Ölçek nedir kaç çeşit ölçek vardır

+ Yorum Gönder
Yudumla ve Soru(lar) ve Cevap(lar) Bölümünden Ölçek nedir kaç çeşit ölçek vardır ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    Ziyaretçi

    Ölçek nedir kaç çeşit ölçek vardır





  2. 2
    Gülcan
    Usta Üye





    Cevap: Ölçek Nedir
    Harita yapılırken ilk iş haritası yapılacak bölgenin gerçeğe göre ne oranda küçültüleceğine karar vermektir. Bu iş için belirlenen orana ölçek denir. Özetle harita üzerindeki uzaklık ile doğadaki gerçek uzaklık arasındaki oran haritanın ölçeğidir.

    Her haritanın mutlaka bir ölçeği bulunur. Bu ölçek haritanın altında yazılıdır. Harita ölçeği genellikle kesirli ya da oranlı bir rakam olarak belirtilmektedir. 1 / 100.000 ya da 1 : 100.000 gibi. Kesirli ya da oranlı ölçeklerin yanı sıra grafik ölçek olarak adlandırılan bir doğru parçası üzerinde bölümlere ayrılmış şekilde gösterilen ölçekler de bulunmaktadır.

    Kesirli ya da oranlı ölçeklerde kesrin paydası büyüdükçe haritanın gösterdiği ayrıntı azalır. Farklı bir söyleyişle kesrinin paydası küçük olan haritalar daha fazla ayrıntıya sahiptirler.

    Ölçek Çeşitleri
    1. Kesir ölçeği
    1/25 000, —1/300000 veya 1 : 250 000 şeklinde yazılan ölçeklere, kesir ölçeği denir. Bu ölçekte küçültme oranı, payı 1 olan kesir sayıları ile gösterilir. Kesir ölçeğinde, harita ya da plân üzerindeki 1 cm’lik uzaklığın, gerçekte ne kadar olduğu paydada görülür.
    Örneğin, bir plânın köşesinde “Ölçek : 1/100″ olarak yer almış olsun. Bu kesir ölçeği, gerçek uzunlukların her birinin 100 kez küçültülerek düzlem üzerine geçirildiğini gösterir. 100 cm’lik gerçek uzaklık, plânda, 1 cm’lik uzunlukla gösterilmiş demektir. Ölçekten yararlanılarak iki yer arasındaki gerçek uzaklıklar hesaplanmaktadır. Örneğin, 1/3 000 000 ölçekli bir haritada iki şehir arasındaki uzaklık 8 cm olsun. Bu iki şehrin birbirine olan gerçek uzaklığını şu şekilde bulabiliriz:

    Gerçek uzaklık = Haritanın ölçeği x Haritadaki uzunluk

    Örnek:
    3 000 000 x 8 = 24 000 000 cm = 240 km’dir.

    2. Çizgi (grafik) ölçeği
    Çizgi ölçeği, haritanın bir köşesinde çizgi ile gösterilir. Çizgi ölçeği, haritadaki küçültme oranına göre, eşit bölümlere ayrılıp üzerine rakamlar yazılarak oluşturulmaktadır.
    Ölçek rakamından, plân veya haritası yapılan yerlerin, gerçek ölçülerinin ne kadar küçültüldüğünü anlarız.

    Ölçme ve Değerlendirmede Ölçek ve Çeşitleri
    Ölçek, belli bir büyüklüğü küçültme oranı, birim veya ölçme aracı olarak kullanılmaktadır. Varlıkların özelliklerini belirlerken kullanılan sayı ve sembolleri açıklamak aracıyla kullanılan açıklamalardır.
    Dört tür ölçek vardır:

    * Sınıflama
    * Sıralama
    * Eşit aralıklı
    * Eşit oranlı

    Sınıflama (Adlandırma) Ölçekleri
    Nesnelerin genel olarak birbirlerine göre benzerlik ve farklılıklarını belirlemek ve sınıflandırmak amacıyla kullanılan ölçeklerdir.
    Örnek: Bir sınıftaki öğrencilerin evli-bekâr, kadın-erkek, A-B, 1-2 olarak sınıflandırılması.
    Bu ölçekte kullanılan sayıların sayısal değeri yoktur. İki temel özelliği vardır:

    * Simetrilik
    * Geçişlilik

    Örnek: A=B ise B=A , A=B ve B=C ise A=C.

    Sıralama Ölçeği
    Varlıkları belli bir özelliğe sahip oluş miktarları bakımından büyükten küçüğe ya da küçükten büyüğe doğru sıralamak amacıyla kullanılan ölçeklerdir. Başlangıç noktaları değişkendir. Ölçme aracı üzerindeki aralıklar birbirine eşit değildir.
    İki temel özelliği vardır:

    * Asimetrilik
    * Geçişlilik

    Eşit Aralıklı Ölçekler
    Varlıkları belirli bir başlangıç noktasına göre belli bir özelliğe sahip oluş dereceleri bakımından eşit aralıklarla sıralamak amacıyla kullanılan ölçeklerdir. Bu ölçeklerdeki başlangıç noktası sabittir, aralıklar da eşittir. Örneğin termometre, takvim, başarı, zekâ, saat, tutum vs.

    Oranlı Ölçekler
    Eşit aralıklı ölçekler üzerindeki sıfır noktası gerçek sıfır olarak tanımlanan ve doğal sıfırdır. Örneğin metre, kilogram, amper, süre, vs.

    ÖLÇEKLERİNE GÖRE HARİTALAR

    Gerçek Ölçek: Parçaların üzerinden alınan ölçülere göre çizilen ölçek çeşididir. Ölçek 1:1 şeklinde belirtilir.

    Küçültme Ölçeği: Büyük parçaların küçültülerek çizildiği ölçek çeşididir. Ölçek 1:5, 1:10, 1:20, 1:50… belirtilir.

    Büyültme Ölçeği: Küçük parçaların büyültülerek çizildiği ölçek çeşididir. Ölçek 2:1, 5:1, 10:1, 20:1, 50:1… şeklinde belirtilir.

    1. Büyük Ölçekli Haritalar

    a. Plânlar: Ölçeği 1/20.000′e kadar olan haritalardır. Şehir imar plânları, kadastro haritaları bu türdendir.

    b. Topoğrafya Haritaları: Ölçeği 1/20.000 ile 1/200.000 arasında olan haritalardır. Ulaşım haritaları ile topoğrafik, jeolojik, morfolojik haritalar bu türdendir.

    Büyük ölçekli haritaların genel özellikleri şunlardır:
    – Paydası küçüktür.
    – Dar alanları gösterir.
    – Ayrıntıyı gösterme gücü fazladır.
    – Küçültme oranı azdır.
    – Aynı alanı gösteren küçük ölçekli haritalara göre düzlemde daha fazla yer kaplarlar.
    – İzohipsler arası yükselti farkı azdır.
    – Bozulma oranı azdır.

    2. Orta Ölçekli Haritalar
    Ölçeği 1/200.000 ile 1/500.000 arasında olan haritalardır.

    3. Küçük Ölçekli Haritalar
    Ölçeği 1/500.000 den daha küçük olan haritalardır. Bu haritalar Dünya’nın, kıtaların, ülkelerin tamamını veya bir bölümünü gösterir.

    Küçük ölçekli haritaların genel özellikleri şunlardır:
    – Paydası büyüktür.
    – Geniş alanları gösterir.
    – Ayrıntıyı gösterme gücü azdır.
    – oranı fazladır.
    – Aynı alanı gösteren büyük ölçekli haritalara göre düzlem üzerinde daha az yer kaplarlar.Küçültme
    – İzohipsler arası yükselti farkı fazladır.
    – Bozulma oranı fazladır.







  3. 3
    Ziyaretçi
    ödevim için gerekli bilgileri aldım







+ Yorum Gönder
ölçek çeşitleri,  ölçek çeşitleri nelerdir açıklayınız,  ölçek çeşitleri nelerdir,  kaç çeşit ölçek vardır,  kaç çeşit ölçek türü vardır
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 3 kişi