Karahanlılar dönemine ait bilim ve kültür faaliyetleri hakkında neler söyleyebilirsiniz

+ Yorum Gönder
Yudumla ve Soru(lar) ve Cevap(lar) Bölümünden Karahanlılar dönemine ait bilim ve kültür faaliyetleri hakkında neler söyleyebilirsiniz ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    Ziyaretçi


  2. 2
    İlk Yolcu
    Bayan Üye





    Cevap: Karahanlılar Dönemine Ait Bilim ve Kültür Faaliyetleri

    Karahanlı hükümdarları, İslâm dinini kabul etmekle kalmamış, hâkim oldukları bölgelerde çeşitli yollarla İslâmiyet’in yayılması için çaba göstermişlerdir. Bu maksatla, çok sayıda cami, medrese, kervansaray ve hastane gibi müesseseler tesis etmişlerdir. Bu faaliyetler sonucunda Kaşgar, Balasagun, Semerkand ve Buhara birer ilim ve kültür merkezi olarak gelişmiştir. İşte bu merkezlerde Türk-İslâm kültür ve medeniyetinin ilk ürünleri ortaya çıkmaya başlamıştır. İslam Karahanlılar’ın eliyle Orta Asya bölgelerinde yayıldığında bu bölgede ki Türklerin çoğunluğunun dini halini aldı. Yine akılcılığıyla öne çıkan Maturidilik sayesinde Türk’lerin İslamiyet’i kolayca benimsedikleri ve bilim alanında önemli ilerlemeler gerçekleştirdikleri belirtilmektedir. Ki bu sayede hakanların teşviki ve cesaretlendirmeleriyle Türkistan Uleması Kur’an ilimleri ve Tefsir çalışmalarına önem vermişlerdir. Osman Turan Karahanlı’ların İslamlaştıktan sonra da On İki Hayvanlı takvimi kullanmaya devam ettiklerini söyler. Müslüman âlimlerde bu dönemde Türklerle tanışıp Türklerin kullandıkları kronolojik sistemler ve takvim bilgisinden etkilendikleri bilinmektedir. İbnül- Esir’in el-kâmil fi’t tarih adlı kitabı, Karahanlılar la ilgili bilgiler nakleden İslami Arap kaynaklarının en önemlisi sayılır. Çünkü bu yazar, Karahanlı devlet sınırları içinde yer alan İslam bölgelerine karşı Müslüman olmamış Türklerin hedef alıp gerçekleştirdiği saldırılara değinmektedir. Aynı şekilde yazar Karahanlı Devleti hükümdarının bu saldırılara karşı koyma çabalarını da ele almaktadır. Bu kitap Karahanlı ailesinden bazı hükümdarların zühd ve dindarlıklarını, ilim ve ilim ehline olan yoğun ilgilerini övme konusunda neredeyse tek kaynaktır. Keza yazar, yaklaşık olarak Karahanlı Devleti muasır tarihçilerinden sayılan en-Nizami, el-Aruzi, es-Semerkandi’nin kitaplarından da istifade etmiştir. Ki en-Nizami Gazneli Sultan Mahmud’un 999 yılında Maveraünnehir’i istila etmesinden hemen sonra İlek Han’a gönderdiği mektubun ayrıntılarını zikreden yegâne müelliftir. Görünen o ki, bu mektubun içeriğine göre Sultan Mahmud özellikle Gazneli’ler Devletine komşu olduktan sonra, Karahanlı ailesi hükümdarlarının yönelişlerini ve İslami siyasetlerini öğrenmeyi istemiştir.

    Bu ürünler arasında zikredilmesi gereken örneklerden birisi “Satuk Buğra Han Destanı” dır. Bu destan, Karahanlılar’ın ilk müslüman hükümdarı Satuk Buğra Kara Han’ın müslüman olması ve İslâm dinini yayma çalışmaları; ailesinden bahseden, millî-dinî karakterli bir eserdir. Bu destanın elimizde bulunan ve oldukça da geç bir dönemde görülmüş nüshaları “Tezkire-i Satuk Buğra Han” ismini taşımaktadır.

    Karahanlılar döneminin belki asıl üzerinde durulması gereken iki önemli ürünü, “Kutadgu Bilig” ve “Dîvânü Lugâti’t-Türk” dür.

    Kutadgu Bilig, Şu ana kadar keşfedilen edebi eserlerin en eskisi sayılır. Diğer Uygurca metinlere göre daha öztürkçe olmakla birlikte ilk defa bu eserle Arapça ve Farsça kelimelerde Türk diline girmiştir. Yusuf Has Hâcib tarafından manzum olarak ve Kaşgar-Hâkâniyye lehçesi ile yazılmış ve 1069–1070 yılında tamamlanmıştır. Bu eser, Kaşgar hükümdarı Tabgaç Buğra Kara Hakan Ebû Ali Hasan b. Süleyman Arslan Karahan’a sunulmuştur. Yazar kendisini ilk Türk-İslam devleti olan Karahanlı’ların ideologu olarak görür ve bu devletin yükselmesi için gerekli olan devlet örgütünü açıklamaya gayret eder.







  3. 3
    Ziyaretçi
    bence güzell birr siteee







+ Yorum Gönder
karahanlılar dönemine ait bilim ve kültür faaliyetleri hakkında neler söyleyebilirsiniz,  karahanlilar donemine ait bilim ve kultur faaliyetleri hakkinda neler soylenebilir
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 2 kişi