Yusuf Has Hacip Neler Yapmıştır

+ Yorum Gönder
Yudumla ve Soru(lar) ve Cevap(lar) Bölümünden Yusuf Has Hacip Neler Yapmıştır ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    Ziyaretçi


  2. 2
    Galus
    Özel Üye





    Cevap: Yusuf has hacİb önemli bir eser olan ünlü eseri Kutadgu Bilig’i Yazmıştır.Devrinin nadir bilgin ve yazarı olan Yusuf Has Hacib, İslamî Türk Edebiyatının eseri günümüze ulaşan ilk Türk yazarıdır.

    Yusuf has hacİb Hayatı hakkında detaylar



    Yusuf Has Hacib (Arapça: يوسف خاصّ حاجب Yūsuf Khāss Hājib), M.S. 1017 Karahanlı Devleti'nin Balasagun şehrinde dünyaya geldi. İyi bir eğitim gördü. Çağının geçerli bilimlerinin yanı sıra Arapça ve Farsça'da öğrendi. 1077 yılında Kaşgar'da vefat etti. Türbesi bu kenttedir.
    Karahanlı Devleti zamanında yaşıyordu, temel eğitimini Balasagun'da aldı. Kendisine önceden Balasagunlu Yusuf deniliyordu , sonra kendisine Has Hacib adı verildi. Yusuf Has Hacib, Türk Dili ve Edebiyatı için temel bir eser olan Kutadgu Bilig (Mutlu kılan bilgi) kitabının yazarıdır. Kutadgu Bilig 6645 beyitlik bir eserdir. Allah'a hamd, Peygamber'e ve Dört Halifeye teşekkürle başlar.
    Karahanlı devlet hükümdarı Ulu Kara Buğra Han'a, Kutadgu Bilig adlı eseri (ilk siyasetname ve ilk mesnevi örneğini) 18 aylık bir çalışma sonunda 1070 yılında sundu. Bu kitabı okuyan Ulu Kara Buğra Han kendisine Ulu Has Hacib unvanı ve Kaşgar'da vezir yardımcısı olarak görev verdi.
    Kutadgu Bilig'in ilk nüshası 1439'da Herat'da bulundu. İkinci bulunan Arapça, ilki Uygurcadır. Kitabın ilk baskısı 1900'de Radloff tarafından yapılmıştır.
    Türk edebiyatındaki ilk siyâsetnameyi yazmıştır. Türk edebiyatında ilk nazım şeklini o kullanmıştır. Bu nazım şekli de mesnevidir. Bundan dolayı ona Yusuf Has Hacib denilmiştir.
    Yazdığı Kutadgu Bilig eserinden bir bölüm:
    Kitabıma,okuyana mutluluk getirsin,ona doğru yolu getirsin diye Kutadgu Bilig adını koydum. Ben sözlerimi söyledim,düşüncelerimi yazdım. Bu kitap her iki dünya için de doğruyu gösteren bir rehberdir,yardımcı bir eldir. Dosdoğru bir söz söyleyeyim size: Her iki dünyayı da devletle elinde tutabilecek kişiden daha mutlu kimse yoktur. Önce Gündoğdu'yu tanıtayım. O hükümdardır, doğru yasayı(töre)temsil eder. Aydoldu ile mutluluk güneşi doğar, o da mutluluğun(kut)temsilcisidir. Öğüdülmüş aklı, Odgurmuş akıbeti temsil eder. Ben sözlerimi bu dört değer (doğru yasa,mutluluk,akıl,akıbet) üzerine kurdum. Okuduğunda anlayacaksın,dikkat et.
    Yusuf Has Hâcib bu yapıtında bilimin değerini de tartışır. Ona göre, alimlerin ilmi, halkın yolunu aydınlatır; ilim, bir meşale gibidir; geceleri yanar ve insanlığa doğru yolu gösterir. Bu nedenle alimlere hürmet göstermek ve ilimlerinden yararlanmaya çalışmak gerekir. Eğer dikkat edilirse, bir alimin ilminin diğerinin ilminden farklı olduğu görülür. Mesela hekimler hastaları tedavi ederler; astronomlar ise yılların, ayların ve günlerin hesabını tutarlar. Bu ilimlerin hepsi de halk için faydalıdır. Alimler, koyun sürüsünün önündeki koç gibidirler; başa geçip sürüyü doğru yola sürerler.
    Yusuf Has Hacib, astronomi bilimini öğrenmek isteyenlerin, önce geometri ve hesap kapısından geçmesi gerektiğini söyler. Aritmetik ve cebir, insanı kemâle ulaştırır; toplama, çıkarma, çarpma, bölme, bir sayının iki katını, yarısını ve kare kökünü alma işlemlerini bilen, yedi kat göğü avucunun içinde tutar. Her şey hesaba dayanır.
    Yusuf Has Hacib'in tek eseri vardır.Bir siyasetnâme veya bir nasihatnâme olarak nitelendirilebilecek Kutadgu Bilig, Yusuf Has Hâcib ve içinde yetiştiği çevrenin ilmî ve felsefî birikimi hakkında çok önemli bilgiler vermektedir. Platon'un devlet ve toplum anlayışı çok iyi bilinmekte ve uygulanmaya çalışılmaktadır. Bilimin ve bilginlerin değeri anlaşılmıştır; bilim, güvenilir bir rehber olarak görülmektedir. Kendisi bu kitabı yazmakla büyük bir cesaret örneği göstermiştir çünkü bu türk edebiyatındaki ilk siyasetnamedir


    KUTADGU BİLİG (11.yüzyıl)

    MutLuluk veren bilgi anlamına gelen bu eserin yazarı Yusuf Has Hacib'dir.Sanatçı eserini 1069 yılında Balasagun'da yazmaya başlamış 1070'de Kaşgar'da bitirip Karahnlı hükümdarı Tabgaç Buğra Han'a sunmuştur.
    İslam kültürü etkisindeki Türk Edebiyatı'nın edebi değer taşıyan ilk örneğidir.İdeal bir toplumun nasıl yönetilmesi,ideal bir hükümdarın nasıl olması gerektiğini ve çevresindekilerin ona nasıl nasıl hizmet edeceğini anlatan dini,siyasi,ahlaki,alegorik,ve didaktik bir eserdir.
    Mesnevi biçiminde yazılan eserde 6645 beyit 173 dörtlük vardır.Hem aruz ölçüsü hem de hece ölçüsü kullanılmıştır.
    Hakaniye Lehçesiyle yazılmış olup Arapça ve Farsça sözcüklere az yer verilmiştir.Aruz ölçüsüyle yazılan ilk Türkçe eserdir.Türk Edebiyatı'nın ilk mesnevi örneğidir.Devlet adamlarına öğüt verdiği için ilk siyasetname örneğidir.Divan Edebiyatı özelliklerini taşıyan ilk eserdir.
    Eserdeki Semboller Ve Temsil Ettikleri Kavramlar
    Karakterin Adı Karakterin Eserdeki Konumu Karakterin Temsil Ettiği Kavram
    Kün togdı hükümdardır (köni töri) Doğruluk ve adaleti

    Ay Toldı vezirdir (kut-saadet devlet) mutluluğu ve talihi

    Ögdülmış vezirin oğludur (ukuş-bilgi) Akıl ve anlayışı

    Odgurmış vezirin kardeşidir (akıbeti,kanaati) Yaşamın sonunu


    (alıntı)







+ Yorum Gönder
yusuf has hacip neler yapmıştır
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 2 kişi