Canlıların çeşitliliği ve sınıflandırılması hakkında bilgi

+ Yorum Gönder
Yudumla ve Soru(lar) ve Cevap(lar) Bölümünden Canlıların çeşitliliği ve sınıflandırılması hakkında bilgi ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    Ziyaretçi


  2. 2
    Forumacil
    Özel Üye





    Cevap: canlıların çeşitliliği ve sınıflandırılması hakkında bilgi


    Doğadaki canlıların özelliklerineyaşayışlarına ve akrabalık derecelerine göre gruplandırılmasına sınıflandırma denir. Yani canlıların akrabalık ilişkilerini inceler. Alemde akrabalık ilişkileri azalır türe doğru geldikçe akrabalık ilişkileri artar.

    Canlıların özelliklerine göre gruplandırılmasına sınıflandırma denir. İlk Sınıflandırmanın amacı; canlıları belirli bir sisteme oturtmak ve doğayı daha kolay öğrenilebilir hale getirmektir.

    Canlıların Sınıflandırılması : Canlıların belirli Özellikleri göz önüne alınarak yapılan gruplandırmaya sınıflandırma veya biyosistematik denir. Sınıflandırmayı inceleyen bilim dalına sistematik (Taksonomi) denir.

    Sınıflandırma ikiye ayrılır:

    1. Ampirik (yapay = suni) sınıflandırma : Canlıları dış görünüş yaşayış ve birkaç yüzeysel özelliğine göre bakarak sınıflandırmaktır. İlk defa Aristo tarafından yapılmıştır. sınıflandırma
    canlıların dış görünüş ve görevlerine göre yapılmıştır.
    örn:Aristo canlıları
    a)Hayvanlar; Yaşadıkları yere göre
    1)Suda 2)Karada 3)Havada
    b)Bitkiler; Görünüşlerine göre
    1)Otlar 2)Çalılar 3)Ağaçlar
    Aristo’nun yaptığı bu sınıflandırma ampirik (suni) sınıflandırmadır.

    Bu sınıflandırmada;
    1-Dış görünüş
    2-Yaşadıkları ortam
    3-Görevleri
    4-Yararlılıkları vb. özellikleri dikkate alınır.



    2. Filogenetik (Doğal = Tabii) Sınıflandırma : Canlıların orjin ( köken ) benzerliğine bakılarak yapılan sınıflandırmadır. Anatomik benzerlik protein benzerliği akrabalık dereceleri gibi özelliklere dikkat edilir.

    1-Filogenezi
    2-Ontogenezi
    3-Anatomi ve fizyolojisi
    4-Histoloji ve morfolojisi
    5-Serolojisi dikkate alınarak yapılır.


    NOT: a) Birey sayısı türden aleme doğru gittikçe artar.
    b) Ortak özellikler alemden türe doğru gittikçe artar.

    Sınıflandırmada önceleri analog organlar dikkate alınmıştır.

    Analog organ : Kökenleri farklı görevleri aynı olan organlardır.
    ÖRN : Yarasanın kanadı ile kelebeğin kanadı.

    Sınıflandırmadaki gelişmelerle analog organların sınıflandırmada önemsiz olduğu
    fark edilmişbunun yerine homolog organlar dikkate alınmıştır.

    Homolog organ : Kökenleri aynı görevleri farklı olan organlardır.
    ÖRN : İnsan kolu atın ön bacağı yarasanın kanadı balina yüzgeci

    Canlıların İsimlendirilmesi : İsimlendirme ilk kez Kari Linne tarafından yapılmıştır. Linne tür tanımını geliştirmiştir.

    Tür : Ortak atalardan gelen ortak özelliklere sahip birbirleriyle çiftleşip verimli ***ler (Kısır olmayan ) meydana getiren en küçük sistematik gruptur.

    Örneğin At ile eşek çiftleşir *** verir verdikleri *** yani katır kısır olduğundan at farklı bir tür eşek farklı bir tür katır ise bilimsel anlamda tür değildir.

    Dikkat: Bu kurala sadece kurt köpeği uymaz.

    Sınıflandırma birimleri ve canlıların isimlendirilmesi


    En küçük sınfılandırma birimi ''tür''dür en büyüğü “alem”dir.


    TÜR:Ortak bir atadan gelen yapı ve görev bakımından benzer özellikler taşıyan doğada yalnız kendi aralarında üreyebilen ve verimli ***ler verebilen bireyler topluluğudur.

    İSİMLENDİRME: Latince iki ad ile adlandırılır (Binominal) ilk ad canlının üyesi olduğu cinsi gösterir. İkinci ad tanımlayıcı addır. İkinci ad tek başına bir anlam içermez. İki ad birlikte tür adıdır.

    Tür Linne'nin bulduğu ikili isimlendirme ( çift isimlendirme = Binominal ) ile adlandırılır. Bu isimlendirmeye göre; bir canlıya ait cins ismi ve özel tanıtıcı ismi bulunur. Cins ismi daima büyük harfle özel tanıtıcı isimi ise küçük harfle başlar.
    Örnek:

    Cins ismi----------------- Özel tanıtıcı ismi------------------- Türkçe adı
    Felis------------------------------ Leo-------------------------------- Aslan
    Felis--------------------------- domesticus------------------------- Ev kedisi
    Allium---------------------------- Cepa------------------------------ Soğan
    Homo--------------------------- Sapiens---------------------------- İnsan
    Apis---------------------------- mellifica----------------------------- Bal ansı
    Canis--------------------------- Lupus------------------------------- Kurt
    Canis-------------------------- familaris----------------------------- Ev köpeği

    Tür:
    1- Ortak atadan gelen
    2- Yapışekilgörev bakımından benzer
    3- Kendi aralarında üreyebilen
    4- Üreyebilen fertler meydana getirebilen bireyler topluluğudur.

    Tür sınıflandırmanın en küçük birimidir.Binominal (ikili adlandırma) sistemine
    göre adlandırılır.
    örn:Homo sapiens-Modern insan
    örn:Pinus silvestris-Sarı çam

    Binomiminal sistemde ilk ad
    a) Cins adıdır.
    b) Büyük harfle başlar.
    c) Sınıflandırmadaki yerini belirtir
    d) Farklı türlerde cins adının aynı oluşu yakın akraba olduğunu gösteri

    Örn: Pinus pinea Morus nigra Populus nigra Pinus nigra verilen türlerde cins
    ismi aynı olan Pinus nigra ve Pinus pinea yakın türdür. (Akrabadır).

    Binominal sistemde Ikinci ad.
    a) Tür adıdır
    b) Özellik belirtir
    c) Farklı türlerde aynı olması akrabalığı belirlemez.
    örn: Pinus nigraMorus nigraPopulus nigra Tür adları aynıdır ancak akraba
    değillerdir.

    • Alemden türe doğru birey sayısı azalır fakat benzerlik artar. Sınıflandırma birimleri şunlardır.

    Alem (Regnum)> Şube(Filum)> Sınıf(Clasis)> Takım(Ordo)> Aile(Familya)> Cins(Genus)> Tür (Species)

    Bitkiler alemine örnek verirsek;
    Çiçekli bitkiler>kapalı tohumlular>çift çenekliler>menekşegiller>menekşe>kokulu menekşe(Viola odarata)

    Örnk :
    Alem = Regnum = Animalia = Hayvanlar Alemi
    Şube = Filum = Chordata = Omurgalılar
    Sınıf = Clasis = Mamalia = Memeliler
    Takım = Ordo = Karnivora = Etçiller
    Aile = Familya = Felidae = Kedigiller
    Cins = Genus = Felis = Kedi
    Tür = Species = Felis domesticus = Ev kedisi

    • Türden aleme doğru birey sayısı artar fakat benzerlik azalır.
    • Aynı tür içerisindeki canlılarda protein ve gen yapıları benzerdir. Ancak aynı değildir.
    • Aynı türdeki bireylerin kromozom sayıları aynıdır.
    ÖRN : İnsan 2n = 46 kromozom bulunur.

    Sınıflandırmada dikkat edilen hususlar:

    Hücre tipi sayısı ve organeller morfolojik yapılar üreme ve beslenme şekli simetri şekilleri embriyo tabakalarının sayıları vüçüt boşlugu tipleri vücut bölmelerinin segmentli oluşu bulundukları ortam ve organizasyon düzeyindeki farklılıklardır.

    Sistematik bilimin yararlandığı bilim dalları

    HOMOLOJİ: Orijinleri aynı görevleri farklı olan organlara homolog organ denir. Bu organları inceleyen bilim dalına homoloji denir.
    Örneğin: Yarasanın kanadı insan kolu...
    Bilimsel sınıflandırmada homolog organlara bakılır.

    ANALOJİ: Orijinleri farklı görevleri aynı olan organlara analog organ denir.
    Bu organları inceleyen bilim dalına analoji denir.
    Analog organlar bilimsel sınıflandırmada kullanılmaz.

    FİZYOLOJİ: Hayatsal olayları inceler; organların dokuların görev yapı ve fonksiyonları inceler. Organların dokuların görev yapı ve fonksiyonları açısından incelenmesi ile akrabalık tespiti yapılır. Bu da sınıflandırmada kullanılır.

    BİYOKİMYA: Canlıların moleküler yapısını inceler; protein benzerliklerine bakılarak akrabalık dereceleri belirlenir. Her canlının protein yapısı farklı olduğundan yakın akrabalarda protein benzerliğide artacaktır. Bu durumun sınıflandırmada önemi büyüktür.

    EMBRİYOLOJİ: Canlıların embriyolojik gelişim evrelerini inceler. Embriyoların karşılaştırılması ile akrabalık dereceleri belirlenir.

    PALEONTOLOJİ: Fosilleri inceler. Uzun yıllar öncesinde yaşamış canlıların günümüze kadar gelebilen kalıntılarına fosil denir. Evrimsel akrabalıkları ve yapısal farklılıkları karşılaştırmada önemlidir.


    Canlıların sınıflandırılması

    Yeryüzündeki canlılar hücre yapıları baz alındığında iki büyük gruba ayrıldı. Zarla çevrili organellere ve çekirdeğe sahip olmayan hücrelere prokaryot hücre denildi. Zarla çevrili organellere ve çekirdeği bulunan hücrelere ise ökaryot hücre adı verildi ve canlılar beş alemde toplandı.

    CANLILAR ALEMİ

    Canlılar hücre yapılarına göre ikiye ayrılır.


    A)Prokaryot Canlılar

    Çekirdek zarı ve zarlı organelleri olmayan hücresel yapıya sahiptirler.Bu canlılar Monera alemi olarak adlandırılır.

    1- Monera alemi: A)Tek hücreli B) Prokaryot .

    Prokaryot hücre yapısına sahiptirler çoğu hetorotrof bir grubu ototroftur.
    Mavi-yeşil algler: Çekirdek ve kloroplast gibi organelleri yoktur. Klorofil pigmenti stoplazmaya dağılmıştır.Bu yüzden yeşildirler. Sitoplazmaların da fikosiyanin renk maddesi olduğundan dolayı bazıları mavi renktedir.Hücre duvarları(çeperleri) selüloz içeriklidir.Mantarlar ile birlikte likenleri oluştururlar.



    a) Virüsler örnek:çiçekgripfrengi.aıds
    b) Riketsiyalar örnek:lekeli hummakonjonktivit..
    c) Bakteriler örnek:veremzatürreyoğurt.
    d) Mavi-yeşil algler örnek:nostoc

    2- Bakteriler

    B) Ökaryot Canlılar

    Zarlı organel ve çekirdeğe sahip olan canlılardır.

    1- Protista alemi: A)Tek hücreli B)Eukaryotik .

    Genel özellikleri:
    Eukaryotturlar.
    Serbest ve parazit yaşayanları vardır.
    Tek ve koloni oluşturan türler vardır.
    Sudakaradacanlı artıklarındacanlıların vücudları içinde yaşayabilirler.
    Aktif hareketlidirler.
    Beslenmeleri yönündenhayvansalbitkisel ve mantarsal özellikler gösteren türler vardır.
    Üremeleri a)Eşeysiz: bölünerek ve sporla b)Eşeyli: konjugasyon
    Ökaryot hücre yapısına sahip tek hücrelilerdir.Tek hücrelidirlerçekirdek yapıları ökaryotdur.Zarla çevrili organelleri vardır.Bitki ve hayvan özelliği gösterirler.Ör:Öglena kloroplast taşır bitki özelliği gösterirhareket ederekde hayvan özelliği gösterir.







+ Yorum Gönder
canlilarin cesitliligi ve siniflandirma kavrami
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 1 kişi