Karışımları bileşenlere ayırma yöntemleri

+ Yorum Gönder
Yudumla ve Soru(lar) ve Cevap(lar) Bölümünden Karışımları bileşenlere ayırma yöntemleri ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1

  2. 2
    İlk Yolcu
    Bayan Üye





    Cevap: KARIŞIMLARI AYIRMA YÖNTEMLERİ

    Karışımların oluşumları fiziksel yolla gerçekleştiğine göre, elde edilen karışım bileşenlerine fiziksel yolla ayrılır.

    a. Mıknatıs ile Ayırma: Mıknatıs demir, kobalt ve nikel gibi maddeleri çeker, bunların dışındaki maddeleri çekmez. Mıknatıs tarafından çekilen ve çekilmeyen maddelerden oluşan karışımları mıknatıs kullanarak bileşenlerine ayırabiliriz. Mıknatısla ayırma işlemi günlük yaşamımızda özellikle hurdacılıkta kullanılmaktadır.

    b. Süzme ile Ayırma: Katının sıvı içerisinde dağılmasıyla oluşan heterojen karışımları bileşenlerine ayırmak için süzme yöntemini kullanabiliriz. Süzme işleminde en önemli etken gözeneklerinin büyüklüğüdür. Süzgecin gözenekleri süspansiyonu oluşturan katı maddelerin tanecik büyüklüğüne göre ayarlanmalıdır. Süzme yöntemini yalnızca katı-sıvı karışımları ayırmak için değil, katı-gaz karışımları ayırmak için de kullanabiliriz. Örneğin kirli havadaki toz ve dumanı hava filtreleri ve maskelerle ayırmak mümkündür.

    Süzme olayı günlük yaşantımızda ve endüstri alanında oldukça önemlidir. Büyük kentlerimizin su gereksinimini karşılamada kullanıla sular; çakıl, kum, kömür tozu ve ince kum katmanlarından oluşan süzme havuzundan geçirilerek süzülür.

    c. Yüzdürme (Özkütle farkı ile ayırma) :Özkütle, maddeler için ayırt edici özelliktir. Bu özellikten yararlanarak bileşenlerine ayrılabilir. Özkütle farkı ile ayırma yöntemi, suda çözünmeyen katı maddelerden oluşan karışımların ayrılmasında kullanabileceği gibi, birbiri içinde çözünmeyen sıvı maddelerin ayrılmasında da kullanılabilir. Farklı iki maddeden oluşan bir karışımı ayırmak için, bu karışımın üzerine bileşenlerle etkileşmeyen sıvı eklenir. Sıvının Özkütle değeri, bileşenlerin özkütle değerleri arasında olmalıdır. Karışımı oluşturan maddeler özkütlelerine göre tabakalar halinde sıralanır. Özkütlesi sıvıdan büyük olan kabın alt kısmında, küçük olan kabın üst kısmında toplanır böylece karışımı oluşturan maddeler birbirinden ayrılır.

    Özkütleleri farklı ve birbiri içinde çözünmeyen sıvı-sıvı karışımlarını ayırmak için, ayrıma hunisi kullanılır. Ayırma hunisine konulan karışım bir süre bekletildiğinde, özkütlesi büyük olan alttaki sıvı, musluk açılarak başka bir kaba alınır. Özkütlesi küçük olan sıvı ise başka bir kaba alınabilir.

    d. Dinlendirme: Bazı maddeler sıvı içerisinde hemen çökmez. Bir müddet sıvı içinde dağılmış olarak durur. Biraz dinlenince çökerler. Bu tür karışımları ayırmak için dinlendirme yöntemi kullanılır. Örneğin: ayrandan yoğurdu ayırmak için, bulanık sudan kumu ayırmak için…

    e. Çözünürlük Farkı İle Ayırma : Bazı katı katı karışımlarındaki maddelerden biri sıvı içerisinde çözülürken diğeri çözülmez. Böyle karışımları ayırmak için bu yöntem kullanılır. Örneğin: kum tuz karışımında, tuz suda çözünürken, kum çözülmez. Karışım suya atılırsa tuz suda çözünür, kum ise dibe çöker. Çöken kum süzme ile ayrıştırılır. Tuzlu su karışımı su tamamen buharlaşıncaya kadar ısıtılırsa geride tuz kristalleri kalır. İşlemler sonunda tuz ve kum taneleri ayrıştırılmış olur.

    f. Hal Değiştirme Sıcaklıkları Farkı ile Ayırma: Kaynama noktaları birbirinden farklı olan sıvı sıvı karışımlarını ayırmak için kullanılır. Ayrıca katı maddelerin oluşturduğu karışımı bileşenlerine ayırmak için de bu yöntem kullanılabilir. Eğer karışımda sıvı sayısı ikiden fazla ise, geride tek sıvı kalana kadar her sıvı için buharlaştırma ve soğutma işlemleri ayrı ayrı yapılır. Katı karışımı ısıtıldığında erime noktası düşük olan bileşen, sıvı hale geçerken diğeri katı halde kalır.

    Ham petrol kaynama sıcaklıkları farklı maddelerin karışımıdır. Kaynama sıcaklığı en düşük olan maddeden başlayarak, karışımın bütün bileşenleri sırayla buharlaştırılır. Buharlaşan madde yoğunlaşma ünitesine gönderilir. Ham petrolün bu şekildeki ayrılma işlemine ayrımsal damıtma denir.

    g. Elektriklenme ile Ayırma: Sürtünen bir kısım maddeler elektriklenir. Plastik bir tarakla taranan şaç elektriklenir. Yük kazakları çıkarırken çıtırtı sesleri ve kıvılcımlar oluşur. Ebonit çubuk yün parçasına sürtüldüğünde küçük kağıt parçalarını çeker. Elektriklenen maddeler hafif bazı maddeleri çekerler. Kırmızı pul biber-yemek tuzu karışımına elektrik yüklü ebonit çubuk yaklaştırıldığında çubuk pul biberleri çeker.







+ Yorum Gönder
karışımları ayırmanın günlük yaşamdaki önemi,  karışımları ayırmanın günlük hayattaki önemi,  karışımlara ayırmanın günlük yaşamdaki önemi nedir,  karişimlari ayirmanin günlük hayatimizdaki önemi,  günlük yaşamda karışımları ayırmanın sıvı önemi nedir
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 1 kişi