, ülkenin en geniş bölgesidir. Norveç’in en kuzeyinde kalan bölge en az nüfusludur. Göçebe çobanların yaşadığıFinnmark Yaylasının bulunduğu bu bölge, Norveç topraklarının % 35’ini ihtivâ eder. Norveç’in yaklaşık 650 km kuzeyinde, Kuzey Buz Denizinde yer alan Şvalbard Adaları 62.700 km2lik bir yüzölçüme sâhiptir.

    Nüfus ve Sosyal Hayat

    Norveç nüfûsu 4.283.000’dir. Norveç, nüfus yoğunluğu bakımından İzlanda hâriç, Avrupa’nın en küçük ülkesidir. Km2ye ancak 13 kişi düşmektedir. İkinci Dünyâ Harbinden sonraki dönemde yıllık nüfus artış oranı % 2’yi geçmemiştir. Nüfûsun % 44,2’ye yakın bir bölümü şehir merkezlerinde oturur.

    Nüfus dağılımı, bölgelere göre eşit değildir. Kuzey toprakları çok seyrektir. Toplam nüfusun yaklaşık % 75’i Oslo-Trondheim arası bölgededir.

    Ülkenin en kalabalık yeri Oslo ve çevresi, toplam nüfûsun % 40’ına sâhiptir.

    Bugünkü Norveç resmî dili iki tânedir; Bokmal (Kitap dili) ve Nynorsk (Yeni Norveç=Yeni İskandinav). Bakmal, Danimarka dilinden Norveçleştirilmiş bir dildir. Nüfûsun dörtte biri ise Nynorsk dilini konuşur.

    Norveçliler, resmî dilden başka, birbirinden farklı yüzlerce lehçelerle konuşur. Bu lehçeler, iki ana dil grubundan türemiştir. Bunlardan biri ülkedeki en büyük topluluk olan Sea Lapps’ın (Denizci Laponyalılar) konuştuğu dil, diğeriyse, en küçük topluluk olan Lpps’lerin (Samer Laponyalılar) konuştuğu Samisk (Laponyaca) dilidir. Ayrıca Almanca, özellikle ticârî alanda oldukça yaygın durumdadır.

    Ülkenin dîni, resmî olarak Protestan Lutherist’dir. Halkın % 90’ı bu inançtaki devlet kiliselerine bağlıdır. Nüfûsun % 4’üyse çeşitli Metodist, Katolik, Baptist, Yahûdî ve Ortadoks gruplarından teşekkül etmiştir. Oslo çevresinde Pancap dili konuşan yaklaşık 25.000 Pakistanlı Müslüman mevcuttur.

    Siyâsî Hayat

    Norveç, anayasaya sâhip, soydan soya geçen bir monarşik rejimle idâre edilir. Devlet başkanı kraldır. Kralın, hükümetle berâber yürütme gücü vardır. Kânunlardaki kralın imzâları, hükümet içindeki ve parlamentoya karşı sorumlu bir bakan tarafından yeniden tasdik edilir. Kral sâdece sembolik hükümet başkanıdır.

    Yasama meclisi 155 üyeden meydana gelir. Seçimlerde oy kullanma yaşı 18’dir. Yargı gücü, Yüce Divan yâni Yüksek Mahkemededir. Hükümet kabinesi, bir başbakan ve yedi üyeden meydana gelir. Üyeler, en az 18 yaşında ve Protestan (muhafazakâr) Luther Devlet Kilisesi üyesi olmak mecbûriyetindedirler. Çoğu parlamenter sistemlerin aksine, hükümet kabinesi ve kral, meclisi feshedemez ve yeni seçimlere gidemez. Meclis dört yıl için seçilir. Yargı gücü, yasama ve yürütme güçlerinden bağımsız ve ayrı bir güçtür. Kânûnî meselelerde en üst mercidir.

    Norveç, idârî olarak 19 eyâlete, bunlar da 450’den fazla belediyeye ayrılmıştır. Eyâlet yönetimi hükümeti temsil eden bir Eyâlet Yürütme Konseyinin elindedir. Ülke, ayrıca polis ve şerif sorumluluk bölgelerine bölünmüştür. Mahallî idâre, Belediye Konseylerine bırakılmıştır. Eyâlet ve belediye seçimleri iki yılda bir yapılır.

    Norveç, Doğu-Batı arasında köprü siyâseti içindedir. Rusya Federasyonuna (Eski Sovyet Rusya) komşu olması, ülkeyi 1949 yılında NATO üyesi olmaya zorlamıştır.

    Ekonomi

    Norveç topraklarının ancak % 3’lük küçük bir kısmı tarıma müsâittir. Ormanlık alanlar yüzölçümün yaklaşık % 21’ini meydana getirir ve oldukça verimlidir. Ülkenin dörtte üçüne yakın bir bölümünü kayalık arâzi, su, bataklık ve buz teşkil etmiştir. Norveç, bir zamanlar Avrupa’nın en fakir ülkelerinden biriyken, etrâfını çeviren sulardan elde ettiği petrol ve tabiî gaz sâyesinde, dünyânın en zengin ülkelerinden biri hâline geldi.

    Norveç, İskandinav ülkelerine göre tarım ve çiftçilik açısından geridir. Soğuk ve don iklimi tahıl yetiştirmeyi sınırladığı için, umûmiyetle hayvancılığa dönmüşlerdir. Daha çok süt ineği, koyun ve keçi yetiştirilir. Tarım alanında ise daha çok arpa, yulaf, patates, hayvanlar için yem, kıyı bölgelerinde ise elma, çilek, erik yetiştirilir. Stavanger şehri güneyinde yer alan Jaren bölgesi ise ılımlı iklimin tesiriyle tarım ve hayvancılık alanında bir hayli gelişmiştir. Özellikle turfanda sebzeler, kümes hayanları üretimi ve et üretimi açısından zengindir.

    Norveç, deniz ürünleri, balıkçılık ve balina avcılığı alanlarında oldukça gelişmiştir. Yılda ortalama 7500 fok balığı yakalanır. Halkın % 2’si balina avcılığıyla uğraşır. Balinacılık, millî gelire % 1 oranında katkıda bulunur. Halkın üçte biri îmâlât sanâyiinde çalışır ve yaklaşık millî gelirin altıda biri bu sektörden elde edilir.

    1960 yılından sonra Kuzey Denizinde, güneybatı kıyılarından yaklaşık 300 km uzaklıktaki Norveç sularından elde edilen petrol ve tabii gaz, ekonominin gelişmesinde önemli bir rol oynamıştır. Çalışan nüfûsun yarısına yakın bir bölümü bu alanda istihdam edilir. Özellikle Kuzey Denizine en yakın bulunan Stavonger bölgesinde petrolün büyük önemi vardır. Petrol-gaz endüstrisi yanında ayrıca metal ürünleri ve makina sanâyii, kâğıt endüstrisi, odun ve odun ürünleri, gıdâ ve meşrubat sanâyii mevcuttur. Ayrıca gemi yapımı, mühendislik, kimyâ sanâyii de vardır. Başlıca yeraltı kaynakları (mineralleri); petrol, bakır, tabi gaz, nikel, demir, çinko, kurşun ve alüminyumdur. Diğer ekonomik kaynaklar arasında kerestecilik, saf çelik üretimi ve et ile elektrik enerjisi üretimi yer alır.

    İş gücünün % 7,4’ü tarım, % 20,5’i endüstri ve % 29’u diğer hükümet ve kamu hizmetlerindedir.

    Dünyânın altıncı büyük ticâret filosuna sâhiptir. Başlıca ihraç maddeleri; gemi, mâden filizi, alüminyum, balık, kereste, kâğıt ve kimyevî madde ürünleridir.

    Norveç, dünyâ ortalamalarına göre, kişi başına düşen enerji miktarı bakımından çok zengindir. Su gücünün oldukça bol olmasıyla Norveç, elektrokimyâ ve elektrometalurji ürünlerinde önemli bir ülke olmuştur. Bu alan nitrojen, alüminyum da ihtivâ etmektedir. Norveç, Rusya Federasyonu ile birlikte işlettiği Svolbard bölgesi kömür yataklarından yaklaşık olarak yılda 300.000 ton kömür elde etmektedir.

    Norveç, ulaştırma alanında daha çok su yolu (gemi) bakımından gelişmiştir. Demiryolları yaklaşık 4180 km uzunluğunda olup, % 60’ı elektriklidir. Karayolları 88.800 km olup, % 70’i asfalttır. Otomobil ülkede ulaştırma sistemine hâkimdir.

    Gemilerin % 40’ı 100 groston ve yukarısı olup, yaklaşık 30.000 mürettebatlıdır. Ticârî filosu ülkeye oldukça gelir getirmektedir. Nüfûsun % 9’u ulaştırma sektöründe çalışır. Ülkede hava ulaşımının sağlandığı 47 havaalanı vardır.

    Oslo, ülkenin en büyük iç ve dış ticâret merkezi olup, en önemli limanıdır. İthâlâtı: Ham petrol gemileri, otomobil, makina, kumaş. İhracatı: Ham petrol, tabiî gaz, gemi ve çeliktir. İthâlâtının yarısı ve ihrâcâtının üçte ikisini Ortak Pazar ülkeleriyle yapar. İngiltere, ABD, İsveç, Almanya, Danimarka ticârî münâsebeti olan ülkelerin başlıcalarıdır.

  6. 6
    Hasan
    Özel Üye
    Finlandiya


    Finlandiya Cumhuriyeti (Fince: Suomi veya Суоми, İsveççe: Finland). Kuzey Avrupa'da Baltık Denizi kıyısında bir Kuzey ülkesi. İskandinavya yarım adasındadır. Finlandiya'nin komşuları; doğusuda Rusya, kuzeyinde Norveç ve batısında İsveçtir. Finlandiya'nin başkenti Helsinki'dir.
    Finlandiya hakkında ansiklopedik bilgi


    Finlandiya haritadaki konumu

    Finlandiya kuzey Avrupa, Baltık Denizi kıyısında, İsveç ve Rusya arasında yer almaktadır. Toplam nüfusu 5,261,000 olan ülkenin başkenti Helsinki'dir. Coğrafi konumu: 64 00 Kuzey enlemi, 26 00 Doğu boylamı Haritadaki konumu: Avrupa Yüzölçümü: 337,030 km² Sınırları: toplam: 2,628 km sınır komşuları: Norveç 729 km, İsveç 586 km, Rusya 1,313 km Sahil şeridi: 1,126 km İklimi: Tipik kuzey iklimi etkisini gösterir. Finlandiya'nın güneyinde kış ve yaz mevsimi ülkenin kuzey bölümüne oranla bir ay erken başlar. Arazi yapısı: Çoğunlukla alçak, düz ve inişli çıkışlı ovalar göllerin ve yüksek olmayan tepeliklerin arasında yer almaktadır. Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Baltik Denizi 0 m en yüksek noktası: Haltiatunturi 1,328 m Doğal kaynakları: Kereste, bakır, çinko, demir, gümüş Arazi kullanımı: tarıma uygun topraklar: %8 sürekli ekinler: %0 otlaklar: %0 ormanlık arazi: %76 diğer: %16 (1993 verileri) Sulanan arazi: 640 km² (1993 verileri)

    Finlandiya bayrağı

    Finlandiya doğudan Rusya Federasyonu, kuzeyden Norveç, kuzeybatıdan İsveç, Botni Körfezi, güney ve güneybatıdan Baltık Denizi (Botni ve Finlandiya Körfezi) tarafından çevrelenmiştir. Aynı zamanda Aland Adaları da bu ülkeye dâhildir. 60° ve 70° kuzey enlemleri ile 20 ve 32° doğu boylamları arasında yer alır.


    Tarihi


    Asıl Finliler, Volga ve Ural nehirleri arasındaki bölgeden M.Ö. 3000 yıllarında göç ederek buraya yerleşmişlerdir. Daha sonra ikinci bin yılda, Orta Avrupa’dan gelen kavimler yerleşmişlerse de, mîlâdî yılın başlangıcında ortadan kaybolmuşlardır. Çok geçmeden Estonya Finlileri ülkenin güneyine yerleştiler. Bu sırada ülkeye Fino-Ugriyen asıllı kavimler gelip yavaş yavaş ülkenin güneyini işgâl etmeye başladılar. Bunlar, ülke Vikingler tarafından istilâ edilinceye kadar rahat bir kürk ticâreti yaptılar.

    Henüz tam anlamıyla siyasî varlığını ispatlamayan Finlandiya, 1150 yılında İsveçliler tarafından işgâl edildi. Böylece Hıristiyanlık ülkeye girmiş oldu. On üçüncü yüzyılda Finlandiya, İsveç’e bağlı bir dükalık hâline geldi. İşte bu târihten îtibâren ülkede bağımsızlık fikri gelişmeye ve kendi başına bir hareket serbestliği kazanmaya başladı. On dördüncü yüzyılda Finlandiya ve İsveç arasında hukuk yönünden birleşme tamamlandı. Çok sayıda Almanın ülkeye geldiği sırada, bir İsveç asiller heyeti memleketin bütün kadrolarını elde etmişlerdir. Onlara göre, İsveç kültürü ve dili Finlandiya’da bir tesir bırakmalı idi.

    Gustave Vasa’nın 1555’te Helsinki’yi kurarak bütün kilise varlıklarına el koymasıyla birlikte ülkede reform hareketleri görüldü. Rusya ile zâten var olan mücâdele yeniden canlandı. Finlandiya halkı Rusya ile yapılan savaşlarda çok yıprandı. On sekizinci yüzyılda ardarda gelen kayıplarından sonra 1809’da Birinci Alexandre tarafından Hamina Antlaşmasıyla ülke bütünüyle istilâ edildi. Rus hâkimiyeti ilk önce halka bâzı hürriyetler tanıdı. Kültürel ve politik faaliyetlere izin verdi. Fakat 19. yüzyıldan îtibâren gelişen yeni bir Rus akımı ( Panislavizm) sonucunda bütün bu serbestlikler sona erdi. Finlandiya, bağımsızlığını ancak Sovyet ihtilâli sırasında elde edebildi.

    Beyaz Ordunun başında bulunan General Mannerheim, bilhassa Almanlar’dan gördüğü yardımlarla Ruslarla bir sene mücâdele etti ve onları yendi.

    Kısa bir krallık denemesinden sonra 1919’da Cumhuriyet îlân edildi ve bağımsız Finlandiya devleti kuruldu. 1920’de de Turku Antlaşması ile Rusya tarafından tanındı.


    Helsinki


    Ülkede komünist ayaklanmaların yer aldığı bir dönemden sonra, Lapua çiftçi hareketi muhâfazakârların zaferini sağladı. Bu hareketi sâyesinde ülkede bir ekonomik ve sosyal kalkınma görüldü. Çiftçilerin % 90’ı kendi topraklarına yeniden sâhip olabildiler. Buna rağmen bu ilerlemeler 30 Kasım 1939’da başlayan Rus istilâsıyla durduruldu. Büyük teknoloji ve insan gücü üstünlüklerine rağmen, bölgeyi ve bölge şartlarını iyi tanımayan Ruslar, kesif bir mukâvemetle de karşılaşınca, ağır kayıplar verdiler. Ancak 12 Mart 1940’ta imzâlanan barış antlaşması siyâsî zayıflıklarından dolayı Finlandiya’nın aleyhinde sonuçlandı. Anlaşmaya göre doğu Karelya’nın tamâmı ve Laponya’nın bir kısmı Ruslara bırakıldı. Böylece Finlandiya’nın toplam nüfûsunun % 12’si, zirâî ve endüstriyel kaynaklarının da % 11’i, SSCB sınırları dâhilinde kalmış oldu. Anlaşmaya rağmen devâm eden siyâsî baskı, Finleri Almanların karşısında yeralmaya zorlarken, Almanya 22 Haziran günü Rusya’ya savaş açarak Laponya’yı işgâl etti. Rusya’ya âit uçakların Finlandiya’yı bombalaması, Finlandiya’nın da İkinci Dünyâ Savaşına girmesini kaçınılmaz hâle getirdi. Cumhurbaşkanı Mannerheim tarafından idâre edilen Fin orduları, 1939 savaşında kaybettikleri yerleri geri aldılar. Ancak 1944’te Ruslar tekrar bölgeye girerek Finlandiya sınırına kadar ilerlediler. Yapılan anlaşmalarla her iki devlet de bugünkü sınırı kabul ettiler. Savaşlar Finlandiya’ya 100.000 Finli’nin ölümüne, 50.000’inin sakat kalmasına, büyük toprak parçaları ve bu vesileyle mühim iktisâdî kaynak kaybına, bundan ayrı olarak da 445 milyon dolarlık maddî zarara mal oldu.

    İkinci Dünya Savaşında büyük başarılar elde eden Mannerheim, 1944’te Cumhurbaşkanlığını Juho Kutsi Paosikivi’ye bıraktı. Paosikivi, SSCB ve diğer komşuları ile münâsebetlerini ilerleterek kültürel ve ekonomik bakımdan uygun bir ortam meydana gelmesini sağladı. 1955’te Birleşmiş Milletler’e kabul edilen Finlandiya’da bir sene sonra yapılan cumhurbaşkanlığı seçimini Çiftçi Partisi lideri Urho Kekkonen kazandı. Paosikivi’nin yolunu izleyen Kekkonen hükûmeti Finlandiya’yı güçlü bir antikomünist ülke hâline getirdi. Ancak halk üzerine yapılan komünist propogandalar, barış taraftarlığı gibi akımlar beş-altı sene içerisinde menfi bir sonuç meydana getirdi. 1966’da yapılan seçimleri kazanan Sosyal Demokrat Partisi, içerisinde komünistlerin de bulunduğu bâzı partilerle koalisyon kurdu. Yirminci yüzyılın ikinci yarısı boyunca ülke hep sosyalist partiler ağırlıkta koalisyonlar tarafından yönetildi ise de, 1987 senesi Finlandiya’da siyâsal hayâtın bir dönüm noktası oldu. Bu târihe kadar hep muhâlefette kalmış olan Muhâfazakâr KOK Partisi hükûmete katılacak oy aldı. Kırsal tabanlı Merkez Parti iktidar dışı kaldı. 1991’de yapılan seçimleri ise Merkez Parti kazandı. Parlamentoda en büyük grubu meydana getiren SosyalDemokrat Parti muhalefete geçti. Finlandiya târihinin en genç başbakanı olan 36 yaşındaki Esko Aho’nun kurduğu hükümette Merkez Partisinin yanısıra Muhafazakarlar, İsveç Halk Partisi ve Finlandiya Hıristiyan Birliğinin üyeleri de yer aldı.


    Fizikî Yapı


    Finlandiya, granit özelliği taşıyan, dalgalı, geniş buzulların buzultaş sıraları meydana getirdiği dördüncü zamanda meydana geldiği zannolunan oldukça kuvvetli yontulmuş ovalardan meydana gelmiştir.

    Salpausselka, ülkenin güney ve güneybatısında kum ve çakılla karışık bir yapıda olan bir çift su bölümü çizgisi meydana getirir. Rakım ortalama 120 m olup, kuzey uca kadar alçak yayla hâlinde uzanır. Bu uçta İskandinav zincirine dâhil olan dağlar bulunur. Bu dağlar “Holtiatuntiri”de ülkenin en yüksek noktasına ulaşır (1324 m).

    Çok sayıdaki göller (yaklaşık 60.000), ülkenin hemen hemen onda birini kaplar. Göllerin toplam yüzölçümü yaklaşık olarak 33.522 km2dir. Özellikle güneyde birbiriyle bağlantılı, gemi ulaşımına elverişli bir göller sistemi meydana gelmiştir. Salmaa ve Paijanne ülkenin en büyük gölleridir. Irmaklar düzgün akışlı değildir. Birçok yerde çağlayanlarla kesilmiştir. En büyük çağlayanı Imatra Çağlayanıdır. Genellikle nakliyâta müsâit değildirler. Çok girintili çıkıntılı olan kıyılar, sayısız küçük odacıklarla çevrelenmiştir.


    İklimi


    Finlandiya yüksek enlemlerde olması dolayısıyla sert bir iklime sâhiptir. Bununla berâber bâzen güneydoğu rüzgârlarının yumuşatıcı etkilerine mâruz kalır. Mevsimler pek az görülür. Yaz çok kısa ılık ve nemlidir. Kış uzun ve sert geçer. Sıcaklık ortalamaları Helsinki’de kışın -8°C, yazın ise 16,9°C civârında olur. Kar çoğu zaman yerden kalkmaz (hemen hemen bir yılın üçte biri). Bâzen ise Botni ve Finlandiya Körfezinin buzlarla kaplandığı görülmektedir.


    Doğal Kaynakları


    Ormanlar ülkenin yaklaşık üçte ikisini kaplamaktadır. Kozalaklılar ve kayın ağaçları kuzeyde ve merkezde, iğne yapraklılar ise (çam, akağaç, karaağaç) Finlandiya Körfezinin yakınında görülmektedir. İnari Gölünün kuzeyinde tundra bölgesi başlar.

    Mâdenleri bakımından genel bir zenginlik göze çarpmaz. Ülkede en çok bulunan mâden bakırdır. Ayrıca sülfür, demir, nikel ve çinko da mevcut olan belli başlı mâdenlerdir.


    Nüfus ve Sosyal Hayat


    Yaklaşık 5,261,000 olan nüfûsunun % 90’dan fazlasını Finliler teşkil eder. Bundan başka kuzeyde Laponlar, güney ve batı kesimlerinde ise İsveçliler yaşamaktadır. Finlilerin karakteristik özellikleri, uzun boylu, sarı saçlı, mâvi veya gri gözlü olmalarıdır. Her etnik grup kendi lisanlarını konuşur. Ülkenin resmî dili ise Fincedir. Nüfus yoğunluğu güneyde çok fazladır. Kuzeyde ise gittikçe azalır. Nüfûsun % 20’si başşehri olan Helsinki civârındadır. Çoğunluk şehirlerde yaşar. Nüfûsun % 91,6 sı Hıristiyanlığın Protestan mezhebine, kalanı değişik mezheplere bağlıdırlar. Geri kalan dînî azınlığın büyük kısmını Yunan Ortodokslar meydana getirir. Çok az bir miktar da Yahûdî vardır. Eğitim ve öğretimin parasız olduğu Finlandiya’da 20 üniversite mevcuttur. 7-15 yaş arası eğitim ve öğretimin mecbûrî olduğu ülkede okuma yazma bilenlerin oranı yaklaşık % 100’dür. Çalışan nüfûsun %25’i zirâat ve ormancılıkla uğraşır. Kuzeyde yaşayan Laponlar an’anevî olan ren geyiği çobanlığı ve avcılığı ile geçinirler. Yıllık nüfus artışı % 0,3’tür. Kilometrekareye 14,7 kişi düşer.

    Nüfus artış oranı: %0.14 (2006 verileri)
    Mülteci oranı: 0.84 mülteci/1,000 nüfus (2006 tahmini)
    Yeni doğanlarda ölüm oranı: 3.55 ölüm/1,000 doğan bebek (2006 tahmini)
    Ortalama hayat süresi: toplam nüfus: 78.5 yıl

    :erkekler: 73.92 yıl

    :kadınlar: 81.36 yıl (2001 verileri)

    Ortalama çocuk sayısı: 1.73 çocuk/1 kadın (2006 tahmini)
    Nüfusun etnik dağılımı: Fin %93, İsveçli %6, Sami %0.11, Roman %0.12, Tatar %0.02
    Din: Lutherciler %86, Ortodokslar %1, diğer dinler %1, dinsizler %12
    Diller: Fince (resmi dil %94), İsveççe (Nüfus toplamının %6 sının resmi dili) İngilizce, Almanca



    Siyâsî Hayat


    İdâre şekli cumhûriyetdir. 1919 senesinde kabûl edilen bir anayasası ve 300 üyeden teşekkül eden bir Millet Meclisi vardır. Meclis üyeleri 4 sene için halk tarafından, Cumhurbaşkanı ise 6 sene için Meclis tarafından seçilir. İdârî bakımdan ülke 12 bölgeye ayrılmıştır. Seçmen yaşı 21’dir.


    Finlandiya Yönetimi


    Finlandiya idari bölgeleri


    Yönetim biçimi: Parlamenter Cumhuriyet
    Başkent: Helsinki
    Bağımsızlık günü: 6 Aralık 1917 (Rusya'dan)
    Milli bayram: Bağımsızlık günü, 6 Aralık (1917)
    Anayasa: 17 Temmuz 1919


    İdari bölümler: 6 bölüm;

    1. Güney Finlandiya
    2. Batı Finlandiya
    3. Doğu Finlandiya
    4. Oulu
    5. Laponya Vilayeti
    6. Åland ( İsveççe), Ahvenanmaa ( Fince)


    Ekonomi


    1920’lerden îtibâren uygulanan müsbet kararlar ekonomiyi istikrarlı bir gelişmeye sokmasına rağmen, 1930’ların başındaki kriz bu gelişmeye mâni oldu. Bu ekonomik buhran atlatılmadan geçilen 1939 Kış Savaşı ve İkinci Dünya Savaşı sırasında önemli iktisâdî kaynakların kaybedilmesi, gelişmeyi daha da yavaşlattı. İkinci Dünyâ Savaşından sonra ekonomisi tekrar iyi yola giren Finlandiya, bugün devlet iştirakinin % 25 oranında olduğu bir karma ekonomi sistemini benimsemiştir.

    : Eskiden büyük çapta tarım - ormancılığa dayalı Fin ekonomisi, son on yılda radikal bir yapısal değişikliğe uğramış ve yerini değişken - modern bir sanayi sektörüne bırakmıştır ki bu sektör, her ne kadar çalışan kesimin üçte ikisini hizmet sektörü görevlendiriyor da olsa, ülkenin ekonomik gücünü tayin eden alan niteliği kazanmıştır ve ülke ihracatının %85' ini oluşturmaktadır. En önemli sanayi dalı, ülke üretiminin ve ihracatının yarısına tekabül eden Metal- ve Elektronik sanayidir. İhracatta özellikle Telekomünikasyon araçlarıyla Elektro sektörü dikkate değer önemli başarılar elde etmiştir.


    GSYİH: Satınalma Gücü paritesi - 171.7 milyar $ (2006 verileri)


    GSYİH - reel büyüme: %4.9 (2006 verileri)


    GSYİH - sektörlere göre: tarım: tarım: %2.7


    Endüstri: %30.3


    Hizmet: %67 (2006)


    Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %1.7 (2006 verileri)


    İş gücü: 2.6 milyon (2006 verileri)


    İşsizlik oranı: %7 (2006 verileri)


    Endüstri: Metal ürünler, gemi yapımı, kâğıt, bakır arıtımı, gıda maddeleri, kimyasallar, tekstil, giysi


    Endüstrinin büyüme oranı: %3 (2006)


    Elektrik üretimi: 81.6 milyar kWh (2004)


    Elektrik tüketimi: 80.79 milyar kWh (2004)


    Elektrik ihracatı: 6.8 milyar kWh (2004)


    Elektrik ithalatı: 11.7 milyar kWh (2004)


    Tarım ürünleri: Tahıl, şeker pancarı, patates, süt ürünleri, deniz mahsulleri


    İhracat: 84.72 milyar $ (2006)


    İhracat ürünleri: Kağıt, selüloz, muhtelif orman ürünleri, makineler, elektronik, elektroteknik, demir - çelik, kimyasal ürünler, gemiler

    İhracat ortakları: Rusya %11.2, İsveç %10.7, Almanya %10.5, Birleşik Krallık %6.6, ABD %6.2, Hollanda %4.8 (2005)

    İthalat: 71.69 milyar $ (2006)


    İthalat ürünleri: Gıda maddeleri, petrol ve petrol ürünleri, kimyasallar, taşımacılık araçları, demir - çelik, makine, tekstil iplikleri ve kumaşlar, hububat


    İthalat ortakları: Almanya %16.2, İsveç %14.1, Rusya %13.9, Hollanda %6.2, Danimarka %4.6, Birleşi Krallık %4.3, Çin %4.2 (2005)


    Dış borç tutarı: 251.9 milyar $ (Aralık 2006)


    Para birimi: Euro (EUR)


    Para birimi kodu: EUR


    Mali yıl: Takvim yılı


    Tarım:


    Küçük âile çiftliklerinin, tarımın temelini teşkil ettiği Finlandiya, uzun bir zamandan beri zirâî bakımdan kendisini besleyen bir devlettir. Ayrıca bölgede et, süt ve süt ürünleri, yumurta gibi mahsullerin büyük bir ihrâcatçısı durumundadır. Buğday ve çavdar, ülkenin üretim sezonunun 200 günün üzerinde olduğu güneybatı kesiminin ana ürünleridir. Bunları yine büyük miktarlarda yetişen yulaf, arpa, patates ve çavdar tâkib eder. Üretim sezonunun 150 günün altına düştüğü kuzey bölgelerindeki tarım arâzisi ise, geniş otlaklardan meydana gelir. Bu otlaklarda özellikle süt üretimi için iki milyon civârında küçük ve yine iki milyon civârında da büyükbaş hayvan beslenmektedir. Ülkenin her yerinde görülen ve toplam yüzölçüm içerisinde önemli bir yer kaplayan göllerde de geniş ölçüde balıkçılık yapılır.

    Ormanlar da Finlandiya’nın tabiî kaynakları arasında büyük öneme sâhiptirler. Bunların % 46 sını çam, % 36’sını ladin, % 16’sını huş, geri kalan % 2’sini de diğer çeşit ağaçlar teşkil eder. Devlet, kuzeydeki ormanların tamâmına, diğer bölgelerde de bir kısmına sâhiptir. Ormanların % 60’ının özel sektöre, % 40’ının devlete âit olmasına rağmen, özel sektör ürettiklerinin % 16’sını devlete bırakmak mecbûriyetindedir. Toplam yüzölçümünün % 65’ini ormanların teşkil ettiği Finlandiya’da senede yaklaşık 40 milyon metreküp kereste işlenmektedir.


    Endüstri:



    Finlandiya endüstrisi, ülke ihtiyacını karşılayacak şekilde çalışmaktadır. Ahşap işleri, kâğıt, kâğıt hamuru îmâli Fin endüstrisi içerisinde en büyük yer tutar. Aynı zamanda ihrâcatta da % 27,5 gibi büyük bir paya sâhib olan sanâyi dalıdır. Metal ve mühendislik endüstrileri çok yaygın olmamakla birlikte, Finlandiya’nın en hızlı gelişen sanâyi koludur. Bunlar da sanâyi üretimine % 22 nisbetinde katılırlar. Finlandiya ülkede metal endüstrisi için kaynak bulunmadığından hammadde ihtiyâcını Rusya Federasyonundan karşılamaktadır. Hidroelektrik enerjisi ülkenin ana enerji kaynağıdır. Kömür, petrol ve tabiî gaz bulunmaması sebebiyle bu alandaki ihtiyaç ithâlat yolu ile temin edilmektedir. 1970’lerden beri sürdürülen çalışmalar ise Atom enerjisinden geniş ölçüde faydalanmayı hedef almaktadır.


    Ticâret:


    Finlandiya, diğer küçük Avrupa devletleri gibi ithâlata büyük ölçüde ihtiyaç duyar. Ülke ithâlatının en önemli bölümünü hammadde, akaryakıt ve kömür teşkil eder. İhrâcatta ise kâğıt sanâyi ürünleri ilk sırayı almaktadır. Makina, gemi gibi ağır sanâyi ürünleri de ihraç edilen malzeme arasına girmeye başlamıştır. EFTA (Avrupa Serbest Ticâret Organizasyonu) ve Avrupa Birliği üyesi olan Finlandiya, sosyalist temayüllü bir devlet olması sebebiyle, 1991 öncesi doğu bloku iktisâdî teşkilâtı olan Comecon üyeleri ile de alışverişte bulunmaktadır.


    Ulaşım:


    Karayolu taşımacılığı ülke içi ulaşımda ilk sırayı alır. Bunu sıra ile deniz, demiryolu ve havayolu nakliyatı takib eder. 1960’larda karayolu ulaşımına verilen ağırlık üzerine, Finlandiya günümüzde bu bakımdan oldukça gelişmiş bir ülkedir. Dış ticâret ve yolcu bağlantılarının % 90’ı deniz yoluyla sağlanır. Kış boyunca çalışan buzkıranlar, güneybatıdaki önemli limanları dâimâ açık tutarlar. Ülke içindeki göl, nehir ve kanallarda da taşımacılık yapılmakla birlikte, bunun ulaşım içerisinde önemli bir yeri yoktur. Finlandiya demiryollarındaki ray arası açıklığı Rusya Federasyonu demiryollarıyla aynı, fakat Türkiye’de de kullanılan standart dünyâ ölçüsünden farklıdır. Bu yüzden Rusya dışındaki komşularıyla demiryolu bağlantısı yoktur. 1924’ten beri milletlerarası havayollarının önemli bir bağlantı yeri olan Finlandiya’da düzenli iç hat seferleri devamlı çalışmaktadır.


    Demiryolları: 5,741 km (2005)


    Karayolları: 78,189 km (2006)


    Su yolları: 7,842 km


    Boru hatları: doğal gaz 580 km


    Limanları: Hamina, Helsinki, Kokkola, Kotka, Loviisa, Oulu, Pori, Rauma, Turku, Uusikaupunki, Varkaus


    Hava alanları: 148 (2006 verileri)


    Telekomünikasyon Bilgileri



    Kullanılan telefon hatları: 2.12 milyon (2005)


    Telefon kodu: 358


    Radyo yayın istasyonları: AM 2, FM 186, kısa dalga 1 (1998)


    Radyolar: 7.7 milyon (1997)


    Televizyon yayını yapan istasyonlar: 130 (1995)


    Televizyonlar: 3.2 milyon (1997)


    Internet kısaltması: .fi


    Internet servis sağlayıcıları: 23 (2000)


    Internet kullanıcıları: 3.286 milyon (2005)


+ Yorum Gönder
norveç insanlarının giyimi,  norveç adetleri,  ispanyolların yeme içmeve giyim tarzları,  isveç giyimi,  kanadanin ortami giyimleri milli renkleri orf ve adaletleri
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 2 kişi